II OZ 1102/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 505/10 z dnia 23 września 2010 r. odmawiającego I. S. przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił I. S. przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawczyni podała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką (studentka). Miesięczny dochód rodziny wynosi 1776,50 złotych. Wnioskodawczyni posiada działkę o powierzchni 197 m², dom o powierzchni 54 m² oraz samochód osobowy marki Opel Vectra oraz oszczędności w kwocie 10 tyś. złotych. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni (posiadanie budynku mieszkalnego, samochodu osobowego oraz oszczędności w kwocie 10 tyś. złotych) wyklucza możliwość uznania, iż I. S. nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym od powyższego postanowienia zażaleniu z dnia 06 września 2010 r. I. S. podniosła, że sytuacja materialna jej rodziny niewłaściwie została oceniona przez Sąd I instancji. Prawdą jest, że jest właścicielką domu ,ale nie może go sprzedać, gdyż zamieszkuje tam z córką. Co do samochodu marki Opel Vectra, to nie przedstawia on większej wartości bo aktualnie ma 14 lat, a poza tym będąc osobą mocno schorowaną, zmuszona jest do częstych wyjazdów do lekarza. Ponadto, podała, że musi zaopatrzyć się jednorazowo w zapas opału na zimę ( wydatek rzędu 3000 zł.) i pozostała kwota nie wystarcza na jej utrzymanie i studiującej córki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, z jednej strony bierze pod uwagę obciążenia finansowe wnioskodawcy, z drugiej strony możliwości finansowe. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem wykazanie przez stronę, że nie jest ona w stanie sprostać kosztom postępowania. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa dotycząca okoliczności z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek ( por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, komentarz, wyd. prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 319). W niniejszej sprawie zgodzić należy się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, że I. S. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść "pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny". Osiągane przez wnioskodawczynię zarobki, a także posiadany majątek ( dom, samochód oraz oszczędności zgromadzone w banku) pozwalają przyjąć, iż może ona uiścić niezbędne dla prowadzenia postępowania koszty. Z przyczyn powyższych, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny.