I SA/Bd 597/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlano - Instalacyjnego "R." sp. z o.o. we W. na informację Marszałka Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie informacji o negatywnej ocenie projektu w ramach Wsparcia inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego. oddala skargę Pismem nr [...] Departament Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w T. poinformował [...] "R." we W., że wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" złożony w ramach Poddziałania 5.2.2. Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 został odrzucony na etapie oceny formalnej z powodu niespełniania kryterium rejestracyjnego R.5. Instytucja zarządzająca wskazała, że strona nie załączyła do wniosku o dofinansowanie projektu załącznika nr 9 "Oświadczenie Beneficjenta o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu". Wnioskiem z dnia 14 maja 2010 r. spółka wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawca wskazał, że kryterium rejestracyjne R.5. zostało spełnione albowiem do wniosku została załączona promesa kredytowa, która zabezpiecza środki finansowe na realizację przedmiotowego projektu. Pismem z dnia [...] Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w T. rozpatrzył negatywnie złożony wniosek. W uzasadnieniu instytucja podała, że zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu stanowi jeden z załączników, których dołączenie jest obligatoryjne w momencie składania wniosku o dofinansowanie projektu. Dokumenty potwierdzające zabezpieczenie środków na realizację projektu (w tym wypadku promesa kredytowa) są natomiast wymagane na etapie podpisywania umowy o dofinansowanie projektu. Mając na uwadze zapisy Systemu oceny projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 oraz zapisy Trybu składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 dla Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddzialania 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw instytucja podkreśliła, że na etapie oceny zgodności wniosku o dofinansowanie projektu z kryteriami rejestracyjnymi weryfikuje się tylko, czy wymagane załączniki zostały dołączone do wniosku o dofinansowanie projektu, czy nie. Nie bada przy tym, czy zostały spełnione kryteria merytoryczne. Bezzasadny jest więc argument wnioskodawcy, że załączony przez niego dokument w postaci promesy kredytowej jest bardziej wiarygodny niż oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu i gwarantuje on spełnienie kryterium merytorycznego B.1.3. Wykonalność finansowa projektu. Instytucja podkreśliła, że obowiązkiem wnioskodawcy było załączenie ww. oświadczenia, czego jednak wnioskodawca nie uczynił. Instytucja zarządzająca stwierdziła, że należy odróżnić walor oświadczenia wnioskodawcy o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu od promesy kredytowej. Ten ostatni dokument wydany jest przez podmiot zewnętrzny (bank) i nie może on zastąpić oświadczenia złożonego przez samego wnioskodawcę co do faktu posiadania środków niezbędnych do zrealizowania projektu. Wskazane oświadczenie stanowi rodzaj deklaracji złożonej przez wnioskodawcę we własnym imieniu, w której podmiot ubiegający się o dofinansowanie potwierdza instytucji zarządzającej, że posiada odpowiednie środki na zabezpieczenie realizacji projektu. Promesa kredytowa natomiast stanowi swoiste przyrzeczenie właściwej instytucji finansowej wydania decyzji o udzieleniu kredytu na realizację projektu po dopełnieniu przez wnioskodawcę odpowiednich formalności. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego sprawdzenia zawartości przygotowanego wniosku o dofinansowanie projektu, w tym ważności załączonych dokumentów, Departament Polityki Regionalnej stwierdził, że kryterium rejestracyjne R.5. nie zostało spełnione. Na wydaną informację [...] "R." sp. z o. o. we W. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej informacji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 2 i 32 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 06 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.) poprzez stosowanie kryteriów oceny projektów i wniosków na dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 nie uwzględniających zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu i nie uwzględniających przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, oraz powodujących dyskryminację wnioskujących dofinansowanie w życiu gospodarczym z przyczyn błahych i nieistotnych, o charakterze pozamerytorycznym, bez zapewnienia możliwości dokonania korekty/uzupełnienia wniosku w przypadku stwierdzenia niespełnienia przez wniosek kryteriów rejestracyjnych, a także pomijanie zasady przekonywania i uwzględniania słusznych interesów obywateli. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...]. W ocenie skarżącej, nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawnego jest sytuacja, w której wyklucza się możliwość uzupełnienia braku formalnego wniosku o dofinansowanie. Taki stan rzeczy stanowi przejaw dyskryminacji w życiu gospodarczym albowiem uzależnia dostęp do dofinansowania od okoliczności nieistotnych i pozamerytorycznych. Spółka podniosła, że składając jako załącznik do wniosku o dofinansowanie promesę kredytową potwierdzającą zabezpieczenie środków niezbędnych do wykonania projektu, jednoznacznie potwierdziła spełnienie kryterium merytoryczno-technicznej dopuszczalności projektu B.1.3. Wykonalność finansowa projektu. Załączona promesa kredytowa, zdaniem wnioskodawcy, w oczywisty sposób potwierdza zabezpieczenie środków pieniężnych niezbędnych do zrealizowania projektu. Potwierdza to również okoliczność podpisania promesy przez prezesa zarządu spółki upoważnionego do jednoosobowej reprezentacji skarżącej. Treść tej promesy jest zbieżna z treścią załącznika nr 9, nie załączonego do wniosku. W konsekwencji, skarżąca pomimo niezłożenia oświadczenia, w toku procedury konkursowej de facto złożyła własne oświadczenie o zabezpieczeniu środków finansowych niezbędnych do zrealizowania projektu. Ponadto strona podniosła, że instytucją zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 jest Zarząd Województwa [...] w T. Tymczasem treść pism dotyczących odrzucenia wniosku o dofinansowanie oraz informacja o wynikach procedury odwoławczej nie pochodzą od tego organu. Osoby prowadzące korespondencję ze skarżącą nie powołują się na działanie w imieniu Zarządu Województwa, a realizacja przedmiotowego programu nie została powierzona instytucji pośredniczącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenie polityki rozwoju (Dz. U Nr 227, poz. 1658 ze zm.) wniesiona skarga na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej dotyczącej rozstrzygnięcia w przedmiocie oceny projektu podlega kontroli sądu administracyjnego sprawowanej na podstawie art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Powołana powyżej ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera szczególne uregulowania dotyczące sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny (art. 30c ust. 3 i 5), a także wskazuje (w art.30e), że zaskarżona do sądu administracyjnego informacja o negatywnym wyniku procedury odwoławczej jest traktowana jako akt nie będący decyzją lub postanowieniem administracyjnym, lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym stosowanie w sprawie przepisów tejże ustawy, tj. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następuje z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152. Z zaskarżonej informacji wynika, że powodem negatywnego rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą złożonego przez skarżącą wniosku o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]" złożonego w ramach Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, były uchybienia w zakresie kryterium rejestracyjnego R.5: Czy do wniosku o dofinansowanie załączono następujące załączniki: - Studium wykonalności/biznes plan, - Wyciąg z dokumentacji technicznej/program fukcjonalno-użytkowy/specyfikacja usług/specyfikacja sprzętu. - Oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu, - Wypis z Krajowego Rejestru Sądowego, Ewidencji Działalności Gospodarczej, umowa spółki, dokument rejestrowy określający status prawny beneficjenta i partnerów projektu, nie starszy niż 3 miesiące na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie (jeśli dotyczy). Powyższe kryterium zostało wskazane w załączniku nr V – Kryteria oceny projektów Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] za lata 2007-2013, stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...]. Uchybienie strony w zakresie tego kryterium polegało na niezałączeniu do wniosku o dofinansowanie projektu załącznika nr 9 – oświadczenia o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu. Strona uważa natomiast, że mimo niezłożenia tego oświadczenia spełniła to kryterium, ponieważ przedłożyła promesę kredytową, która potwierdza zabezpieczenie środków pieniężnych niezbędnych do zrealizowania projektu. Zarzuciła naruszenie art. 2 art. 32 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Należy zauważyć, że według Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu stanowi jeden z załączników, których dołączenie jest obligatoryjne w momencie składania wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z Systemem oceny projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, ocena rejestracyjna jest skróconą oceną formalną. Polega na wstępnym sprawdzeniu kompletności i poprawności wniosku o dofinansowanie projektów i załączników oraz ustaleniu, czy wszystkie wymagane do rejestracji wniosku o dofinansowanie projektu pola są wypełnione. Ocena rejestracyjna prowadzona jest przez pracowników Departamentu Wdrażania RPO jako instytucji przyjmującej wnioski w trakcie trwania naboru. Ocena rejestracyjna jest oceną "tak-nie", co oznacza, że niespełnienie jednego kryterium rejestracyjnych powoduje odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu. W myśl § 11 ust. 1 Trybu składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 dla Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, ocena formalna wniosku jest dokonywana dwuetapowo: w pierwszym etapie przeprowadza się ocenę zgodności wniosku z kryteriami rejestracyjnymi. Niespełnienie tych kryteriów powoduje odrzucenie wniosku bez przeprowadzania dalszej oceny. W drugim etapie, po pozytywnej ocenie wniosku w oparciu o kryteria rejestracyjne, dokonuje się oceny zgodnie z pozostałymi kryteriami formalnymi. W § 11 ust. 3 Trybu stanowi się, że na etapie oceny formalnej dopuszczalna jest jednokrotna poprawa błędów, wynikających z oceny w oparciu o kryteria formalne, z wyłączeniem