VIII SA/Wa 287/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi P.M., A.E.K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B., A.E.P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. – wspólników spółki cywilnej T. A. z siedzibą w B. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" oddala skargę. W dniu [...] kwietnia 2009 r. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) [...] Oddziału Regionalnego w G. (zwanej w dalszej części uzasadnienia także "Agencją") wpłynął złożony na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia także ustawą) wniosek podmiotu o nazwie T.A. s.c. o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Z wniosku wynika, że wspólnikami wnioskującej spółki cywilnej są: spółki z o.o. z siedzibą w B.: "A.E.P." i "A.E.K." oraz osoba fizyczna – P.M.. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] Agencja odmówiła przyznania ww. spółce cywilnej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazała, że powyższe nastąpiło z powodu zaistnienia okoliczności określonych w § 14 ust. 1 oraz § 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.). Z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że jeżeli wniosek o przyznanie pomocy został złożony po terminie lub nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, Agencja nie przyznaje pomocy. Z § 13 ust. 4 ww. rozporządzenia wynika z kolei, że formularz wniosku o przyznanie pomocy zawiera wykaz dokumentów, które powinny być dołączone do wniosku, z wyraźnym zaznaczeniem tych dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, oraz wzory oświadczeń. Wnioskująca o pomoc spółka cywilna nie dołączyła zaś odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego spółek z ograniczoną odpowiedzialnością będących wspólnikami spółki cywilnej składającej wniosek. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. wnioskująca o przyznanie pomocy spółka cywilna wezwała Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wezwania wyjaśniła, że jej zdaniem Minister wydając ww. rozporządzenie naruszył art. 92 Konstytucji RP. Zgodnie z delegacją ustawową art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy to Minister Rolnictwa był upoważniony do określenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy i szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać wnioski przyznawania pomocy. Tymczasem Minister w § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia przekazał swoje kompetencje delegacyjne w części Agencji, cedując na nią prawo do ustalenia wykazu obowiązkowych załączników na rzecz Agencji, wprowadzając równocześnie w § 14 zasadę, iż niewypełnienie wszystkich pól obowiązkowych i niedołączenie choćby jednego z obowiązkowych załączników przynosi mateialnoprawny skutek w postaci odmowy przyznania pomocy. Agencja, zgodnie z zapisem art. 24 ustawy miała jedynie upoważnienie do technicznego opracowania formularza wniosku. Nie miała ustawowej delegacji do ustalania prawa materialnego, jakim było ustalenie pół obowiązkowych wniosku i jego obowiązkowych załączników. Nie można wzoru formularza opracowanego przez Agencję uznać za akt prawa obowiązującego w myśl art. 87 § 1 Konstytucji RP. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] p.o. Zastępcy Dyrektora Działań Inwestycyjnych ARiMR w W. negatywnie rozpatrzył ww. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2009 r. wspólnicy ww. spółki cywilnej złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego aktu w całości oraz o stwierdzenie uprawnienia do ubiegania się przez wspólników spółki cywilnej o przyznanie pomocy w ramach ww. działania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła wcześniej prezentowaną argumentację dotyczącą opracowania formularza przez Agencję. Wniosła o skorzystanie przez Sąd z uprawnienia do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu podstawowego, w przypadku stwierdzenia jego niezgodności z ustawą i Konstytucją, gdyż zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie związani są jedynie Konstytucją i ustawami. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr `153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a"). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno akty jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Podkreślenia wymaga, że wojewódzkie sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie. Sąd wskazuje, że jest kompetentny jedynie do oceny legalności zaskarżonego aktu czy czynności. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, to jest oceniając czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego Sąd zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie, zaznaczenia wymaga, że kwestie przyznawania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" mają swoje źródło w stosownych regulacjach podjętych przez Unię Europejską, natomiast w zakresie przepisów krajowych kwestie te określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.. 