I SA/Kr 883/10
WyrokWSA w Krakowie2011-01-14
Skład orzekający: Maja Chodacka, Paweł Dąbek, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zmienić ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej, jeśli zmiana okoliczności faktycznych nastąpiła przed wydaniem pierwotnej decyzji, a nie po jej doręczeniu?Ratio decidendi
Organ podatkowy może zmienić ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej, jeśli po doręczeniu decyzji nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania, a skutki tej zmiany są uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zmiana decyzji nie może dotyczyć okoliczności, które zaistniały przed wydaniem pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza Gminy B. i zmieniła decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r., ustalając zobowiązanie w kwocie 86.729 zł. Skarżący R.T. zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasad postępowania wyjaśniającego i oceny dowodów, twierdząc, że organ nie uwzględnił przyrzeczenia publicznego o zwolnieniu z podatku oraz faktu, że nieruchomości były w trakcie przebudowy i nie mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej. Skarżący domagał się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 883/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek ( spr.), WSA Inga Gołowska, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011r., sprawy ze skargi R. T., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 19 lutego 2010r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007r., - s k a r g ę o d d a l a -
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 lutego 2010 r. nr [...] uchyliło w całości decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia 9 czerwca 2009 r. nr [...] orzekającej o zmianie decyzji Burmistrza Gminy B. nr [...] z dnia 7 lutego 2007r., w sprawie wymiaru R.T. podatku od nieruchomości za 2007r. Jednocześnie Kolegium zmieniło decyzję Burmistrza Gminy B. nr [...] z dnia 7 lutego 2007r. w sprawie wymiaru R.T. podatku od nieruchomości za 2007r. i ustaliło to zobowiązanie w kwocie 86.729 zł. W uzasadnieniu swojej decyzji podało, iż przedmiotowe postępowanie toczyło się w oparciu o art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej. Kolegium wyjaśniło, iż przepis ten ma zastosowanie w powiązaniu z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Następnie objaśniony został zakres tego postępowania, przy szczególnym podkreśleniu, że przepisy te dotyczą zmian w podatku od nieruchomości, w zakresie zdarzeń zaistniałych po wydaniu ostatecznej decyzji wymiarowej, które mają wpływ na wysokość podatku. Przepis art. 254 Ordynacji podatkowej nie pozwala natomiast na weryfikację decyzji wymiarowej poza tymi zmianami. Organ I instancji dokonał zmiany wysokości opodatkowania ze względu na wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez R.T. działalności gospodarczej. Sytuacja ta miała wpływ na zmianę sposobu wykorzystywania nieruchomości, będących przedmiotem opodatkowania. Jednak organ I instancji wydając decyzję, nie dokonał zmiany wysokości opodatkowania po zmianie stanu faktycznego w stosunku do gruntów, które podobnie jak budynki, powinny być po dokonanych zmianach opodatkowane stawką jak dla pozostałych gruntów. Z tych względów Kolegium dokonało zmiany decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł R.T. zarzucając naruszenie następujących przepisów Ordynacji podatkowej:
- art. 120 poprzez niedziałanie przez organ podatkowy w oparciu o przepisy prawa,
- art. 121 poprzez nieuwzględnienie okoliczności korzystnych dla Skarżącego oraz rozstrzygnięcia na jego niekorzyść niejasności i wątpliwości dotyczących stanu faktycznego i jego oceny,
- art. 122 poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 187 poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie,
- art. 188 poprzez nieuwzględnienie dowodów istotnych dla Skarżącego, pomimo że miały one znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy, w sytuacji, gdy okoliczności, które wskazywane dowody miałyby wskazywać nie zostały stwierdzone innymi dowodami w sprawie,
- art. 191 poprzez nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez nieocenienie na podstawie całego materiału dowodowego w sprawie.
