II GZ 40/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 858/10 w zakresie przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 858/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. przyznał radcy prawnemu M. B. kwotę 240,00 zł powiększoną o podatek VAT tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. B. zarzuciła naruszenie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz błędne zastosowanie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W wypadku radców prawnych przepisami tymi są unormowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, w którego § 2 pkt 2 wskazano, iż podstawę zasądzenia kosztów stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynoszą w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł. Zdaniem autora zażalenia Sąd I instancji nieprawidłowo zastosował art. 250 p.p.s.a. w zw z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, zamiast art. 250 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 2 pkt1 lit a) tegoż rozporządzenia. Podstawowy problem prawny w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji była należność pieniężna. Chodzi o ustalenie, czy zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie co do istnienia (wysokości) określonej należności pieniężnej i czy to rozstrzygnięcie jest do sądu zaskarżone. Konieczna jest zatem analiza uregulowań prawnych dotyczących konkretnego typu sprawy administracyjnej. Z nich bowiem wynikać będzie w szczególności - czy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym mogły stać się należności pieniężne. Akt, którego dotyczyła złożona w niniejszej sprawie skarga wydany został w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W przepisach art. 28 ust. 1-3a tej ustawy dopuszczono możliwość umarzania w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek, jeżeli zachodzi ich całkowita nieściągalność, natomiast w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek - przesłankę całkowitej nieściągalności zastąpiono istnieniem ich ważnego interesu przemawiającego za koniecznością umorzenia należności. Przy umarzaniu nieopłaconych przez nich należności nie stosuje się wymogu zaistnienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, lecz zawsze ocenia niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny po ewentualnym opłaceniu należności, z uwzględnieniem jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej. Przedmiotem zatem zaskarżonego rozstrzygnięcia ZUS było badanie wystąpienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek. Oznacza to, iż omawiana decyzja nie może być traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne. W rozstrzyganej sprawie, przedmiot postępowania stanowiło bowiem ustalenie istnienia po stronie płatnika składek na ubezpieczenia społeczne przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tego tytułu, a nie określona należność pieniężna. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż Sąd I instancji poprawnie ustalił kwotę 240,00 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, stosując przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.