V SA/Wa 752/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Cezary Kosterna, Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. K. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2009r. o stwierdzeniu z urzędu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., Nr [...], z dnia [...] grudnia 2004r. przyznającej K. K. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Za podstawę stwierdzenia nieważności organy przyjęły art. 156 §1 pkt.2 k.p.a. uznając, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przyznając płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania K. K. dopuścił się rażącego naruszenia § 2 ust. 1 pkt. 2, § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wpieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzytnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (.Dz. U. Nr 73 poz. 675 z późn. zm) w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U.Nr 10, poz. 76 z późn. zm), albowiem w dniu wydawania decyzji przyznającej te płatności Rolnik nie był w posiadaniu gruntów rolnych będących przedmiotem wniosku, co pociągało za sobą brak uprawnienia do otrzymania pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ podkreślił, iż warunek posiadania działek rolnych musi być spełniony w dacie wydania decyzji. Powołując § 7 ust. 1 rozporządzenia ONW organ stwierdził, iż pomimo przeniesienia przez Wnioskodawcę posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nie spełnił on warunków wskazanych w tym przepisie. Decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010r. K. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą z dnia 19 lutego 2010 r., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu dał wyraz niezadowoleniu z przyjętej przez organ interpretacji przepisów prawa oraz ze sposobu prowadzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego ustalony prawidłowo. K. K. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2004 rok złożył w Biurze Powiatowym Agencji w K. w dniu [...] czerwca 2004 r. W dniu [...] listopada 2004 r. Aktem notarialnym - Umową darowizny w celu uzyskania prawa do renty strukturalnej Rolnik przeniósł własność i posiadanie gospodarstwa rolnego na syna, o czym powiadomił Agencję w dniu 23 listopada 2004 r. składając powyższy akt notarialny. W dniu [...] grudnia 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., decyzją Nr [...], przyznał K. K. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2004 r. Bezsprzecznie zatem Skarżący przeniósł posiadanie wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu – syna w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW. Bezspornie też w dniu wydawania decyzji Skarżący nie był prowadzącym działalność rolniczą na obszarze objętym ONW, co wprost wynika z zapisu § 3 aktu notarialnego, w którym Skarżący wraz z żoną zobowiązali się do zaprzestania tej działalności z dniem podpisania aktu ([...] listopada 2004 r.). Zasadnie więc organ ustalił, iż Skarżący w dniu wydania decyzji przyznającej mu płatność ONW nie spełniał kryteriów zawartych w § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, ponieważ nie był już użytkownikiem i posiadaczem gruntów rolnych. Jednakże Sąd podnosi, iż dla stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego konieczna jest ocena, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenia naruszenia prawa nie kwalifikujące się jako "rażące" nie jest wystarczające dla zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, iż przy ocenie rażącego naruszenia prawa nie wystarczy oczywistość jego naruszenia, ale pod uwagę należy brać również skutki tego naruszenia. Rażące naruszenie prawa to takie, które wywołuje skutki społeczno-gospodarcze, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (G.Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II). Komentatorzy definiują także "rażące naruszenie prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (M.Jaśkowska, A.Wróbel, Komentarz bieżący do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2010). Komentarze te zbieżne są ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym m. innymi w wyroku z dnia 18 czerwca 1997 r., sygn. III SA 422-427/96, czy też z dnia 17 września 2008 r., sygn. II OSK 1043/07. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. IISA/Po 382/08, stwierdził, iż rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku, którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Dla oceny, czy doszło do naruszenia prawa o charakterze rażącym nie bez znaczenia jest zbadanie skutków społeczno-ekonomicznych, jakie naruszenie prawa pociąga. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie rozważyły, czy w ustalonym stanie faktycznym istotnie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przez Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. decyzją przyznającą K. K. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004. Rozważenia wymagało, czy w sytuacji, gdy płatność dotyczyła właśnie roku 2004, w którym K. K. do [...] listopada, a więc przez cały sezon prac rolnych, posiadał i użytkował grunty objęte płatnościami ONW – można mówić o naruszeniu prawa, którego skutki społeczno-ekonomicznych są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Kwestie te powinny zostać wyjaśnione przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, w toku którego organ z mocy art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi będzie związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 p.p.s.a.