II GSK 1155/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1181/10 w sprawie ze skargi P. P. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1181/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę P. P. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegało pismo z [...] stycznia 2010 r. o numerze[...], wydane przez Biuro Wsparcia Inwestycyjnego ARiMR. Skarżący natomiast wyraźnie wskazał, że przedmiotem jego skargi jest pismo ARiMR z dnia [...] marca 2010 r., stanowiące w istocie rzeczy jedynie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na taką odpowiedź zaś skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Zdaniem Sądu wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, działania którego skarga dotyczy – wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości – jest wiążące. Skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1181/10, wniósł P. P. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 57 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w wyniku uznania, że została wniesiona od pisma z dnia [...] marca 2010 r., stanowiącego odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podczas gdy skarga została wniesiona od czynności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa polegającą na odmowie przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych"; 2. art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. zw. z art. 223 §1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r., Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) poprzez błędne uznanie, że skarga wniesiona została od pisma z dnia [...] marca 2010 r., stanowiącego odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podczas gdy skarga została wniesiona od czynności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa polegającą na odmowie przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż skarżący omyłkowo wskazał datę [...] marca 2010 r. w nagłówku i petitum skargi. Jednakże, w ocenie strony, sama data nie może stanowić podstawy do ustalenia, jaka czynność została zaskarżona. W nagłówku skargi i w jej petitum skarżący wyraźnie wskazał bowiem, że zaskarża czynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa polegającą na odmowie przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych", a nie - że zaskarża pismo z dnia [...] marca 2010 r. - odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto kasator wskazał, że odpowiedź ARiMR w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r. ma sygnaturę[...]. Tymczasem skarżący wyraźnie podał, że zaskarża czynność oznaczoną sygnaturą[...], a więc sygnaturą wskazaną na piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów przytoczonych w skardze kasacyjnej należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę wniesioną na informację ARiMR o odmowie przyznania pomocy. Ustalając przedmiot zaskarżenia Sąd I instancji uznał, że skarżący nie zaskarżył podlegającej kognicji sądu informacji, lecz pismo stanowiące reakcję organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji bezkrytycznie przyjął, że przedmiot zaskarżenia został przede wszystkim wyznaczony poprzez wskazanie daty pisma podanej w petitum skargi, a pominął zupełnie te jej elementy, które wskazują, że skarżący kwestionuje odmowę przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych". Tym samym zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należy uznać za uzasadniony. Pomoc, o którą ubiegał się skarżący, stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm, dalej: ustawa o wspieraniu) jest przyznawana na podstawie umowy. W przypadku braku podstaw do przyznania pomocy podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy z podaniem przyczyn odmowy. Na tę informację, zgodnie z ust. 3 tego przepisu przysługuje skarga do sądu administracyjnego na zasadach i trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec takiej regulacji zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być jedynie akt (w tym wypadku informacja z dnia [...] stycznia 2010 r.) wydany w oparciu o art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, a nie odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Analizując skargę wniesioną do Sądu I instancji przyjąć należy, że zarówno jej treść jak i wskazanie w petitum, że przedmiotem skargi jest odmowa przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" wskazuje na to, iż mimo błędnego oznaczenia w zakresie daty pisma, w istocie przedmiotem skargi był akt wskazany w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu. Zasada skargowości nie zwalniała Sądu I instancji, przy tak zredagowanej skardze i istnieniu ewentualnych wątpliwości co do jej przedmiotu, od obowiązku wezwania skarżącej do sprecyzowania skargi z wykorzystaniem instrumentu określonego w art. 6 p.p.s.a. Należy bowiem podkreślić, iż nadrzędną wartością konstytucyjną w postępowaniu sądowym jest umożliwienie stronie obrony i dochodzenia swoich praw w zakresie wynikającym z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, podnieść należy, iż na obecnym etapie sprawy brak jest podstaw do wydania stosownego orzeczenia w tym przedmiocie. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje unormowania pozwalającego na zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w razie uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Przepis art. 209 p.p.s.a. stanowi, że wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w artykułach 201 § 1 i 2, 203 i 204 p.p.s.a. W innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Skarżący może uzyskać zwrot kosztów, jakie poniósł w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę tylko wówczas, gdy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd uwzględni skargę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.