I FZ 426/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.): Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 472/10 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 17 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r., styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005 r. oraz luty 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 472/10 oddalające wniosek R. W. (dalej: Skarżący) o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję wymienioną w sentencji postanowienia. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego. W związku z wniesieniem skargi, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 lipca 2010 r., Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Odpis zarządzenia z dnia 21 lipca 2010 r. wraz ze stosownym pouczeniem został doręczony Skarżącemu w dniu 26 lipca 2010 r. Na skutek niezastosowania się do tegoż wezwania, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2010 r. (doręczonym 27 sierpnia 2010 r.), odrzucił wniesioną skargę. W tym stanie rzeczy Skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, argumentując, iż dokonanie wpłaty wpisu sądowego w terminie wyznaczonym w wezwaniu nie było możliwe z uwagi na jego zły stan zdrowia. W tym czasie udał się on jedynie do lekarza i nie opuszczał domu, w oczekiwaniu na poprawę stanu zdrowia. Nastąpiło to dopiero dwa dni przed sporządzeniem wniosku o przywrócenie terminu i tym samym możliwe stało się porządkowanie wszelkich zaległych spraw, w tym związanych ze skargą. Do wniosku Skarżący dołączył pismo w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych oraz zaświadczenie od lekarza specjalisty datowane na dzień 30 lipca 2010 r. Postanowieniem z dnia 3 września 2010 r. Skarżącemu przyznano prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Oddalając wniosek o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Okoliczności faktyczne przedstawione we wniosku (złe samopoczucie związane z licznymi schorzeniami) nie wskazują na to, że uchybienie terminowi nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych. Sąd zauważył, że skoro Skarżący w swoim stanie zdrowia w czasie biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi był w stanie udać się do lekarza, na co wskazuje ww. zaświadczenie lekarskie, to mógł również przy dochowaniu minimum staranności dochować terminu do uiszczenia wpisu (czy też złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy), ewentualnie dokonać czynności procesowej wyręczając się inną osobą. W zażaleniu skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Wyjaśnił, że gdy dopadają go "dolegliwości bólowe kręgosłupa, nie jest w stanie ani poruszać się, ani normalnie myśleć". Wizyta u lekarza – z której negatywne wnioski wyciągnął Sąd – stanowiła nadludzki wysiłek. W ocenie Skarżącego, "przywróceniu terminu sprzyja" fakt przyznania mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ wniesiony środek zaskarżenia nie dostarcza argumentacji podważającej prawidłowość postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 8 września 2010 r. W szczególności bez znaczenia pozostaje fakt przyznania Skarżącemu prawa pomocy w niniejszej sprawie albowiem przesłanki dotyczące tej instytucji zasadniczo różnią się od przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. Wśród nich zasadniczą rolę pełni przesłanka braku winy. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); dalej: Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wykazanie okoliczności braku winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie, która uchybiła terminowi do dokonania czynności, o czym wprost stanowi art. 87 § 2 Ppsa. Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącego okoliczności mających świadczyć o niezawinionym charakterze uchybienia terminowi stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji dokonał ich prawidłowej oceny. Należy zauważyć, że wniosek o przywrócenie Skarżący sformułował nader ogólnikowo, powołując się na problemy zdrowotne. Nie był przy tym do końca konsekwentny wskazując, że dopełnienie czynności procesowej wiązało się z nadciśnieniem i bólami serca (tak we wniosku o przywrócenie terminu), następnie, że było to wynikiem bólu kręgosłupa oraz nieporadności, której nie ukrywa (tak w zażaleniu). Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że Skarżący w otwartym terminie do dokonania czynności procesowej złożył wizytę u lekarza, co pozwalało wnioskować o możliwości uiszczenia tego dnia wpisu od wniesionej skargi. Wobec powyższego nie kwestionując schorzeń Skarżącego należy zauważyć, że dążąc do uprawdopodobnienia okoliczności braku winy, Skarżący winien był przedstawić okoliczności świadczące o tym, że przez cały okres swojej choroby nie tylko nie mógł sam dopełnić czynności, do której był zobowiązany, ale także, że przy jej wykonaniu nie mógł posłużyć się osobą trzecią (np. domownikiem), czego jednak nie uczynił. W realiach niniejszej sprawy założenie, iż istniała możliwość posłużenia się osobą trzecią, jest uzasadnione m.in. oświadczeniem Skarżącego o pozostawaniu we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnim synem (zob. formularz PPF dotyczący prawa pomocy). W każdym razie Skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu takiej możliwości nie wykluczył. W tej sytuacji ocena Sądu pierwszej instancji, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, była jak najbardziej prawidłowa. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 Ppsa w związku z art. 197 § 2 Ppsa postanowił jak w sentencji.