II SA/Łd 617/10

Dnia 19 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2010 roku sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego stodoły oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), po rozpoznaniu zażalenia M. Z., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]). Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] nakazał M. Z. przedłożenie, w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku stodoły znajdującego się w O. Nr 171, gm. O.. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że obiekt budowlany znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, co może powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwo mienia oraz wyglądem swym oszpeca otoczenie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 62 ust. 3 i art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Po rozpoznaniu zażalenia, organ II instancji postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W motywach organ wskazał, że z protokołu oględzin, na nieruchomości stanowiącej własność M. Z. znajduje się m.in. budynek stodoły o wymiarach 5,35 m x 9,25 m w konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym krytym słomą. Stan techniczny tego obiektu jest zły, występują ubytki w pokryciu dachowym, luźne deski w ścianie budynku, ściany szczytowe uległy wypaczeniu. Budynek jest użytkowany. Dysponując powyższym materiałem dowodowym organ I instancji wydał, na podstawie art. 62 ust. 3 i art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie, którym nałożył obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku. Zgodnie z treścią art. 62 ust. 3, właściwy organ – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska – nakazuje przeprowadzenie kontroli, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Zgodnie z kolei z treścią art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć na właściciela lub zarządcę budynku, w drodze postanowienia, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W tej sytuacji, jak wskazał organ odwoławczy, stwierdzając nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, na właściciela obiektu można nałożyć obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu. O obowiązku przedstawienia (dostarczenia) ekspertyzy w określonych warunkach stanowi zarówno art. 62 ust. 3, jak i art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. W obu tych przepisach mowa jest o organach właściwych, które odwołują się do "nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu", bądź stanu technicznego obiektu budzącego "uzasadnione wątpliwości", w obu tych normach prawnych obowiązek dostarczenia ekspertyz stanu technicznego nałożono m. in. na właścicieli nieruchomości. W tej sytuacji organ stwierdził, że powołanie przez organ budowlany w postanowieniu obu tych norm nie stanowi wady, która winna skutkować jego uchyleniem. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy utrzymywać w stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Innymi słowy, właściciel nieruchomości obowiązany jest dbać o stan techniczny nieruchomości, a użytkowany obiekt nie może powodować zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego. Jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że nieodpowiedni stan techniczny obiektu może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, jest władny nałożyć na właściciela obowiązek przeprowadzenia kontroli stan technicznego i zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego. W rozpoznawanej sprawie, jak napisał w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, istniał obowiązek dostarczenia w określonym terminie przez właścicielkę obiektu ekspertyzy stanu technicznego budynku. W skardze na powyższe postanowienie M. Z. wskazała, że nałożenie na nią obowiązku dostarczenia ekspertyzy jest celowym działaniem organu zmierzającym do narażenia jej na koszty. Całe postępowanie jest wyrazem nękania skarżącej przez sąsiada, który sam na swojej działce ma obiekty budowlane postanowione w sposób samowolny. W konkluzji skarżąca oświadczyła, że zamierza wyremontować stodołę, ale obowiązek złożenia ekspertyzy technicznej to wyklucza. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa. Bezspornym w sprawie jest fakt, że obiekt budowlany posadowiony na działce skarżącej – stodoła jest w złym stanie technicznym. Fakt ten potwierdzają dokumenty załączone do akt administracyjnych w postaci protokołu z oględzin i dołączona do niego dokumentacja fotograficzna. Z rzeczonych zdjęć wynika, że stodoła to obiekt drewniany kryty słomą z licznymi ubytkami w dachu i ścianach. Okoliczności złego stanu technicznego nie jest również kwestionowana przez stronę skarżącą, która w treści skargi wprost napisała, że zamierza remontować budynek. Okoliczność taka uprawniała organ nadzoru budowlanego do podjęcia interwencji. W ramach swoich uprawnień organ zobowiązał skarżącą do złożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego. Jako podstawę prawną organ I instancji wskazał dwa przepisy – art. 62 ust. 3 i art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, oba te przepisy odnoszą się do stanu technicznego obiektu, ale dotyczą one innych stanów faktycznych. Błędem było wskazanie obu tych przepisów w podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Tym niemniej nie jest to naruszenie przepisów prawa, które mogłoby stanowić podstawę do uchylenia decyzji w toku postępowania administracyjnego, jak i w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. Wadliwość rzeczona nie ma bowiem wpływu na rozstrzygnięcie. W stanie faktycznym sprawy, podstawę do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej stanowić powinien przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego). Ustawodawca, w art. 81c Prawa budowlanego, przyznał właściwym organom administracji prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielania informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji może nałożyć na stronę obowiązek przedłożenia ekspertyzy, o której mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego zgodnie z art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim podkreślić należy, iż nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, prowadzi natomiast do gromadzenia lub też uzupełnienia materiału dowodowego. Zastosowany przez organy art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wskazuje na trzy kategorie przesłanek nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Dotyczą one uzasadnionych wątpliwości organu co do: 1) jakości wyrobów budowlanych, 2) jakości wykonywanych robót budowlanych, 3) stanu technicznego obiektu budowlanego. Niezależnie od powyższych uwag wskazać należy, iż fundamentalną kwestią dla możliwości stosowania przez organ nadzoru budowlanego wskazanego powyżej przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest więc ustalenie, iż istnieją takie okoliczności w analizowanej sprawie, które mogą stanowić podstawę na gruncie tejże ustawy dla dalszych działań organów nadzoru budowlanego. Wskazać wypada, iż organy w wyniku postępowania wszczętego w sprawie obiektu budowlanego w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły, iż jego stan techniczny jest zły. Jak wynika z protokołu oględzin, budynek jest wykonany z drewna, występują ubytki w pokryciu dachowym, które wykonane jest ze słomy, w szczycie budynku są luźne deski oraz widoczne wyboczenia ścian szczytowych. Ogólny stan techniczny przedmiotowego budynku został określony jako nieodpowiedni i stanowiący zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Jak już podkreślano, skarżąca ma świadomość zagrożeń płynących ze złego stanu technicznego budynku. Wskazała bowiem, że zamierza remontować budynek. Powyższe ustalenie jednoznacznie wskazuje na to, iż istnieje w niniejszej sprawie pole do działania dla organów nadzoru budowlanego. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż nałożenie na skarżącą obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej nie wyklucza remontu budynku stodoły. Rzeczona ekspertyza pomogłaby w remoncie, gdyż wskazywałaby na roboty budowlane, które należałoby wykonać w celu poprawy stanu technicznego obiektu. Kwestia legalności wzniesienia obiektów budowlanych przez właściciela sąsiedniej nieruchomości nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Jeżeli skarżąca ma wątpliwości w tym zakresie może skierować oficjalne pismo w tej sprawie do organów nadzoru budowlanego. Jeżeli strona ma wątpliwości co do bezstronności organu I instancji, może zwrócić się do organu II instancji z wnioskiem o wyłączenie tegoż organu od prowadzenia postępowania. Poza ramy niniejszego postępowania wykracza także kwestia nałożenia na skarżącą obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki organ nałożył na stronę odrębną decyzją, którą może ona kwestionować w drodze odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.