I FZ 271/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SO/Wa 9/10 zasądzające od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz S. S.A. z siedzibą w W. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi S. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec i lipiec 2004 r. i umorzenia postępowania w sprawie postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. oddalić wniosek S. S.A. z siedzibą w W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SO/Wa 9/10) zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz S. S.A. z siedzibą w W. (dalej Spółka lub Skarżąca) kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro organ w trybie autokontroli uwzględnił w całości skargę i uchylił zaskarżoną decyzję to należało od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Spółki zasądzić kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenia radcy prawnego określone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w prawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm., dalej jako rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości), którego wysokość wynosi 240 zł, a także wpis sądowy określony na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej rozporządzenie Rady Ministrów) w kwocie 200 zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) i art. 201 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, poprzez niezasądzenie na rzecz Skarżącej niezbędnych kosztów postępowania w pełnej wysokości. W związku z powyższym wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, 2) zasądzenie na rzecz Spółki od Dyrektora Izby Skarbowej w W. zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w pełnej wysokości, tj.: a) zwrotu wartości całego uiszczonego przez Skarżącą wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 1.699 zł, b) zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 3.600 zł, c)zwrotu opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika w wysokości 17 zł, 3) zasądzenie zwrotu wszelkich kosztów postępowania wywołanego wniesieniem niniejszego zażalenia według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów sądowych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 września 2009 r. została wniesiona w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług, a przedmiotową decyzją Dyrektor Izby Skarbowej odmówił Skarżącej zwrotu nadpłaty w kwocie 84.918 zł. Zdaniem Spółki przedmiotowa sprawa dotyczyła zwrotu nadpłaty w określonej ściśle wysokości, a zatem należności pieniężnej w rozumieniu § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów. W związku z powyższym bezzasadne wydawało się Spółce zasądzenie na jej rzecz zwrotu wpisu jedynie w kwocie 200 zł. Nadto dodano, że WSA powinien był zasądzić koszty zastępstwa procesowego w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, ponieważ w opinii Spółki decydujące znaczenie ma okoliczność, iż przedmiotem sprawy jest należność pieniężna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., czyli w sytuacji gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględni skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a., który mimo że nie dookreśla rodzaju kosztów, których dotyczy, to względy natury systemowej oraz celowościowej przemawiają za przyjęciem, że dotyczy on tak, jak art. 200 p.p.s.a. kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a nie tylko kosztów sądowych (postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2009 roku, sygn. akt II OZ 646/09). W niniejszej sprawie Spółka wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 września 2009 r. w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług oraz umorzenia postępowania w sprawie. Następnie organ na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. wydał decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję, jak też uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W tej sytuacji należy uznać że decyzja wydana w sprawie przez organ w istocie uwzględniała żądanie Spółki w całości, w związku z czym zasadnym było skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 201 § 1 p.p.s.a. i zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów sądowych oraz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadne stanowisko Strony, iż w przedmiotowej sprawie skarga podlegała wpisowi stosunkowemu. W art. 231 p.p.s.a. określono, w jakich kategoriach spraw należy pobierać opłatę sądową w postaci wpisu stosunkowego, a w jakich stałego. Uzależniono tę kwestię od tego, czy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne (wpis stosunkowy), czy inne sprawy (wpis stały). Tak więc to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu Strona będzie zobowiązana uiścić. W sprawach skarg na rozstrzygnięcia organów podatkowych należnością pieniężną może być określona w decyzji kwota zaległości podatkowej lub też kwota odsetek za zwłokę od tej zaległości (por. S. Babiarz, P. Zaborniak: Wpis stały i wpis stosunkowy w postępowaniu sądowo - administracyjnym, "Przegląd Sądowy" 2005, nr 5, s. 154 i n.). Podkreślić przy tym należy, iż nie wszystkie sprawy, które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych, będą podlegały wpisowi stosunkowemu. W rozpatrywanej sprawie skarga do Sądu pierwszej instancji została wniesiona na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej uchylającą decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług, a następnie umarzającą postępowanie w sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tego rodzaju sprawach spór nie sprowadza się do kwestionowania konkretnej należności pieniężnej, a dotyczy ustalenia istnienia przesłanek umorzenia postępowania. Argumentacja pełnomocnika Spółki wskazująca, że przedmiotowa decyzja dotyczyła zwrotu nadpłaty w ściśle określonej wysokości nie może być tu decydująca, bowiem ostatecznym efektem postępowania administracyjnego było umorzenie postępowania w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty, a nie wydanie decyzji o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia nadpłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa w tym miejscu, że skoro zaskarżona w postępowaniu sądowo - administracyjnym decyzja nie dotyczy należności pieniężnej, skarga na tą decyzję podlegała opłacie stałej w wysokości 500 złotych, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów, a nie 200 zł , jak to błędnie obliczył Sąd pierwszej instancji. Jednakże na tym etapie postępowania fakt ten jest bez znaczenia, ponieważ Spółce została zasądzona kwota w rzeczywistości uiszczona przez Spółkę wobec zwrotu w dniu 23 kwietnia 2010 r. nadpłaconego, zdaniem WSA, wpisu w wysokości 1499 zł. Analogiczne stanowisko dotyczące wysokości wpisu zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny również w innych orzeczeniach - przykładowo w postanowieniu z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt I FSK 1624/08, czy w postanowieniu z 26 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 376/08 (także powołane tam orzecznictwo). Jedynie gdyby w sprawie skargę wniesiono od decyzji o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia nadpłaty, podlegałaby ona wpisowi stosunkowemu, zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie, wynagrodzenie pełnomocnikowi należało przyznać na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Skoro zaskarżona decyzja podlega wpisowi stałemu i rozpoznawaną sprawę kwalifikuje się do spraw z zakresu zobowiązań podatkowych, to w takim wypadku wynagrodzenie pełnomocnika ustalane jest zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, stanowiącym, że stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie (czyli w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne) wynoszą 240 zł. Zatem mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zasądził wysokość wynagrodzenia dla pełnomocnika Skarżącej Spółki w wysokości 240 zł. Jednakże należy przyznać rację Skarżącej, że Sąd pierwszej instancji, w swoich obliczeniach, pominął wartość poniesionej przez Skarżącą opłaty skarbowej od złożenia dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika w kwocie 17 zł. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając ponownie sprawę i zasądzając niezbędne koszty postępowania, powinien także wziąć pod uwagę wskazaną powyżej kwotę i zwrócić ją Skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, że nie znajduje uzasadnienia wniosek Skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Art. 209 p.p.s.a., który reguluje kwestię zwrotu kosztów postępowania, nie ma bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Z uwagi na powyższe Sąd żądania tego nie uwzględnił. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.