III SA/Gd 292/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi A.G. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu oświadczenia mieszkaniowego w sprawie naliczenia i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. A. G. będąc emerytowanym funkcjonariuszem policji w dniu 5 marca 2010 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o wypłacenie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2010 r. składając odpowiednie oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika za wskazany okres. Postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. nr [...] Komendant Miejski Policji działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: k.p.a.) zwrócił wniesione przez A. G. oświadczenie mieszkaniowe. W uzasadnieniu organ wskazał na istniejącą dotąd praktykę wypłacania emerytowanym funkcjonariuszom policji równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego będącą skutkiem przyjętej przez organy rozszerzającej interpretacji przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz art. 29 i 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Uchylenie z dniem 1 stycznia 2006 r. m.in. § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 919 ze zm. – dalej zwane rozporządzeniem) spowodowało, że brak jest organu właściwego rzeczowo do wydania decyzji pozbawiającej stronę posiadanego przez nią uprawnienia do równoważnika. Organ powołał się przy tym na zawarte w k.p.a. przepisy dotyczące właściwości organów i obowiązku jej przestrzegania. Wobec powyższego organ uznał, że nie posiada właściwości rzeczowej ani miejscowej by sprawę rozpoznać. A. G. złożył na to postanowienie zażalenie zarzucając, że jest ono bezzasadne. Wskazał przy tym na fakt, że już wcześniej składał wnioski o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za poprzednie lata i zapadło w tej sprawie prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wskazujące jednoznacznie, że to Komendant Miejski Policji jest organem właściwym do rozpatrzenia sprawy. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, po rozpoznaniu w/w zażalenia, orzekł o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania powołując się w podstawie prawnej na art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że ustawa regulująca zaopatrzenie emerytalne funkcjonariuszy Policji nie przewiduje wypłaty równoważnika za remont zajmowanego lokalu. Wskazano również na fakt uchylenia ust. 2 § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, co spowodowało, że brak jest organu właściwego do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Nadto organ wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych z którego wynika, że skutkiem przyznania w przeszłości emerytowi policyjnemu prawa do równoważnika pieniężnego na podstawie obowiązujących wówczas przepisów było powstanie stosunku prawnego, którego zmiana lub rozwiązanie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Skoro zatem emeryt policyjny ubiega się o przyznanie mu prawa do równoważnika za remont lokalu, to jego wniosek powinien zostać rozpatrzony przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej. A. G. złożył skargę na powyższe postanowienie zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, w tym przepisów postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zasadnie organ orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, natomiast błędem było umorzenie postępowania, co jednak nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej przedmiotowym oświadczeniem. Organ wskazał, że w sprawie tej zostały wydane decyzje administracyjne, w tym przez organ odwoławczy i jest ona przedmiotem odrębnego postępowania przed tutejszym sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że kwestia właściwości organów policji do wydawania orzeczeń w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego została w orzecznictwie sądów administracyjnych kategorycznie przesądzona. W przypadku niniejszej sprawy nie sposób nie zauważyć, że wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt III SAB/Gd 2/09 zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji do wydania decyzji w przedmiocie wniosku A. G. o wypłatę równoważnika pieniężnego z remont lokalu mieszkalnego za rok: 2006, 2007, 2008 uznając, że jest on właściwy w sprawie. Pomimo tego, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest również sprawa wypłaty równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, organ pierwszej instancji - wbrew stanowisku wyrażonemu w wyroku Sądu z dnia 14 maja 2009 r. - uznał się za niewłaściwy w sprawie i stwierdził brak możliwości ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia sprawy, co spowodowało zwrot wniesionego przez skarżącego oświadczenia mieszkaniowego. W tym miejscu należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) odsyłają w zakresie uprawnień mieszkaniowych emerytów policyjnych do zasad przewidzianych dla funkcjonariuszy. Tym samym uznać należy, że organem właściwym do rozpoznania wniosku emeryta policyjnego odnoszącego się do stosunku prawnego w zakresie spraw mieszkaniowych jest organ właściwy do rozpoznania takiego wniosku, jak w przypadku gdyby został złożony przez funkcjonariusza policji (tj. na zasadach przewidzianych w 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia). W niniejszej sprawie, jako że skarżący przed przejściem na emeryturę był funkcjonariuszem Komendy Miejskiej Policji, zatem jej Komendant był organem właściwym do rozpoznania sprawy. Przyjmując odmienne stanowisko w tej kwestii organ ten dopuścił się naruszenia powołanego wyżej przepisu rozporządzenia w związku z art. 19 k.p.a. (nakazującego organom przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej) oraz art. 20 k.p.a. (dotyczącego właściwości rzeczowej), w końcu zaś art. 66 § 3 k.p.a., który wobec powyższego nie miał w sprawie zastosowania. Wadliwości takiego stanowiska nie dostrzegł organ odwoławczy również stwierdzając, że na skutek zmian w przepisach prawa brak jest organu właściwego do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, stwierdził natomiast, że sądy administracyjne wskazały na konieczność wydawania w tego rodzaju sprawach decyzji administracyjnych. Z tej zatem przyczyny, a nie na skutek oczywistej wadliwości, organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji oraz umorzył postępowanie, nie precyzując jakiego postępowania to umorzenie dotyczy. Mając zaś na uwadze przytoczone w postawie prawnej przepisy k.p.a. powstaje uzasadniona wątpliwość co do intencji organu odwoławczego. Przywołał on bowiem w postawie prawnej obok art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., na mocy którego organ odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie i umarza postępowanie pierwszej instancji, również art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. dający podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego (zażaleniowego). Bezsporne jest, że organ nie może orzekać działając równocześnie na postawie obu w/w przepisów. Reasumując powyższe należało stwierdzić, iż zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji są niezgodne z prawem i jako takie podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co mając na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 w/w aktu normatywnego Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.