I OZ 328/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1021/10 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1021/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A. Ż. od wyroku tego Sądu z dnia 5 sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz stosownym pouczeniem o możliwości i sposobie wniesienia środka zaskarżenia doręczony został skarżącej w dniu 14 października 2010 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał zatem w dniu 15 listopada 2010 r. W dniu 10 marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna A. Ż. od wyroku z dnia 5 sierpnia 2010 r., sporządzona przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej – adwokata D. W. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd stwierdził, że wskazana skarga kasacyjna nadana została listem poleconym w dniu 7 marca 2011 r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu określonego w art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi i na podstawie art. 178 w związku z art. 177 § 1 p.p.s.a. postanowił o jej odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. Ż. reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, domagając się uchylenia tego postanowienia w całości. Zarzucono naruszenie art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozbawienie skarżącej prawa do procesu oraz nierówne traktowanie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r. przyznano A. Ż. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik został o tym fakcie poinformowany w dniu 14 lutego 2011 r. Odwołując się do analogicznych uregulowań odnoszących się do terminu złożenia skargi kasacyjnej w powiązaniu z ustanowieniem pełnomocnika/obrońcy z urzędu w postępowaniu cywilnym i karnym pełnomocnik wskazał, że ustawodawca usunął dotychczasową nierówność w traktowaniu strony działającej przez pełnomocnika z wyboru i pełnomocnika z urzędu. Podniósł, że dotychczasowa praktyka prowadziła do sytuacji, że pełnomocnik z urzędu ma de facto 7 dni na sporządzenie skargi kasacyjnej i złożenie równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Różnicowanie pozycji strony skarżącej ze względu na to czy jest reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu czy z wyboru nie daje się pogodzić z zasadami równego traktowania i prawem do sprawiedliwego procesu określonych w Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Stosownie do treści art. 178 p.p.s.a. skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Należy podkreślić, że przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis orzeczenia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jakkolwiek art. 175 § 1 p.p.s.a. przewiduje przymus adwokacko-radcowski, jednakże nie oznacza to, że ubieganie się o przyznanie pełnomocnika z urzędu ma wpływ na interpretację art. 177 § 1 p.p.s.a. Tym samym, skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem wstrzymania biegu terminów ustawowych. Zatem także postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie może stanowić podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sytuacja taka nie sytuuje strony chcącej skorzystać z prawa pomocy w gorszej, niekorzystnej pozycji, ani nie pozbawia strony konstytucyjnego prawa do procesu, co podnoszono w zażaleniu. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu jest bowiem takim samym pełnomocnikiem, jak pełnomocnik z wyboru, zaś jedyną różnicą jest zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów związanych z jego ustanowieniem. W przedmiotowej sprawie odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 14 października 2010 r. Termin do wniesienia skargi upłynął dnia 15 listopada 2010 r. Skargę kasacyjną nadano natomiast w dniu 7 marca 2011 r., a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. W tym miejscu należy podkreślić, że skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej i nadanie sprawie dalszego biegu byłoby w rozpoznawanej sprawie możliwe jedynie w przypadku złożenia przez pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i uwzględnienia tego wniosku przez Sąd. Jak wynika z akt niniejszej sprawy do skargi kasacyjnej nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżąca była reprezentowana przez adwokata, a więc osobę profesjonalnie świadczącą pomoc prawną, tym samym zostały spełnione gwarancje procesowe zapewniające prawo strony do obrony swoich interesów. Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił zażalenie.