VI SA/Wa 1020/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-24
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej pojazdu jest prawidłowa pomimo rozbieżności w protokole kontroli i jego załączniku?Ratio decidendi
Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej jest prawidłowa, gdyż organy administracji prawidłowo wyjaśniły rozbieżności w protokole kontroli poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego i ustalenie, że faktyczne przekroczenia nacisków osi i masy całkowitej pojazdu miały miejsce. Rozbieżności w opisie pojazdu, kierowcy, ładunku i trasy nie podważają stwierdzonych naruszeń, a protokół kontroli wraz z innymi dowodami stanowi wiarygodny materiał dowodowy.Stan faktyczny
W dniu lipca 2008 r. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę pojazdu należącego do spółki "K." Sp. z o.o., stwierdzając przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej. Protokół kontroli zawierał rozbieżności dotyczące opisu pojazdu, kierowcy, ładunku i trasy, co spółka kwestionowała. Organy nałożyły karę pieniężną, a spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty proceduralne i materialnoprawne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. VI SA/Wa 88/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. o nałożeniu na "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. kary pieniężnej w wysokości 6.000 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Ww. wyrok stał się prawomocny od dnia 6 czerwca 2009 r.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lipca 2008 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości S. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] należącego do "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B., którym wykonywany był transport drogowy rzeczy na trasie [...]. Pojazdem tym kierował kierowca S. K.. W wyniku przeprowadzonego ważenia pojazdu wraz z naczepą przy użyciu statycznych, przenośnych wag stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,49 t oraz na potrójnej osi nienapędowej naczepy o 1,33 t, a także przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 0,38 t. Powyższe zostało udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., który został podpisany przez kierowcę.
Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił "K." Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając ją o treści art. 10 § 1 k.p.a.
W nawiązaniu do otrzymanego zawiadomienia "K." Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. wskazała na nieprawidłowości w treści protokołu kontroli podnosząc, iż wskazany w protokole pojazd marki [...] nie jest trzyosiowy i nie był zarejestrowany w 2004 r., a naczepa nie jest dwuosiowa i nie została zarejestrowana w 2005 r. Ponadto strona podniosła, iż zachodzi sprzeczność między treścią samego protokołu, a treścią załącznika do niego. Z treści załącznika wynika bowiem, że kontrola dotyczyła zupełnie innego zespołu pojazdów, którym kierował inny kierowca i którym wykonywany był przewóz rzeczy na trasie z Polski do Litwy. Z uwagi na powyższe sprzeczności, które w ocenie strony nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, czy stwierdzone uchybienia dotyczą jej pojazdu, wniosła ona o umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na powyższe pismo organ w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. poinformował stronę, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, gdyż omyłkowe zapisy w protokole kontroli oraz w załączniku do niego nie mają wpływu na faktyczne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi na drodze w związku z realizowanym przez stronę przewozem drogowym. Organ podkreślił przy tym, że kierowca nie wniósł podczas kontroli żadnych zastrzeżeń do przeprowadzonego dowodu w zakresie sposobu ważenia i jego wyników, z którymi zapoznał się osobiście.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. karę pieniężną łącznej w kwocie 6.000 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez bezpodstawne ustalenie, z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i zasady swobodnej oceny dowodów, że to kontrolowany pojazd, należący do skarżącej, a nie innego przewoźnika, przekroczył dopuszczalne naciski. Ponadto strona zarzuciła wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13g ust. 1, 1a, 2 oraz art. 40c ustawy o drogach publicznych przez zastosowanie tych przepisów mimo braku dostatecznych podstaw do zarzucenia skarżącej dokonywania przewozu drogowego materiałów z naruszeniem przepisów o dopuszczalnych naciskach na osie i dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu.
W uzasadnieniu odwołania strona ponownie wskazała na rozbieżności między treścią protokołu kontroli, a załącznikiem do niego odnoszące się do pojazdu, kierowcy, przewożonego towaru oraz trasy przejazdu. Zdaniem strony, jeżeli organ I instancji powołuje się na oczywiste omyłki pisarskie, to powinien je stwierdzić w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. zarzucając organowi naruszenie:
1. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 76 § 1 i 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne ustalenie, że protokół kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], stanowi dowód przekroczenia przez wymieniony w nim pojazd, należący do "K." Sp. z o.o., dopuszczalnych nacisków na osie i dopuszczalnej masy całkowitej oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 g ust. 1, 1a, 2, oraz art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez zastosowanie tych przepisów mimo braku dostatecznych podstaw do zarzucenia skarżącej dokonywania przewozu drogowego materiałów z naruszeniem przepisów o dopuszczalnych naciskach na osi i dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu.
Wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego przez organy rozstrzygnięcia.
Naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu przez organy obu instancji wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy stosownie do wymogów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Tym samym organy rozstrzygające w niniejszej sprawie dopuściły się – w ocenie Sądu - naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Sąd wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wraz z załącznikiem stanowiącym jego integralną część, którego zapisy były podstawą nałożenia na stronę kary pieniężnej. Pomiędzy treścią protokołu kontroli, a załącznikiem zachodzą jednak istotne rozbieżności. Sprzeczność między załącznikiem, a protokołem polega na tym, że załącznik stwierdza przekroczenia odnoszące się zupełnie do innego pojazdu niż wymieniony w protokole, nie należącego do skarżącej, o innych numerach rejestracyjnych, przewożącego inny towar, na innej trasie i kierowanego przez innego kierowcę. Ponadto, niektóre cechy kontrolowanego pojazdu wskazane w samym protokole, dotyczące roku zarejestrowania ciągnika siodłowego i naczepy, a także ilość osi ciągnika i naczepy są niezgodne z rzeczywistością.
Sąd podkreślił, iż skarżąca jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji wskazywała na rozbieżności pomiędzy protokołem kontroli i jego załącznikiem, które w jej ocenie nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, czy stwierdzone w protokole uchybienia dotyczą pojazdu Spółki "K.". Zarzuty te podniosła następnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Organ obu instancji nie podjęły jednak żadnych czynności w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności w protokole kontroli ograniczając się do stwierdzenia, że rozbieżności te są wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej.
WSA zwrócił uwagę na charakter decyzji związanych z przekroczeniem przepisów o transporcie drogowym. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak i innych przepisach krajowych, jest co do zasady oderwana od kwestii winy odpowiedzialnego, a także od zaistnienia szkody bądź stanu zagrożenia nią. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia kary) bądź prowadzących do jej ograniczenia.
W zarysowanym mechanizmie odpowiedzialności podstawowe znaczenie mają więc ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania, jeżeli jest ono prowadzone prawidłowo, strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów oraz na kwalifikację tego przekroczenia.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec zaistniałych sprzeczności w treści protokołu kontroli obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności. Organ powinien w tym celu uzyskać wyjaśnienia od osób, które bezpośrednio uczestniczyły w kontroli, ewentualnie przeprowadzić inne dowody niezbędne do ustalenia istotnych okoliczności stanu faktycznego.
Zgodnie z treścią art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a zgodnie z § 2 tego artykułu przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty w zakresie poruczonym im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Przepis § 3 tego artykułu stanowi jednak, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach.
W ocenie Sądu brak jest podstaw, aby uznać, iż fakt podpisania bez zastrzeżeń przez kierowcę S. K. protokołu kontroli oraz załącznika zwalniał organy z obowiązku wyjaśnienia rozbieżności zaistniałych w jego treści.
W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do treści art. 7 i art. 77 k.p.a. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem, m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cyt. dalej p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] września 2009 r. zawiadomił skarżącą, iż prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzonych naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnych parametrów kontrolowanego w dniu [...] lipca 2008 r. pojazdu. Poinformował stronę o przysługujących jej uprawnieniach, wynikających z art. 10 k.p.a. oraz zawiadomił, iż w dniu [...] września 2009 r. zostanie przeprowadzony dowód w postaci przesłuchania inspektora, który przeprowadzał kontrolę pojazdu.
Przesłuchiwany świadek - inspektor transportu drogowego – M. L. opisał przebieg kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2008 r., podczas której stwierdził naruszenia wskazane w liście naruszeń. Zeznał, iż w samym protokole omyłkowo wpisał inny numer pojazdu i naczepy protokole, trasę przejazdu, masę ładunku wyrobów metalowych oraz nazwisko kierowcy, którego prawidłowe nazwisko - Kosiński zapamiętał. Zeznał, iż mylne opisy pierwszego akapitu w liście stwierdzonych naruszeń były prawdopodobnie pozostałością po starym opisie naruszeń z innej kontroli. Dalszy opis rodzajowych naruszeń oraz opis pod nimi jest prawidłowy.