427 ze zm. zwana w dalszej części uzasadnienia w skrócie "ustawy o wspieraniu") oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm., zwanego w dalszej części uzasadnienia w skrócie "rozporządzeniem"). W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej o jakim mowa w przywołanym już w uzasadnieniu wyroku art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotowy akt dotyczy odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o wspieraniu zgodnie z którym program (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich) jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje między innymi modernizację gospodarstw rolnych. Należy wskazać, że zaskarżony akt wymaga uzasadnienia zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W myśl art. 22 ust. 2 powołanej ustawy, do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy (czyli postępowań w ramach programu modernizacji gospodarstw rolnych, zgodnie z art. 22 ust. ustawy o wspieraniu) prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast ustęp 3 art. 22 ustawy o wspieraniu określa sposób załatwienia sprawy. Mianowicie, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania prawa pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej o odmowie jej przyznania. Na negatywne rozstrzygnięcie zgodnie z art. 22 ust. 4 wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W rozstrzyganej sprawie strona skarżąca prawidłowo złożyła skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu pomoc finansowa w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w myśl natomiast ustępu 2 art. 10 pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd uznał, że rozstrzygnięcie to jest prawidłowe – wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa. W świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy bezsporne jest, że strona skarżąca nie dołączyła do wniosku odpisów z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym dwóch spółek z o.o. będących wspólnikami wnioskującej o przyznanie pomocy spółki cywilnej. W przypadku zaś osób prawnych odpis z KRS stanowi dokument identyfikujący podmiot, któremu ma zostać przyznana pomoc finansowa. Odpis z KRS pozwala bowiem potwierdzić, czy dany podmiot jest w ogóle wpisany do rejestru przedsiębiorców w KRS, służy potwierdzeniu poprawności danych rejestracyjnych czy sposobu reprezentacji podmiotu, jak również umożliwia potwierdzenie prowadzonej przez zarejestrowany podmiot działalności gospodarczej. Tym samym, Agencja działając na podstawie § 14 ust. 1 rozporządzenia miała prawo odmówić przyznania pomocy, bowiem strona skarżąca nie dołączyła co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy. Z uwagi zaś na treść § 14 ust. 3 Agencja nie miała obowiązku wzywania wnioskodawcy do usunięcia ww. braków. Z formularza wniosku opracowanego i wydanego przez Agencję wyraźnie bowiem wynika (dział VI, kolumna I), że odpis z rejestru przedsiębiorców w KRS w przypadku ubiegania się przez osoby prawne (a takimi są dwie spółki z o.o. będące wspólnikami wnioskującej o przyznanie pomocy spółki cywilnej) stanowi niezbędny załącznik do przeprowadzenia wstępnej weryfikacji spełnienia podstawowych wymogów formalnych a jego niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy finansowej. W tym miejscu zauważyć również należy, że wnioskując o przyznanie pomocy strona skarżąca oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania pomocy określone w rozporządzeniu oraz instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy (dział VII wniosku). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela zarzutu strony skarżącej jakoby Agencja miała jedynie upoważnienie do technicznego opracowania formularza wniosku, bez możliwości ustalenia pól obowiązkowych wniosku i niezbędnych załączników, które winny być do niego dołączone. Z art. 24 ust. 1 ustawy o wspieraniu wynika bowiem, że wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w ramach działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Tak więc, zauważyć należy, że Agencja wydając i opracowując wniosek działała w oparciu o ww. ustawowe upoważnienie. Tym samym, nie można mówić o braku upoważnienia Agencji do opracowania wniosku, czy o niezgodności powyższego z ustawą czy Konstytucją RP. Agencja jako jednostka wykonująca zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych PROW 2007-2013, podmiot przyznający pomoc z udziałem środków unijnych i dokonujący weryfikacji składanych przez beneficjentów wniosków ma bowiem prawo określić katalog dokumentów koniecznych do oceny spełnienia wymogów materialnych przez wnioskodawców. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.