II SA/Ke 456/10

WyrokWSA w Kielcach2010-08-18

Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków, polegająca na kierowaniu pracą zespołu, nadzorze nad eksploatacją urządzeń i prowadzeniu ruchu bloków energetycznych, może być zakwalifikowana jako praca o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące prac o szczególnym charakterze. Nie uwzględniły one definicji prac o szczególnym charakterze zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, skupiając się jedynie na fizycznym wykonywaniu czynności łączeniowych. Sąd wskazał, że praca Kierownika Zmiany Bloków może wypełniać przesłanki prac o szczególnym charakterze, zwłaszcza w kontekście "pracy przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi" (pkt 14 załącznika nr 2), co wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ z uwzględnieniem opinii biegłego i analizy dokumentów dotyczących odpowiedzialności oraz sprawności psychofizycznej pracownika.
Stan faktyczny
Skarżący W.Ł. domagał się wpisu do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wskazując, że jego stanowisko Kierownika Zmiany Bloków spełnia te kryteria. Organy administracji (Inspektor Pracy i Okręgowy Inspektor Pracy) odmówiły wpisu, uznając, że skarżący nie wykonuje bezpośrednio czynności łączeniowych ani nie steruje procesami technicznymi w sposób opisany w ustawie. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy oraz stwierdzenie, że decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz W. Ł. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 13 maja 2010 r. Okręgowy Inspektor Pracy, po rozpatrzeniu odwołania W.Ł. od decyzji Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...] umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie wniosku pracownika o dokonanie wpisu do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że W.Ł., pracujący w Elektrowni "A" S.A. na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków, złożył skargę dotyczącą nieumieszczenia przez pracodawcę w wykazie stanowisk na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, stanowiska pracy skarżącego mimo tego, że osoba na nim zatrudniona wykonuje prace określone w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. W oparciu o tę skargę Inspektor Pracy wszczął postępowanie administracyjne w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. W trakcie postępowania Inspektor Pracy przeprowadził dokładną kontrolę, w czasie której ustalił treść umowy o pracę zawartej przez skarżącego, aktualnie zajmowane przez niego stanowisko, treść zaświadczenia o wynikach badań okresowych, treść instrukcji stanowiskowych oraz procedury Zintegrowanego Systemu Zarządzania obowiązującego u pracodawcy. W toku postępowania wyjaśniającego został również sporządzony chronometraż pracy na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków. W wyniku tych czynności Inspektor Pracy doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do zakwalifikowania czynności wykonywanych przez skarżącego do prac o szczególnym charakterze, opisanych w punktach 13, 14 lub 16 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Czynności wykonywane przez Kierownika Zmiany Bloków są bowiem wykonywane w taki sposób, że nie mogą bezpośrednio powodować zagrożenia poważnej awarii technicznej, ani też do Kierownika Zmiany Bloków nie należą obowiązki związane z wykonywaniem prac bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi wytwarzającymi energię elektryczną lub cieplną. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Okręgowy Inspektor Pracy uznał na wstępie, że Inspektor Pracy prawidłowo wszczął postępowanie administracyjne na podstawie wniesionej przez pracownika skargi na brak dokonania przez pracodawcę wpisu do wykazu prac o szczególnym charakterze. Oceniając sprawę merytorycznie organ II instancji uznał, że przedmiotem rozważań winny być punkty 14 i 16 załącznika do ustawy o emeryturach pomostowych. Punkt 14 dotyczy prac przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Jako istotne organ uznał to, czy wynikające z dokumentów czynności wykonywane przez Kierownika Zmiany Bloków, są pracami przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie. W oparciu o ustalenia zawarte w protokole pokontrolnym organ uznał za uzasadniony wniosek, że Kierownik Zmiany Bloków nie wykonuje czynności łączeniowych, czyli tych, które można uznać za prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi. Czynności te w normalnym procesie eksploatacji wykonują operatorzy i obchodowi bloków, każdy w zakresie swoich obowiązków. Kierownik Zmiany Bloków może wykonywać te czynności wyłącznie w czasie prac remontowych, a więc nie w sposób stały, co w świetle ustawy o emeryturach pomostowych jest koniecznym warunkiem do uznania pracy wykonywanej na danym stanowisku za pracę o szczególnym charakterze. Odnosząc się do prac opisanych w pkt 16 załącznika do ustawy o emeryturach pomostowych, a więc do prac bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi wytwarzającymi energię elektryczną lub cieplną, organ II instancji nie zgodził się z poglądem wyrażonym w odwołaniu, że czynności włączania, wyłączania, otwierania czy zamykania urządzeń należy uznać za prace bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi, gdyż urządzenia te są częścią bloku energetycznego. Z przeprowadzonej kontroli wynikało bowiem, że w czasie normalnej eksploatacji bloków energetycznych Kierownik Zmiany Bloków nie wykonuje fizycznie czynności łączeniowych, gdyż wykonują je operatorzy i obchodowi bloków. Kierownik Zmiany Bloków czyni to sporadycznie w czasie postojów związanych z remontami. Dlatego nie można uznać, że do podstawowych obowiązków Kierownika Zmiany Bloków należy wykonywanie prac bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W.Ł.. W skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 3 i 5 ustawy o emeryturach pomostowych oraz punktów 14 i 16 załącznika nr 2 do tej ustawy, przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że praca na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków nie jest pracą bezpośrednio przy sterowaniu procesami energetycznymi, ani pracą sterującą procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że zgodnie z zakresem obowiązków wynikających z instrukcji stanowiskowej, Kierownik Zmiany Bloków odpowiada za pracę czterech bloków energetycznych, a ich pracą kieruje poprzez wydawanie poleceń operatorom i pozostałym pracownikom w formie bezpośredniej lub poprzez środki techniczne. Decyduje o kluczowych parametrach regulowanych w procesie sterowania jak również ponosi za nie pełną odpowiedzialność. Wymaga to pełnej sprawności psychofizycznej, która z wiekiem może zanikać, co może powodować poważne awarie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji podtrzymał wszystkie wnioski i twierdzenia zawarte w skardze oraz dodatkowo zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. w szczególności: - art. 7 i 77 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego koniecznej dla oceny charakteru pracy wykonywanej przez skarżącego oraz pominięcie przez organ kwestii związanej z ustaleniem wykazu stanowisk pracy wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych, tj. że praca wykonywana przez skarżącego na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków nie stanowi pracy o szczególnym charakterze, - art. 80 kpa poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a jedynie jego części, - art. 84 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny związanej z energetyką na okoliczność ustalenia, czy praca wykonywana przez skarżącego wypełnia przesłanki określone w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych w związku z pkt 14 i 16 załącznika nr 2 do tej ustawy. W piśmie tym pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów: - pisma skarżącego z 28 lipca 2010 r. do Kierownika Działu Spraw Pracowniczych B. S.A. w sprawie badań psychotechnicznych, - odpowiedzi z dnia 2 sierpnia 2010 r. na to pismo, - wykazu stanowisk pracy wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej, - Instrukcji stanowiskowej Kierownika Zmiany Bloków, - Karty Stanowiskowej Pracy na okoliczność wykonywania przez skarżącego: prac wymagających szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; prac przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego oraz prac bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi wytwarzającymi energie elektryczną. W uzasadnieniu takich wniosków pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że postanowienia pkt 14 i 16 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych nie wymagają sterowania fizycznie procesami technicznymi i blokami energetycznymi. Dlatego również czynności skarżącego polegające na: kierowaniu pracą zespołu pracowników prowadzących eksploatację bloków energetycznych, nadzorem nad eksploatacją wszystkich urządzeń blokowych, stałej współpracy z operatorami nastawni blokowej, prowadzeniu ruchu bloków i ich urządzeń pomocniczych, należy zakwalifikować do prac przy sterowaniu procesami technicznymi i blokami energetycznymi. Ponadto odpowiedzialność skarżącego związana z wykonywaniem czynności Kierownika Zmiany Bloków jest szczególna z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa procesów bloków energetycznych. Poza tym również opracowany przez pracodawcę wykaz stanowisk pracy wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej, kwalifikuje do tych prac również stanowisko skarżącego na równi ze stanowiskami operatora i obchodowego bloków, których organy obu instancji wymieniają jako wykonujących prace przy sterowaniu procesami technicznymi i blokami energetycznymi. Organy pominęły przy tym treść art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, zgodnie z którym jednym z kryteriów zakwalifikowania danej pracy do prac o szczególnym charakterze jest praca wymagająca szczególnej sprawności psychofizycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie, mimo braku zarzutów w tym zakresie, ze względu na określoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. kognicję sądu administracyjnego wyjaśnienia wymagało, czy inspektor pracy uprawniony był w niniejszej sprawie do władczego rozstrzygania o umieszczeniu danego pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W tym zakresie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237/08 poz. 1656), Płatnik składek jest obowiązany prowadzić m. in. ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. W przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy (art. 41 ust. 6 w/w ustawy). Kompetencje właściwych organów Państwowej Inspekcji Pracy w razie wniesienia takiej skargi określa art. 11a i 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89/07 poz. 589 ze zm.). Według tych przepisów właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy (tj. Główny Inspektor Pracy, okręgowi inspektorzy pracy i inspektorzy pracy działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy – art. 17 cytowanej ustawy), są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Natomiast do zakresu działania okręgowego inspektora pracy należy między innymi rozpatrywanie odwołań od nakazów i innych decyzji inspektorów pracy. Z przytoczonych przepisów wynika, że Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w I instancji oraz Okręgowy Inspektor Pracy w II instancji, byli uprawnieni do rozstrzygania sprawy wpisu stanowiska pracy skarżącego do prowadzonej przez jego pracodawcę, tj. A. S.A. Grupa B. ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należy zauważyć, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od wykładni przepisów art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych definiującego prace o szczególnym charakterze oraz przepisów załącznika nr 2 do tej ustawy określającego wykaz prac o szczególnym charakterze. Należy przy tym zgodzić się z oceną organów obu instancji, zgodną z twierdzeniami skargi, że w wypadku skarżącego rozważenia wymagały prace o jakich mowa w punktach 14 i 16 załącznika nr 2 do tej ustawy. Stosownie do treści art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. W jego punkcie 14 wymieniono prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Natomiast w punkcie 16 wskazano na prace bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi wytwarzającymi energię elektryczną lub cieplną. Dokonując wykładni tych przepisów Okręgowy Inspektor Pracy oceniając, czy praca na stanowisku pracy skarżącego może być zakwalifikowana jako praca o szczególnym charakterze nie wziął pod uwagę definicji takich prac zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy, wynikającego z tej definicji celu określenia rodzajów prac o szczególnym charakterze oraz nie dostrzegł różnicy w sposobie określenia przez ustawodawcę dwóch różnych analizowanych w sprawie rodzajów prac i wynikających z tej różnicy konsekwencji. Legalna definicji prac o szczególnym charakterze zawiera dwie koniunktywne cechy takich prac, których utrata lub zmniejszenie związane z procesem starzenia się powoduje zmniejszenie się możliwości należytego wykonywania takich prac przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Dwie wspomniane cechy prac o szczególnym charakterze to szczególna odpowiedzialność i szczególna sprawność psychofizyczna wymagane od pracownika zatrudnionego na stanowisku pracy zdefiniowanym w art. 3 ust. 3 ustawy. Przy ocenie więc czy praca na stanowisku pracy skarżącego nosi cechy pracy o szczególnym charakterze należało wyjaśnić, czy od Kierownika Zmiany Bloków należy wymagać szczególnej odpowiedzialności i szczególnej sprawności psychofizycznej, oraz czy cechy te pozostają na niezmienionym poziomie aż do wieku emerytalnego, czy też z wiekiem mogą ulegać ograniczeniu. Poszukując odpowiedzi na tak postawione pytania konieczne było też pamiętanie, że celem analizowanej regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, w tym zdrowia lub życia innych osób, przy wykonywaniu prac, które z racji ich charakteru wymagają szczególnej odpowiedzialności i sprawności psychofizycznej, poprzez uniemożliwienie pracownikom, którzy z powodu pogorszenia się sprawności psychofizycznej związanej z procesem starzenia, nie powinni takich prac wykonywać – wykonywania prac o szczególnym charakterze. Celem omawianej regulacji jest również umożliwienie pracownikom, którzy wykonywali prace o szczególnym charakterze, wcześniejszego skorzystania z uprawnień emerytalnych. Przy kwalifikacji danego rodzaju pracy do prac wymienionych w punktach 14 i 16 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, konieczne jest uwzględnienie przedstawionych wyżej elementów definicji ustawowej prac o szczególnym charakterze oraz celu tej regulacji. Tymczasem organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji pominął milczeniem wskazane kwestie, skupiając się wyłącznie na analizie rodzajów prac wymienionych w pkt 14 i 16 załącznika nr 2 do ustawy. Organ skoncentrował się przy tym na ocenie, czy osoba zatrudniona na tych stanowiskach fizycznie wykonuje czynności łączeniowe, czyli - w ocenie organu – te, które można uznać za prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi bądź blokami energetycznymi. Organ nie dostrzegł przy tym różnicy w określeniu rodzajów prac o szczególnym charakterze opisanych w wykazie prac o szczególnym charakterze, która to różnica sprawia, że wymienione prace mają różny zakres. Różnica wynika w szczególności z początkowej treści użytych przez ustawodawcę sformułowań. Należy wyrazić pogląd, że określenie "prace przy bezpośrednim sterowaniu" użyte w pkt 14 Wykazu, ma szerszy zakres niż określenie "prace bezpośrednio przy sterowaniu", zawarte w pkt 16. W określeniu "praca przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi" mieści się bowiem nie tylko samodzielne, fizyczne sterowanie tymi procesami, ale również szereg czynności dotyczących sterowania procesami technicznymi i wpływających bezpośrednio na to sterowanie. Mieści się więc tu z pewnością również: zebranie informacji o aktualnym stanie bloków, dopuszczenie do prac i nadzór nad przygotowaniem miejsca pracy, w szczególności osób bezpośrednio sterujących procesami technicznymi, o jakich mowa w pkt 14 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, bieżąca analiza zdarzeń, nadzór i kontrola pracy urządzeń i obsługi, które to czynności zostały wymienione w chronometrażu typowej pracy