Został przesłuchany również kierowca kontrolowanego pojazdu – S. K.. Z protokołu przesłuchania tego świadka wynika, iż prowadzony przez niego pojazd (ciągnik siodłowy wraz z naczepą) został poddany kontroli w dniu [...] lipca 2008r. przez inspektora transportu drogowego, który skontrolował następujące dokumenty: wypis z licencji na wykonywanie transportu rzeczy, dokument przewozowy (WZ), dowody rejestracyjne pojazdu i naczepy, ubezpieczenie pojazdu i naczepy, odcinek kontrolny karty opłaty drogowej, prawo jazdy, tarczę tachografu. Podczas kontroli ciągnik siodłowy wraz z naczepą został poddany ważeniu przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych. Zeznał, iż stwierdzono naruszenia w postaci przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osi oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Nie pamiętał danych liczbowych przekroczeń. Nie posiadał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Podczas kontroli został zatrzymany dowód rejestracyjny pojazdu z powodu braku ważnych badań technicznych. Zeznał ponadto, iż podczas kontroli zostały sporządzone dwa protokoły, które zostały przez niego podpisane, dokładnie ich nie czytał, zapoznał się z nimi pobieżnie.
Organ zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie materiałami, w tym z protokołem przesłuchania świadka – kierowcy S. K.. Strona skorzystała z tego uprawnienia w dniu [...] listopada 2009 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej kwocie 6.000 zł, za:
1) przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:
- dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi: powyżej 9,0 t do 9,5 t i za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo – kara pieniężna w kwocie 3.000 zł, zgodnie z lp. 6 pkt 7 lit. d), e) załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
2) przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t: - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 21,8 t do 23,3 t – kara pieniężna w kwocie 2.400 zł, zgodnie z lp. 6 pkt 6 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
3) przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy powyżej 40,0 t do 50,0 t – kara pieniężna w kwocie 600 zł, zgodnie z lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
W uzasadnieniu organ I instancji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przytaczając zeznania świadków: kontrolującego inspektora i kierowcy, wskazał m. in. iż powyższe zeznania potwierdzają, że w dniu [...] lipca 2008 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości S. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] należącego do "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B., którym wykonywany był transport drogowy rzeczy na trasie [...]. W trakcie kontroli został skopiowany dowód rejestracyjny pojazdu, dokument potwierdzający wydanie przewożonego ładunku, jakim była zrębka tartaczna, prawo jazdy kierowcy, winieta, wypis z licencji oraz wykresówka. Ze względu na utratę ważności został zatrzymany dowód rejestracyjny pojazdu. Organ podkreślił, iż kierowca potwierdził w trakcie zeznania, że w wyniku ważenia pojazdu zostały stwierdzone naruszenia w postaci przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osi oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Nie pamiętał, jakie były wartości naruszeń. W tej sytuacji, należy uznać za błędny wpis zawarty w załączniku do protokołu kontroli, opisujący inny pojazd, kierowcę, ładunek oraz trasę przejazdu, niż były w rzeczywistości. Same wyniki ważenia są prawidłowe, te same wartości zostały wpisane w załączniku do protokołu kontroli w opisie stwierdzonych naruszeń. Organ wskazał, iż potwierdzeniem tego, że stwierdzone wartości naruszeń dotyczą kontrolowanego przejazdu jest znajdująca się w aktach sprawy pomocnicza tabela przeliczeniowa, w której zostały wpisane stwierdzone wartości; tabela ta tworzona jest odrębnie dla każdego kontrolowanego pojazdu. Powyższy dokument został podpisany przez kierowcę bez uwag z adnotacją o rezygnacji z drugiego ważenia. Organ podkreślił, iż wyniki ważenia kontrolowanego pojazdu zostały wpisane przez inspektora w protokole kontroli, załączniku do protokołu kontroli oraz w ww. tabeli przeliczeniowej. Wpisane wartości są tożsame, a z każdym z tych dokumentów zapoznał się kontrolowany kierowca.
Od powyższej decyzji "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 67 § 1 i art. 68 k.p.a. poprzez ustalenie, że protokół przedmiotowej kontroli, sporządzony przy wykorzystaniu innego protokołu, spełnia przewidziane wymogi i stanowi podstawę stwierdzenia do wymierzenia kary pieniężnej,
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne ustalenie, z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i zasady swobodnej oceny dowodów, że kontrolowany pojazd przekroczył dopuszczalne naciski,
- naruszenie art. 13 g ust. 1, 1a, 2 oraz 40 c ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, oraz wskazanych w decyzji lp. z załącznika nr 2 do tej ustawy, poprzez zastosowanie tych przepisów.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał, iż protokół kontroli nie jest jedynym dowodem w sprawie. Wskazał na dowody z przesłuchań świadków: kontrolującego inspektora oraz kierowcy. Podkreślił, iż strona nie kwestionuje faktu przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi oraz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ani prawidłowości przeprowadzonego ważenia. W ocenie organu protokół kontroli oraz pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zawiera niezbędne informacje do wydania decyzji o nałożeniu wskazanej kary pieniężnej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca spółka.
W skardze ponowiła zarzuty podniesione w odwołaniu, tj. naruszenie:
- art. 67 § 1 i art. 68 k.p.a. poprzez ustalenie, że protokół przedmiotowej kontroli, sporządzony przy wykorzystaniu innego protokołu, spełnia przewidziane wymogi i stanowi podstawę stwierdzenia do wymierzenia kary pieniężnej,
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne ustalenie, z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i zasady swobodnej oceny dowodów, że kontrolowany pojazd przekroczył dopuszczalne naciski,
- naruszenie art. 13 g ust. 1, 1a, 2 oraz 40 c ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, oraz wskazanych w decyzji lp. z załącznika nr 2 do tej ustawy, poprzez zastosowanie tych przepisów.
Zarzuciła ponadto naruszenie art. 76 § 1 i 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że protokół kontroli z dnia 8 lipca 2008 r. spełnia cechy dokumentu urzędowego i korzysta z domniemania zgodności z prawdą.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Punktem wyjaśnia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. VI SA/Wa 88/09, który stał się prawomocny od dnia 6 czerwca 2009 r.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa materialnego i procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu tego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz" LexisNexis Warszawa 2008 r.).
Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r. zawarł ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Wskazał, że rozbieżności pomiędzy treścią protokołu kontroli a załącznikiem należy wyjaśnić poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego. W tym celu organ powinien uzyskać wyjaśnienia od osób, które bezpośrednio uczestniczyły w kontroli, ewentualnie przeprowadzić inne dowody niezbędne do ustalenia istotnych okoliczności stanu faktycznego.
Organy zastosowały się do wytycznych Sądu, przeprowadziły dowód z zeznań świadków - osób, które bezpośrednio uczestniczyły w kontroli, tj. kontrolującego inspektora i kierowcy. W oparciu o dotychczasowy materiał dowodowy i zeznania świadków było uprawnione stwierdzenie organów, iż do wskazanych naruszeń doszło a rozbieżności dotyczące opisu pojazdu, wskazania danych kierowcy, ładunku oraz trasy przejazdu nie podważają stwierdzonych i prawidłowo opisanych naruszeń. Jak trafnie podkreślił organ I instancji, naruszenia były wskazane w trzech dokumentach: w protokole kontroli, w liście stwierdzonych naruszeń, stanowiącej załącznik do protokołu oraz w pomocniczej tabeli przeliczeniowej. Wszystkie dokumenty zostały podpisane przez kierowcę bez zastrzeżeń.
Jak wskazał WSA w ww. wyroku, zgodnie z treścią art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a zgodnie z § 2 tego artykułu przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty w zakresie poruczonym im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Przepis § 3 tego artykułu stanowi jednak, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach.
Przeprowadzone postępowanie (zeznania świadków – uczestników kontroli) wykazały, iż rozbieżności między danymi wskazanymi w protokole a rzeczywistymi danymi nie podważają stwierdzonych naruszeń odnośnie przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Należy podkreślić, iż Sąd, który rozpoznawał skargę, uznał stwierdzone rozbieżności za tego rodzaju uchybienia, które mogą i powinny być wyjaśnione, Sąd nie podważył całej treści protokołu kontroli.
Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) - ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.
Art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi natomiast, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.
Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym).
Przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku, a odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.
Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.
Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.
W niniejszej sprawie organy wykonały wytyczne Sądu trafnie uznając, iż pomimo rozbieżności w protokole doszło do naruszeń wskazanych w materiale dowodowym, zarówno w odniesieniu do nacisków osi, jak i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, prawidłowo zastosowały przepisy prawa, w tym łącznego wyliczenia kary za każde przekroczenie, zatem zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło