II OZ 1261/10

Dnia 8 grudnia 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 sierpnia 2010 roku, sygn. akt II SA/Ol 391/10 o odmowie przywrócenia L.W. i M.W. terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi L.W. i M.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] marca 2010 roku Nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił L.W. i M.W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 21 czerwca 2010 r. odrzucił skargę skarżących na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie, z uwagi na uiszczenie wpisu sądowego od skargi z uchybieniem terminu. W dniu 2 lipca 2010 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że jeden ze skarżących mieszka na stałe za granicą, co uniemożliwiło w wyznaczonym terminie przesłanie pieniędzy na opłatę wpisu sądowego. Drugi natomiast nie był w stanie jej dokonać bez uszczerbku utrzymania się i funkcjonowania. Ponadto podkreślili, że termin 7 dniowy jest zbyt krótki, a strona dokonała wpłaty bezzwłocznie i najszybciej jak to było możliwe. Odmawiając przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że skarżący zostali pouczeni o konieczności uiszczenia wpisu sądowego w terminie siedmiu dni oraz o konsekwencjach związanych z brakiem wpłaty tegoż wpisu. Strona należycie dbająca o własne interesy powinna w powyższym terminie zgromadzić potrzebną kwotę i uiścić wpis sądowy lub, w przypadku, gdy zdawała sobie sprawę z faktu, iż takiego wpisu uiścić nie będzie mogła, poinformować Sąd o tej okoliczności w terminie siedmiu dni, tj. w terminie w jakim miała uiścić wpis. W takim przypadku strona mogłaby bowiem ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie od wpisu. Sąd I instancji wskazał także, że sami skarżący wskazali adres w Polsce jako adres do dokonywania doręczeń, przy czym L.W. reprezentowany jest przez pełnomocnika M.W., zamieszkałego pod tym wskazanym adresem. Zatem długość terminu wskazanego przez Sąd do uiszczenia wpisu została prawidłowo ustalona w oparciu o przepis art. 220 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący wskazując, że opłatę uiścili w otwartym, dwumiesięcznym terminie. Według nich sąd powinien usprawiedliwić przekroczenie terminu siedmiodniowego, bowiem jeden ze skarżących nie dysponował stosowną kwotą, a drugi mieszka w Stanach Zjednoczonych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący wskazali adres zamieszkania w Polsce, stąd też brak było możliwości zastosowania przepisów, które odnoszą się do prowadzenia korespondencji z zagranicą. Jako zasadne należy zatem ocenić wezwanie do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni. W tym właśnie terminie strona powinna uiścić wpis sądowy od skargi ewentualnie poinformować Sąd o trudnościach z jego uiszczeniem. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, że strona może mieć przejściowe, a nawet stałe problemy finansowe wpływające na możność uiszczenia opłat sądowych. W takiej sytuacji strona jest uprawniona do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże wniosek ten musi zostać złożony w terminie otwartym do uiszczenia wpisu. Jeżeli strona uważała, że wpisu nie jest w stanie uiścić w zakreślonym terminie to powinna wystąpić z wnioskiem, tak aby nie narazić się na zarzut niestaranności w dbaniu o swoje interesy w postępowaniu przed sądem. Strona miała świadomość swojej sytuacji finansowej, jak również faktu, że jeden ze skarżących przebywa za granicą. Stąd też trudno mówić o nieprzewidywalności zdarzeń, które doprowadziły do uchybienia terminu, a co do zasady tylko takie zdarzenia mogą uzasadniać przywrócenie terminu w postępowaniu sądowym. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony. Strona nie wykazała bowiem, że uchybienie terminu do złożenia wniosku nastąpiło bez jej winy. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.