I OZ 135/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 338/10 oddalające wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w Częstochowie z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 338/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 5 lipca 2010 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, podkreślając, iż osiąga dochód w wysokości 289,33 zł miesięcznie. Wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku pismem z 4 sierpnia 2010 r. poinformował, iż utrzymuje się z doraźnych zleceń, z których uzyskał odpowiednio 3.472 zł w roku 2009 r., 6.997 zł w 2008 r. i 2.896 zł w 2007 r. Dom, w którym zamieszkuje, stanowi własność rodziców. Skarżący nie ponosi wydatków na czynsz, opłaty za media, środki czystości, leczenie oraz zakup leków. Dochody przeznacza w znacznej części lub w całości na pokrycie wydatków związanych z udziałem w postępowaniach sądowych i prowadzonych przez prokuratorów. Ponadto skarżący w załączniku do wniosku przedłożył wyciąg z rachunku bankowego za okres od maja do sierpnia 2010 r. oraz kopię zeznania podatkowego za 2009 r., z którego wynika, iż osiągnął dochód w wysokości 3.472,37 zł. Oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd I instancji podkreślił, iż skarżący niewątpliwie osiąga niski dochód. Jednakże nie ponosi on kosztów związanych z zaspokojeniem swoich koniecznych potrzeb życiowych. Rodzice skarżącego, u których zamieszkuje, ponoszą koszty związane z jego utrzymaniem. M. C. wskazał, iż środki pieniężne przeznacza na pokrycie kosztów sądowych wynikających z toczących się postępowań, w których bierze udział. W dniu 11 czerwca 2010 r., a zatem w dacie doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, posiadał na rachunku bankowym kwotę 3.675,15 zł. Te okoliczności wskazują, iż skarżący jest w stanie w pełni pokryć koszty postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. C. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie jest zasadne. Zasadą ogólną postępowania przez sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Zważywszy na ustaloną przez Sąd sytuację majątkową skarżącego uznać należy, że nie ma podstawy do przyjęcia, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach właściwie ocenił sytuację rodzinną i majątkową M. C. na podstawie oświadczenia majątkowego oraz przedstawionych dokumentów. Z akt sprawy wynika, że istotnie w 2009 r. osiągnął on przychód w wysokości 4.833,59 zł. Jednakże przedstawione wyciągi z rachunku bankowego wskazują, iż skarżący regularnie otrzymuje zapłatę z tytułu umów o dzieło (np. kwota 2.491 zł w dniu 1 czerwca 2010 r. oraz 1.147 zł w dniu 30 czerwca 2010 r.), a ponadto, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, posiadał on w dacie otrzymania wezwania do uiszczenia wpisu sądowego zgromadzone na rachunku bankowym środki w wysokości 3.675,15 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe wskazuje, iż kwotę wpisu od skargi skarżący powinien uiścić z bieżących środków, zważywszy na to, że nie ponosi on kosztów związanych z zaspokojeniem swoich koniecznych potrzeb życiowych. Właściwie zatem Sąd I instancji przyjął, iż skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do uiszczenia kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi oraz ewentualnego wpisu od zażalenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.