IV SA/Wa 574/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego P. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku P. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2010 r., mocą której organ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie przeznaczenia na cele nierolnicze 150,6040 ha gruntów rolnych klas II - III położonych na terenie wsi M., J. i M. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na podstawie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego ustalono następujący stan faktyczny: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy O. działając na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.) wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze 150,6040 ha gruntów rolnych klas II - III położonych na terenie wsi M., J. i M. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. P. Z. zamieszkały w M. wystąpił o wznowienie ww. postępowania administracyjnego, wskazując, iż o decyzji Ministra dowiedział się z treści materiałów nadesłanych przez Urząd Miasta i Gminy O. pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Rozpatrując złożony wniosek, decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Minister odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, uznając, iż P. Z. nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Rozpatrując ponownie złożony wniosek, Minister decyzją z dnia [...] marca 2010r. utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze klas I - III o powierzchni powyżej 0,5 ha składa do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wójt (burmistrz) za pośrednictwem Marszałka Województwa, który go opiniuje, a zatem tylko te organy są stroną w niniejszym postępowaniu. Na potwierdzenie powyższego, organ powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 3491/01 w którym wskazano m. in. że właściciele gruntów nie mają uprawnień do występowania z takim wnioskiem. Są oni tylko bezpośrednio zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy mając w niej interes faktyczny polegający na wzroście wartości nieruchomości. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) P. Z. (zwany dalej skarżącym) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi P. Z. podniósł, iż organ orzekający w sprawie, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 4 K.p.a. nie ustalił wszystkich stron postępowania i nie zawiadomił o jego wszczęciu. W ocenie skarżącego organ administracji naruszył również art. 10 K.p.a. nie zapewniając tym stronom udziału w każdym stadium postępowania. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżący przytoczył szereg orzeczeń sądów administracyjnych, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 862/09 w którym stwierdzono, że stosownie do treści art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem postępowanie o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia określonych gruntów rolnych na cele nierolnicze wszczyna się na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jednak przymiot strony mają także w tym postępowaniu właściciele poszczególnych działek wchodzących w skład spornego obszaru, gdyż dotyczy to ich interesu prawnego związanego z wykonywaniem własności nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpatrując skargę P. Z. z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, mocą której utrzymał w mocy wydaną przez ten organ decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie przeznaczenia na cele nierolnicze 150,6040 ha gruntów rolnych klas II - III położonych na terenie wsi M., J. i M. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, iż P. Z. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. W ocenie Sądu z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Stosownie do treści art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem postępowanie o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia określonych gruntów rolnych na cele nierolnicze wszczyna się na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jednak przymiot strony mają także w tym postępowaniu właściciele poszczególnych działek wchodzących w skład spornego obszaru, gdyż dotyczy to ich interesu prawnego związanego z wykonywaniem własności nieruchomości. Podkreśla się, iż źródłem interesu prawnego, przesądzającym o posiadaniu przymiotu strony, może być nie tylko prawo administracyjne, lecz również prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 1999 r., sygn. akt II SA 995/99, ONSA 2000, Nr 4, poz. 173 czy z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 1817/00, LEX 75553). W świetle powyższego zatem stwierdzić należy, iż właściciele i użytkownicy wieczyści działek których postępowanie niniejsze dotyczy powinni być stronami tego postępowania. Powinni być zawiadamiani na piśmie o podejmowanych czynnościach i rozstrzygnięciach w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Od skutecznego zawiadomienia (doręczenia pisma) zależy między innymi bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, zażalenia na postanowienie wydane w toku postępowania, uzupełnienia wniosku czy też złożenia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu administracji. Skarżący P. Z. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2006 r., wyrażającą zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze 150,6040 ha gruntów rolnych klas II - III położonych na terenie wsi M., J. i M. A zatem obowiązkiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stosownie do treści art. 148 k.p.a. było ustalenie czy wniosek pochodzi od strony tj. czy P. Z. jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2006r. oraz czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w ustawowym terminie. A następnie w zależności od poczynionych ustaleń organ na podstawie art. 149 k.p.a. zobowiązany był do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (§ 1) lub decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (§3). Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku. Aby zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich zarzutów stawianych przez stronę skarżącą. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego.