I FZ 389/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "A.[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 368/10 w przedmiocie odmowa wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A.[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 maja 2010 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 18 sierpnia 2010 r., I SA/Bk 368/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A.[...] sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 19 maja 2010 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec oraz od września do grudnia 2004 r. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że w wymienionej skardze spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że przez wykonalność tej decyzji nie może uzyskać zaświadczenia stwierdzającego brak istnienia zaległości podatkowych, które jest niezbędne do odnowienia kredytu obrotowego oraz zawarcia umowy leasingu. Spółka przedstawiła specyfikę swojej działalności w zakresie wykonywania posadzek i wskazała, że brak kredytu obrotowego powoduje, iż spółka pozbawiona jest możliwości osiągnięcia korzyści w postaci przychodów z robót, które może wykonać w sezonie, co jest szkodą nieodwracalną. Ponadto we wniosku stwierdzono, że wstrzymanie wykonania decyzji w żaden sposób nie wpływa na zagrożenie interesów Skarbu Państwa, ponieważ podatnik od początku istnienia wywiązuje się z zobowiązań podatkowych. Wysokość rzekomej zaległości podatkowej jest niewielka w odniesieniu do wartości aktywów netto spółki, która wynosi 2.324.580,23 zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, spółka nie wykazała w dostateczny sposób żadnej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." W ocenie Sądu taka przesłanką nie jest brak możliwości uzyskania w chwili obecnej kredytu na sfinansowanie prowadzonej działalności gospodarczej, co zdaniem spółki związane jest z niemożnością uzyskania stosownego zaświadczenia stwierdzającego brak istnienia zaległości podatkowych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu powoduje, że organ nie może prowadzić egzekucji obowiązku w czasie trwania ochrony tymczasowej. Nie oznacza to natomiast, że zaległość podatkowa wynikająca z decyzji przestaje istnieć. Z wniosku wynika, że spółka w 2009 r. osiągnęła zysk netto w kwocie 355.475,85 zł. Ponadto wartość aktywów netto spółki jest zdecydowanie większa niż wysokość obciążających stronę zobowiązań podatkowych wynikających ze skarżonej decyzji. W ocenie Sądu pierwszej instancji zobowiązanie podatkowe ma charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki wykonania zobowiązania są odwracalne. W zażaleniu spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że brak jest przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zawarła polemikę z oceną, którą na okoliczność wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraził Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wniesienie skargi ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wyjątek od tego stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że wnioskodawca powinien wykazać, iż wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest przy tym wystarczający sam wniosek strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (por. J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2006, s. 188). W świetle powołanego przepisu należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że spółka nie wykazała w dostateczny sposób żadnej z przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. W zażaleniu spółka podniosła, iż szkoda obejmuje także utracone korzyści, zarzucając Sądowi pierwszej instancji, iż nie zbadał czy wydanie przedmiotowej decyzji nie umożliwiało zaciągniecie kredytu na finansowanie wykonania dodatkowych zamówień i osiągnięcie z tego tytułu zarobku. Faktu, niemożności zaciągnięcia kredytu nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to spółka. Wskazać należy, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy spółka w 2009 r. osiągnęła zysk netto w kwocie 355.475,85 zł, a wartość aktywów netto spółki, wynosi 2.324.580,23 zł. Spółka nie wykazała żadnych okoliczności, które wskazywałby, iż uiszczenie wskazanej przez nią w skardze kwoty 26.837 zł powodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać nadto należy, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Odnosząc się do kolejnej kwestii wskazać należy, że nie ma racji skarżąca, iż "po prawomocnym wstrzymaniu wykonalności organ podatkowy nie mógłby przyjmować istnienia zaległości podatkowej". Rację ma Sąd pierwszej instancji, iż wstrzymanie wykonania decyzji powoduje, że organ nie może prowadzić egzekucji obowiązków w czasie trwania ochrony tymczasowej, natomiast decyzja nadal istnieje, wobec czego pozbawione logiki jest twierdzenie, iż organ musiałby przyjmować, że zaległość nie istnieje. Wstrzymanie wykonania decyzji nie powoduje bowiem wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.