I OZ 612/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnadministracyjnej zażalenia P. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 maja 2010 r. IV SA/Wr 286/10 oddalające wniosek P. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we W. [...] marca 2010 r. nr EWU (nieczytelny) w przedmiocie waloryzacji emerytury wojskowej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 286/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek P. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we W. z dnia [...] marca 2010 r. nr EWU( nieczytelny) w przedmiocie waloryzacji emerytury wojskowej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego we W., na podstawie art. 31 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66), ustalił nową wysokość emerytury wojskowej dla P. Z. od dnia 1 marca 2010 r. Powyższa decyzja wraz z pouczeniem o przysługującym prawie odwołania od niej do Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydziału Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem Wojskowego Biura Emerytalnego została doręczona wnioskodawcy. Skarżący pismem z dnia 8 maja 2010 r. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, dodatkowo wnosząc o przyznanie pomocy prawnej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, bowiem sprawa, której skarga dotyczy, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Bezwzględnie wiążące przepisy prawa administracyjnego, tj. art. 181 K.p.a. wyraźnie stanowią, że organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne, w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. W myśl art. 31 ust. 1 tej ustawy, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu, od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Z kolei art. 461 § 2 k.p.c. wskazuje, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy. Skoro zatem powołane wyżej przepisy wyraźnie stanowią o właściwości sądów powszechnych - sądów pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym także w sprawach dotyczących prawa żołnierzy zawodowych do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia, to nie ma podstaw do uznania, że sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia, sprecyzowana w skardze z dnia 8 maja 2010 r., należy do kognicji sądów administracyjnych. Powołanie się zaś przez skarżącego na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II UZP 3/10 (nie.publ.) jest o tyle nietrafne, że z powyższej uchwały wynika kognicja sądów administracyjnych ale w sprawach dotyczących decyzji wydanych przez Wojskowe Biuro Emerytalne, których przedmiotem jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji tego Biura, tj. decyzji wydanych na podstawie art. 31, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.). Przedmiotem zaś zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego we W. wydana w trybie zwykłym, dotycząca waloryzacji emerytury wojskowej, a nie decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji tego Biura. Powyższe pozwala przyjąć, że sprawa ze skargi P. Z. nie mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna będzie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył P. Z.. Postanowienie Sądu pierwszej instancji zaskarżył zarzucając naruszenie podstawowych zasad praworządności, prawa materialnego i procesowego, tworzące stan bezprawia, powodując tym samym utratę zaufania do organów państwa. Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego procedowania zgodnie ze złożonymi roszczeniami i wnioskami zawartymi w treści wniesionego odwołania od decyzji emerytalnej z dnia [...] maja 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka nieuwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, o jakiej mowa w art. 247 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie może być przyznane stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. W niniejszej sprawie P. Z. wniósł odwołanie do Sądu, w którym domagał się waloryzacji emerytury wojskowej. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny zajmował już stanowisko: m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 279/07 (ONSAiWSA 2008/6/94), w którym Sąd ten stwierdził jednoznacznie, że od decyzji wojskowego organu emerytalnego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych żołnierzy zawodowych odwołanie przysługuje do właściwego sądu powszechnego. Wypada zatem w sprawie niniejszej powtórzyć za składem orzekającym w powołanym postanowieniu z dnia 20 listopada 2007 r., że stosownie do art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do przepisu art. 2 tego Kodeksu powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 2 i 3 K.p.c.), zaś organami rentowymi są także wojskowe organy emerytalne (art. 476 § 4 pkt 3 K.p.c.). Również ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) stanowi w art. 31 ust. 4 i 5, że w sprawach dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczeń z tego tytułu oraz w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w tych sprawach zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy ze skargi na decyzję wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie waloryzacji emerytury wojskowej. Z tych względów działanie, którego skarżący domaga się od Sądu, nie może być uznane za czynności kontrolne nad działalnością administracji publicznej, do jakich powołane zostały sądy administracyjne. Żądanie wnioskodawcy nie mieści się w żaden sposób w zakresie kognicji tych sądów, określonej w art. 3 § 2 oraz art. 4 ustawy P.p.s.a., na co wskazał wyraźnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Zasadnym więc było stanowisko Sądu pierwszej instancji co do oczywistej bezzasadności skargi P. Z., a postanowienie odmawiające przyznania stronie prawa pomocy, z uwagi na spełnienie przesłanki wskazanej w art. 247 ustawy P.p.s.a., w pełni odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.