kryteriów rejestracyjnych. Po ocenie formalnej dokonywana jest ocena merytoryczna na podstawie kryteriów zawartych w załączniku nr V Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] ]na lata 2007-2013 (§ 12 Trybu). Z powyższych regulacji wynika, że postępowanie o dofinansowanie jest procedurę szczególną i odrębną. Kryteria rejestracyjne warunkują przyjęcie wniosku o dofinansowanie do rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą. Dopiero po spełnieniu tych kryteriów przystępuje się do oceny formalnej, a następnie merytorycznej. Niespełnienie kryteriów rejestracyjnych powoduje odrzucenie wniosku o dofinansowanie, bez dokonywania dalszej oceny formalnej i merytorycznej. Wprowadzenie kryteriów rejestracyjnych ma uczynić procedurę ubiegania się o dofinansowanie bardziej efektywną z uwagi na liczbę składanych wniosków o dofinansowanie. Jest to niewątpliwie procedura sformalizowana, tym niemniej nie uniemożliwia to prawidłowej realizacji nakładanych na podmioty gospodarcze obowiązków. Dla każdego podmiotu spełnienie kryteriów rejestracyjnych, w tym wypadku wypełnienie druku oświadczenia o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu i jego złożenie do instytucji zarządzającej, nie powinno stwarzać jakichkolwiek trudności. Kryteria rejestracyjne zostały zatwierdzone przez Komitet Monitorujący. Instytucje Unii Europejskiej kontrolują wykorzystanie przydzielonych środków i zapewniają, by proces ten był zgodny z politykami wspólnotowymi. Muszą zatem zostać wypracowane formalne procedury wcielenia regionalnych strategii rozwoju i kontroli przydzielonych funduszy. Instytucja zarządzająca ma prawo stworzyć według własnych reguł – oczywiście w zgodzie z ustawą o prowadzeniu polityki rozwoju i jej przepisami wykonawczyni – zasady przyznawania dofinansowania. Sąd w przedstawionej wyżej procedurze oceny wniosków o dofinansowanie nie dopatrzył się naruszenia prawa. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że ustanowienie kryteriów rejestracyjnych jest zbyt daleko idącym obostrzeniem i narusza zasady demokratyczne go państwa prawnego oraz stanowi przejaw dyskryminacji w życiu gospodarczym. Co do zasady żaden przepis Konstytucji nie stoi na przeszkodzie stanowieniu wymogów formalnych, które zmierzają do uproszczenia czy przyspieszenia postępowania (por. wyrok TK z dnia 1 lipca 2008 r., SK 40/07). Nie istnieje jakiś jeden idealny model postępowania, który dałoby się skonstruować na podstawie regulacji konstytucyjnych. Ceną większej efektywności i szybkości postępowania jest niejednokrotnie wprowadzenie silniejszych rygorów formalnych, bardziej dyscyplinujących zachowania stron i zawężających zakres dostępnych środków procesowych. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów: art. 2 art. 32 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Nie można również zgodzić się ze stroną skarżącą, że oświadczenia o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu można zastąpić promesą kredytową. Promesa nie jest umową kredytową i może zostać zmieniona. Jest to tylko obietnica ze strony banku, że udzieli kredytu, gdy spełnione zostaną przez wnioskodawcę określone warunki. Ze znajdującej się w aktach sprawy promesy wynika, że ostateczną decyzję o finansowaniu bank uzależnił przede wszystkim od oceny zdolności kredytowej skarżącej w całym okresie kredytowania. Z uwagi na warunkowy charakter wskazanego dokumentu, żądanie przez instytucję zarządzającą złożenia oświadczenia o zabezpieczeniu środków niezbędnych na zrealizowanie projektu jest w pełni uzasadnione. Skarżąca podnosi też, że z treści pism dotyczących odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu nie wynika, że pisma te pochodzą od instytucji zarządzającej, gdyż osoby prowadzące ze stroną korespondencję nie powołują się na działanie w imieniu zarządu województwa. Zdaniem Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sam brak zaznaczenia na niektórych pismach kierowanych do skarżącej, że osoba podpisująca te pisma działa z upoważnienia zarządu województwa, nie oznacza, iż osoby te podejmują rozstrzygnięcia bez upoważnienia. Na podstawie Regulaminu organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w T. (stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...]) za realizację regionalnych programów operacyjnych odpowiedzialne są dwie jednostki organizacyjne: Departament Polityki Regionalnej i Departament Wdrażania RPO. Z § 41 ust. 6 powyższego Regulaminu wynika, że dyrektorzy departamentów podpisują pisma w indywidualnych sprawach na podstawie upoważnień udzielonych przez Marszałka lub Zarząd. Nadto w pkt 2.3.1 Systemu ocen projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...]), stanowi się, że ocena rejestracyjna prowadzona jest przez pracowników Departamentu Wdrażania RPO, a W Szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO Województwa [...] na lata 2007-2013 Poddziałanie 5.2.2. Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw stwierdzono, że instytucją zarządzającą RPO jest Zarząd Województwa poprzez Departament Polityki Regionalnej/Departament Wdrażania RPO. Nietrafny jest także zarzut naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W myśl art. 37 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju orzeczono jak w sentencji. I. Najda – Ossowska Z. Pietrasik L. Kleczkowski