II GSK 2219/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. B. – R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 681/10 w sprawie ze skargi O. B. – R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z 20 czerwca 2011 r. odrzucił skargę O. B. – R. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z [...] maja 2010 roku, nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że organ II instancji decyzją z [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: organ pierwszej instancji) w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009. Decyzja organu odwoławczego została doręczona stronie 17 maja 2010 r. Na decyzję organu odwoławczego skarżąca działając przez pełnomocnika, złożyła skargę do WSA. Pismem z 5 sierpnia 2010 r. pełnomocnik złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Postanowieniem z 23 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu a rozpoznając od postanowienia zażalenie skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 października 2010 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. W następstwie ponownego rozpatrzenia wniosku, postanowieniem z 18 stycznia 2011 r. WSA odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 20 kwietnia 2011 r. NSA oddalił zażalenie strony na postanowienie WSA z 18 stycznia 2011 r. uznając, że skarżąca nie wykazała okoliczności świadczących o braku zawinienia w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Za taką okoliczność zdaniem NSA nie można bowiem było uznać przywoływanego przez skarżącą uchybienia w doręczeniu decyzji organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w konsekwencji oddalenia przez NSA zażalenia skarżącej stosowanie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a), odrzucił skargę, uznając jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Dalej Sąd I instancji podał, iż skarżąca składając skargę [...] czerwca 2010 r. nie dochowała trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi. Tym samym skargę, jako wniesioną po upływie przewidzianego prawem terminu należało w ocenie WSA odrzucić. Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu I instancji z 20 czerwca 2011 r. złożył pełnomocnik O. B. – R. wnosząc o uchylenie w całości. Stosowanie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] maja 2010 roku (nr [...]) w przedmiocie przyznania płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009, z uwagi na jej wniesienie po upływie przewidzianego prawem terminu, pomimo nieprawidłowości doręczenia wyżej wymienionej decyzji skarżącej, a w konsekwencji w sytuacji, gdy bieg terminu do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie jest zasadne. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres kontroli kasacyjnej. W odróżnieniu od sądu pierwszej instancji, NSA nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny byłby zobowiązany jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. Rozpoznając sprawę w granicach określonych skargą kasacyjną NSA stwierdza, że ma ona usprawiedliwione podstawy, a postanowienie Sądu pierwszej instancji podlega uchyleniu. W rozpoznawanej sprawie zasadniczy problem sprowadza się do tego, czy Sąd I instancji dokonał analizy skuteczności doręczenia skarżącej ostatecznej decyzji organu odwoławczego. Przy założeniu, iż skarżąca ma rację i w dniu doręczenia decyzji organu II instancji L. D. nie posiadała pełnomocnictwa do odbioru korespondencji w imieniu skarżącej, powyższa okoliczność skutkowałaby tym, iż bieg terminu do wniesienia skargi nie rozpocząłby się, wobec braku skutecznego doręczenia skarżącej zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W przedmiotowej sprawie organ administracji doręczenie przesyłki zawierającej decyzję organu odwoławczego powierzył poczcie. Artykuł 42 § 1 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Niewątpliwie jednak doręczenie przesyłki do siedziby miejsca pracy, powinno nastąpić, jeżeli nie do rąk adresata to do rąk osoby przez nią upoważnionej. Podkreślić należy, że wraz z pierwszym pismem procesowym złożonym w sprawie strona zobowiązana jest, zgodnie z treścią przepisu art. 46 § 2 p.p.s.a., oznaczyć miejsce zamieszkania, a w razie jego braku adres do doręczeń. Strona zobowiązana jest, na mocy art. 70 § 1 p.p.s.a., zgłosić Sądowi, przed którym toczy się sprawa z jej udziałem, każdorazową zmianę adresu zamieszkania albo adresu do doręczeń. W przypadku niezgłoszenia jej, doręczenie pisma z Sądu na adres wskazany w aktach sprawy należy uznać za zasadne i skuteczne. Skarżąca jako adres do doręczeń wskazała S., P. [...] i tam odbierała korespondencję. Kasator prawidłowo podniósł, iż odrzucając skargę Sąd I instancji pominął okoliczności jej wniesienia odnosząc się tylko do treści art. 58 § 1 pkt. 2 wskazując, iż sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia a strona składając skargę w dniu [...] czerwca 2010 r. nie dochowała trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, co skutkowało uznaniem za wniesioną po upływie przewidzianego prawem terminu. Dodatkowo Sąd I instancji zauważył, iż NSA oddalił zażalenie skarżącej wobec czego postanowienie WSA w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stało się prawomocne. W ocenie NSA Sąd I instancji wydając rozstrzygnięcie powinien wnikliwie przeanalizować zebrany w sprawie materiał dowodowy i w oparciu o orzecznictwo i przepisy doręczenia pism ocenić prawidłowość odebrania przesyłki przez L. D.. Należy również ustalić czy faktycznie adres podany przez skarżącą jest jej miejscem pracy czy miejscem zamieszkania. Nadto NSA podkreśla, iż bez wyjaśnienia prawidłowości doręczenia decyzji organu odwoławczego skarżącej nie jest możliwe ustalenie biegu terminu do wniesienia skargi, a w konsekwencji ocena czy została ona złożona w terminie. Ponadto warto zauważyć, iż NSA w końcowej części uzasadnienia postanowienia z 20 kwietnia 2011 r. (II GZ 198/11) wskazał, iż Sąd I instancji rozważy okoliczności podnoszone przez skarżącą i oceni czy nie będą one przemawiać za uznaniem skargi jako wniesionej w terminie i nadaniu sprawie biegu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.