na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków, ustalonego w czasie kontroli przeprowadzonej przez inspektora pracy, w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Również szereg czynności wymienionych w instrukcji stanowiskowej Kierownika Zmiany Bloków obowiązującej skarżącego, przytoczonej w protokole z wspomnianej wyżej kontroli wskazuje na czynności, które można zakwalifikować jako prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi, określone w pkt 14 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Chodzi tu w szczególności o sprawowanie dozoru nad eksploatacją wszystkich urządzeń czterech bloków energetycznych i sprawowanie bezpośredniego nadzoru nad organizacją pracy podległego personelu, w tym w szczególności osób bezpośrednio sterujących procesami technicznymi, o jakich mowa w pkt 14 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Zasadnie natomiast Okręgowy Inspektor Pracy zauważył, że koniecznym warunkiem dla uznania pracy wykonywanej na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków za pracę o szczególnym charakterze, jest stałe wykonywanie obowiązków mieszczących się w definicjach wskazanych w punkcie 14 i 16 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 5 tej ustawy, za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy. Niedostrzeżenie przez organ rozstrzygający sprawę wskazanej różnicy w określeniu rodzaju prac o szczególnym charakterze wymienionych w punkcie 14 i 16 załącznika nr 2 d ustawy o emeryturach pomostowych, a także brak jakichkolwiek ustaleń i rozważań pozwalających na stwierdzenie, czy praca na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków w A. ma cechy, o których mowa w ustawowej definicji prac o szczególnym charakterze zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych powoduje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na jej wynik. W razie bowiem poprawnej, przedstawionej wyżej wykładni zastosowanego przez organ przepisu punktu 14 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, a także dokonania przez organ niezbędnych ustaleń pozwalających na ocenę, czy praca na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków ma cechy o jakich mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy, może się okazać, że praca na stanowisku zajmowanym przez skarżącego jest pracą o szczególnym charakterze. W ramach niezbędnych ustaleń konieczne może okazać się przeprowadzenie dowodu z dokumentów wspomnianych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 16 sierpnia 2010 r. celem ustalenia, czy praca wykonywana przez Kierownika Zmiany Bloków wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz sprawności psychofizycznej. Sąd nie miał możliwości przeprowadzenia dowodu z takich dokumentów, ponieważ nie zostały one złożone (do pisma z dnia 16 sierpnia 2010 r. dołączono jedynie niepoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie), a uzyskanie tych dokumentów mogłoby spowodować nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie (art. Art. 106 § 3 p.p.s.a.). Rzeczą organu będzie również rozważenie, czy z racji specjalistycznego charakteru zagadnień będących przedmiotem oceny organów administracji w niniejszej sprawie, nie będzie celowym zwrócenie się do biegłego o wydanie stosownej opinii. W razie uznania potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w znacznej części, organ II instancji będzie miał również na uwadze treść art. 138 § 2 kpa. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Okręgowy Inspektor Pracy dopuścił się jeszcze jednego naruszenia przepisów postępowania, które jednak nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, przez co – samo w sobie – nie było przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji, ale powinno zostać skorygowane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z uwagi na treść art. 11a ustawy o emeryturach pomostowych, który określa kompetencje właściwych organów Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie można uznać, że właściwym rozstrzygnięciem w razie odmowy uznania zasadności żądania umieszczenia pracownika w tej ewidencji, jest umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem bowiem, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie nie może być jednak mowy, skoro rozstrzygnięcie sprawy wpisu do tej ewidencji wymagało merytorycznej oceny, czy praca konkretnego pracownika zatrudnionego u pracodawcy prowadzącego taką ewidencję, ma charakter pracy o szczególnym charakterze. Właściwym rozstrzygnięciem inspektora pracy w razie odmowy uznania zasadności żądania umieszczenia pracownika w tej ewidencji, jest odmowa nakazania pracodawcy umieszczenia konkretnego pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co wynika a contrario z treści art. 11a ustawy o emeryturach pomostowych. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji ponownie oceni, czy praca na stanowisku Kierownika Zmiany Bloków w A. S.A. Grupa B., ma charakter pracy o szczególnym charakterze. Organ uwzględni przy tym wszystkie przedstawione wyżej uwagi i wyeliminuje dotychczasowe naruszenia prawa. Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku zapadło na podstawie art. 152 p.p.s.a. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 257 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę złożyło się wynagrodzenie reprezentującego skarżącego pełnomocnika – radcy prawnego oraz uiszczona przez niego opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło