II SA/Wa 66/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-04
Skład orzekający: Janusz Walawski, Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo skarżącej z dnia 13 maja 2009 r., nazwane odwołaniem, powinno zostać potraktowane jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, czy jako nowy wniosek o przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo skarżącej z dnia 13 maja 2009 r., nazwane odwołaniem, powinno zostać potraktowane jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, a nie jako nowy wniosek. Organ administracji publicznej, mając wątpliwości co do charakteru pisma, powinien był wezwać skarżącą do jego wyjaśnienia, zamiast samodzielnie przesądzać o jego charakterze. W związku z tym, postępowanie administracyjne nie zostało merytorycznie zakończone w trybie art. 41 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, w którym zamieszkiwała ze zmarłym konkubentem. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania prawa zamieszkiwania w trybie art. 41 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wskazując, że zmarły nie był żołnierzem służby stałej, a skarżącej nie można zaliczyć do kręgu osób wspólnie zamieszkujących. Skarżąca złożyła pismo nazwane odwołaniem, wnosząc o wydanie decyzji w trybie art. 29 tej ustawy. Organ pierwszej instancji wydał decyzję odmawiającą przyznania prawa zamieszkiwania, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a także orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu w pierwszej instancji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
B. M. w dniu 5 stycznia 2009 r., powołując się na art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, złożyła do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. wniosek o przyznanie jej prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w B. przy ul. [...]. Wyjaśniła, iż w lokalu tym zamieszkiwała od 1996 r. ze swoim konkubentem, który zmarł w 2008 r. Podała również, że w przedmiotowym lokalu jest zameldowana od 2004 r.
Skarżąca w dniu 14 stycznia 2009 r. (data wpływu do organu 16 stycznia 2009 r.), ponowiła swoją prośbę o przydzielenie jej przedmiotowego lokalu, kierując pismo do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] poinformował, że nie jest możliwe zrealizowanie wniosku z dnia 16 stycznia 2009 r. w trybie art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.). Organ przytoczył treść tego przepisu i podał, że zgodnie z jego brzmieniem zwolnione z obowiązku zwrotu lokalu są osoby wspólnie zamieszkujące z żołnierzem służby stałej, który zmarł po nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej, jeżeli nie zaszły przesłanki do zwrotu lokalu taksatywnie wskazane w tym przepisie. K. D. w dniu śmierci był emerytem wojskowym, a nie żołnierzem służby stałej posiadającym uprawnienia do emerytury wojskowej, natomiast jego konkubentki – B. M., nie można zaliczyć do kręgu osób wspólnie zamieszkujących, gdyż ustawa doprecyzowuje to pojęcie w art. 23 ust. 3 wymieniając w nim: małżonków, zstępnych, wstępnych, osoby przysposobione i osoby przysposabiające. Ponadto organ poinformował skarżącą, iż jest możliwość ubiegania się o przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Powyższe pismo zostało doręczone skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 29 kwietnia 2009 r.
B. M. w dniu 13 maja 2009 r. skierowała do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pismo nazwane odwołaniem, w którym podała, iż dotyczy otrzymanego przez nią pisma z dnia [...] kwietnia 2009 r. W piśmie tym wniosła o wydanie decyzji na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej Kpa, art. 13 ust. 6 i art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), w dniu [...] września 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w B. , przy ul. [...] na rzecz B. M.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, iż B. M. nie znajduje się w sytuacji wyjątkowej w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, stąd nie jest możliwe przyznanie jej prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w dniu [...] października 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż podziela stanowisko organu pierwszej instancji przedstawione w uzasadnieniu jego decyzji o odmowie przyznania B. M. prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym.
Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącą do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniosła, iż znajduje się w sytuacji wyjątkowej i wnosi uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 107 § 1 Kpa, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w powyżej przytoczonym przepisie, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji publicznej.
O tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną przesądza jego treść, a nie forma. Jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego, zawierającego minimum warunków określonych w art. 107 § 1 Kpa.
Zdaniem Sądu, pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] jest decyzją administracyjną, gdyż rozstrzyga sprawę wniosku skarżącej o wydanie decyzji w trybie art. 41 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.).
Podkreślić należy, że skarżąca w terminie określonym w art. 129 § 2 Kpa wniosła do organu pismo – odwołanie. Jeżeli organ miał wątpliwość, co do charakteru tego pisma, to zobowiązany był wezwać skarżącą aby wyjaśniła, czy jest ono odwołaniem, czy też nowym wnioskiem. Tego obowiązku organ nie dopełnił i sam przesądził, iż jest to wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 29 o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Takie działanie organu należy uznać za wadliwe, gdyż nie doszło do merytorycznego zakończenia postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącej i prowadzonego w trybie art. 41 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
W związku z powyższym, organ rozpoznając ponownie sprawę zobowiązany jest wyjaśnić charakter pisma skarżącej z dnia 13 maja 2009 r. (data ze stempla pocztowego), gdyż od tego uzależnione jest dalsze procedowanie organu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło