IV SA/Wa 857/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi "E." z siedzibą w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę - IV SA/Wa 857/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania E. w W. W uzasadnieniu wskazał, że Marszałek Województwa [...] działając na podstawie art. 201 ust. 1, art. 202, 204 i 211 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2006r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) udzielił Spółce L. sp. z o.o. z siedziba w Z. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do wtórnego wytopu metali nieżelaznych o zdolności produkcyjnej powyżej 4 ton wytopu na dobę dla ołowiu. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik E. w W. Rozpoznając to odwołanie organ stwierdził, że zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2006r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. W postępowaniu o wydanie pozwolenia nie stosuje się art. 31 kpa (ust. 2), zgodnie zaś z ust. 2a przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego. W tym wypadku stosuje się art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. nr 199, poz. 1227). Stosownie do art. 44 ust. 1 tego aktu organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W ocenie organu wnosząca odwołanie [...] E. w W. jest izbą gospodarczą o określonych celach działania, a nie organizacją ekologiczną, przez którą rozumie się organizację społeczną, której statutowym celem działania jest ochrona środowiska - art. 3 ust.1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008r. Izba została zarejestrowana w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Ze Statutu izby wynika, że utworzona została i działa zgodnie z ustawą z dnia 30 maja 1989r. o izbach gospodarczych i jest organizacją samorządu gospodarczego, zrzeszającą osoby fizyczne i prawne prowadzące działalność gospodarczą, organizacje społeczne, stowarzyszenia, organizacje samorządowe i fundacje. Cele Izby wymienione w statucie nie kwalifikują jej jako organizacji ekologicznej (stałe reprezentowanie interesów gospodarczych swoich członków w zakresie ekologicznym w ich działalności wytwórczej, usługowej i handlowej, wobec organów publicznych oraz organizacji krajowych i zagranicznych). Nadto organ dodał, że L. sp. z o.o. z siedzibą w Z. nie jest członkiem w/w izby. Z tych względów Izba nie posiada przymiotu strony i postępowanie odwoławcze należało umorzyć. Skargę na powyższą decyzję wniosła E. w W. reprezentowana przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 3 ust. 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżący nie ma przymiotu strony oraz przepisów postępowania, a to art. 138 § 1 pkt 3 kpa poprzez błędne jego zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podnosi, że art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie odnosząc się do pojęcia organizacji społecznej, terminu tego nie definiuje. Skoro sama ustawa nie zawiera legalnej definicji pojęcia, to stwierdzić należy, że posługuje się tym terminem w znaczeniu ogólnym. W takiej sytuacji organizacją ekologiczną jest każda organizacja społeczna, jeśli tylko jej celem statutowym jest ochrona środowiska. Izba jest zrzeszeniem organizacji społecznych. Jeśli zatem organizacją ekologiczną jest organizacja społeczna, której statutowym celem jest ochrona środowiska, to nie sposób przyjąć, że organizacją ekologiczną nie jest zrzeszenie organizacji społecznych, które przybrało formę prawną izby gospodarczej. Nadto podstawowym celem działania izby jest promowanie polskich rozwiązań proekologicznych na terenie kraju i za granicą (§ 5 lit. d) statutu). Skarżący przytacza brzmienie art. 3 ust. 13 ustawy Prawo ochrony środowiska, wyjaśniającego pojęcie "ochrona środowiska" i wywodzi, że ujęte w statucie pojęcie promowanie polskich rozwiązań proekologicznych na terenie kraju i za granicą mieści się w pojęciu "ochrona środowiska" w rozumieniu powołanej ustawy. W konsekwencji zawężające rozumienie art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, spowodowało, że odwołanie skarżącego nie zostało rozpoznane. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez skarżącą. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a stanowisko organu, że E. w W. nie może uczestniczyć na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu należy uznać za zasadne. Organ uznał, że skarżący jest izbą gospodarczą, nie zaś organizacją ekologiczną i to stwierdzenie znajduje oparcie w obwiązujących przepisach. Minister podkreślił, że izba stanowi organizację samorządu gospodarczego, a organizacja ekologiczna jest organizacją społeczną, której celem statutowym jest ochrona środowiska. Przede wszystkim, co nie podlega wątpliwościom, E. w W. jest izbą gospodarczą działającą na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1989r. o izbach gospodarczych (tj. Dz. U. z 2009r, Nr 84, poz. 710 ze zm.). Stosownie do art. 2 powołanej ustawy izba gospodarcza jest organizacją samorządu gospodarczego, reprezentującą interesy gospodarcze zrzeszonych w niej przedsiębiorców, w szczególności wobec organów władzy publicznej. Dalej przepisy ustawy o izbach gospodarczych stanowią, że izby gospodarcze kształtują i upowszechniają zasady etyki w działalności gospodarczej, w szczególności opracowują i doskonalą normy rzetelnego postępowania w obrocie gospodarczym. Izba gospodarcza jest uprawniona do wyrażania opinii o projektach rozwiązań odnoszących się do funkcjonowania gospodarki oraz może uczestniczyć, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, w przygotowywaniu projektów aktów prawnych w tym zakresie. Izba gospodarcza może dokonywać ocen wdrażania i funkcjonowania przepisów prawnych dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej. Takie zadania zostały przewidziane dla izb gospodarczych i tylko w granicach tej właściwości izby mogą określić swoje statutowe cele. Celem izby jest zatem przede wszystkim reprezentowanie interesów gospodarczych przedsiębiorców. Legalna definicja pojęcia przedsiębiorcy, znajdująca zastosowanie w sytuacjach, gdy brak innych unormowań w ustawach szczególnych została stworzona przez prawodawcę w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2007r. , Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Otóż przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4). Natomiast działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Z istoty organizacji jaką jest izba gospodarcza wynika, że interesy zarobkowe jej członków - przedsiębiorców decydują o celu zarówno powołania, jak również funkcjonowania izby. Cele izby nie mają charakteru ogólnospołecznego, lecz skupiają się na wąskiej grupie własnych członków broniąc ich interesu jednostkowego. W żadnym wypadku izba gospodarcza nie może być uznana za organizację społeczną mającą na celu ochronę środowiska, niezależnie jakie cele zostaną zapisane w jej statucie. Nawet jeżeli ochrona środowiska będzie w jakikolwiek sposób związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie będzie ona celem samym w sobie, lecz jako element mający wspomagać rozwój gospodarczy. Tym samym zapisane w statucie E. w W. cele i zadania winny być wykładane zgodnie z ideą zapisaną w ustawie o izbach gospodarczych. W ocenie sądu rola izb gospodarczych w życiu społecznym stosownie do regulacji prawnych w żadnym razie nie pozwala przyjąć, że są to organizacje ekologiczne w rozumieniu art. 3 pkt 10) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Przypomnieć bowiem w tym miejscu należy, że organizacją ekologiczną jest organizacja społeczna, której statutowym celem jest ochrona środowiska. Z wąskiego zakresu kompetencji izb gospodarczych zakreślonych w art.2-4 ustawy o izbach gospodarczych ochrona środowiska nie może być ich celem działania . Wątpliwości te pojawiły się z tego powodu, że art. 5 § 2 pkt 5) kpa definiuje pojęcie organizacji społecznej jako m.in. organizacji samorządowej. Izby gospodarcze jako organizacje samorządowe są organizacjami społecznymi. Jednakże jak wykazano wyżej, nie jest możliwe w świetle zapisów ustawy z dnia 30 maja 1989r. o izbach gospodarczych, aby celem ich działania była ochrona środowiska. Nie sposób podzielić zarzutów skargi, że skoro izba jest organizacją zrzeszającą różne podmioty, w tym i organizacje społeczne, to z tego powodu jest organizacją społeczną. Zrzeszenie organizacji społecznych, które przybrało formę izby gospodarczej będzie organizacją ekologiczną skoro jej podstawowym celem jest promowanie polskich rozwiązań proekologicznych na terenie kraju i za granicą. Przede wszystkim nie można zgodzić się z tezą, że izba gromadzi organizacje społeczne. Jak wynika z ustawy o izbach gospodarczych, izba taka zrzesza jedynie przedsiębiorców, a tych – jak już wcześniej wykazano nie można uznać za organizacje społeczne. Z tych też względów odwołanie od decyzji Marszałka Województwa [...] o udzieleniu na rzecz L. sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do wtórnego wytopu metali nieżelaznych o zdolności produkcyjnej powyżej 4 ton wytopu na dobę dla ołowiu złożył podmiot nie mający przymiotu strony, jak również nie mający uprawnień do działania na prawach strony. Skutkować to winno umorzeniem postępowania odwoławczego na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, co nastąpiło w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.