Ponadto Skarżący zarzucił naruszenie zasady zaufania podatnika do organu podatkowego. W zarzutach pojawiło się również stwierdzenie, iż kolejny raz nie wykonanie przez organ podatkowy jakiejkolwiek czynności dowodowej i wyjaśniającej sprawę po dniu wszczęcia postępowania podatkowego, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co skutkuje wydaniem jej na podstawie wyrywkowego materiału dowodowego.
W związku z tak podniesionymi zarzutami, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu przedstawionych zarzutów zostało podniesione, że Skarżący zakupił całkowicie zdewastowane obiekty po upadłym zakładzie cukierniczym, dla których wcześniej syndyk masy upadłości bezskutecznie poszukiwał nabywcy. Przez szereg lat teren ten był zwolniony od płacenia podatku od nieruchomości w wysokości przewidzianej dla prowadzenia działalności gospodarczej. Dla wszystkich zatem potencjalnie zainteresowanych było oczywiste, że nikt nie kupi ruiny bez skorzystania z ulgi w postaci kilkuletniego zwolnienia od podatku. Ponieważ Burmistrz B. również miał tego świadomość, złożył przyrzeczenie publiczne, że ze swej strony Gmina B. odstąpi od naliczania podatku od nieruchomości. Przyrzeczenie to zostało dane w pierwszej kolejności syndykowi, który przedstawił je następnie w swojej ofercie sprzedaży. Dopiero w związku z takim przyrzeczeniem, Skarżący wyraził zgodę na zakup przedmiotowej nieruchomości, po złożeniu przez organ podatkowy oświadczenia woli, że teren ten będzie bezwzględnie zwolniony od płacenia podatków od nieruchomości na okres trzech lat. Tymczasem organ podatkowy odmówił przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków i Skarżącego na potwierdzenie tej okoliczności.
W dalszej kolejności Skarżący podniósł, że po zakupie przedmiotowych nieruchomości podjął prace budowlane w celu zmiany sposobu użytkowania oraz przebudowy zakupionych obiektów. Prace budowlane trwały przez cały 2007 rok i nie rozpoczęto w tamtym czasie użytkowania jakiegokolwiek budynku lub jego części przed ich ostatecznym zakończeniem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto przedmiot opodatkowania nie mógł być wykorzystywany w 2007r. do prowadzenia działalności gospodarczej także ze względów technicznych. Stan ten został stwierdzony opiniami dwóch niezależnych biegłych, które to opinie nie zostały wzięte przez organy podatkowe pod uwagę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stwierdzenia wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreśliło przy tym, że Skarżący niesłusznie żąda od organów podatkowych prowadzenia w pełnym zakresie postępowania podatkowego, gdyż takie postępowanie mogło być prowadzone w trakcie odwołania od decyzji wymiarowej z dnia 7 lutego 2007r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części p.p.s.a. - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając zaskarżoną decyzję w ramach wskazanych powyżej, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została bowiem wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa.
Pomiędzy stronami nie było sporu, że decyzją nr 444 z dnia 7 lutego 2007r. Burmistrz Gminy B. ustalił R.T. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007r. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną. Ponadto niespornym było, że z dniem 13 czerwca 2007r. R.T. został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej.
Organy podatkowe w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, prowadziły postępowanie w oparciu o art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego.
Powyżej zacytowany przepis przewiduje odstępstwo od zasady trwałości ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym, a wynikającej z art. 128 Ordynacji podatkowej. Umożliwia on przy tym organowi, który wydał decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, dokonanie jej zmiany. Zmiana taka może być jednak dokonana przy spełnieniu łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, po doręczeniu decyzji nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, po drugie zaś - skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zgodzić się zatem należy z Kolegium, że przepis art. 254 Ordynacji podatkowej ma charakter wyjątkowy i nie ma charakteru samodzielnego, jego zastosowanie zależy od istnienia innych przepisów szczegółowego prawa podatkowego. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2001 r., I SA/Gd 1519/99, LEX nr 76061). Najistotniejszą zatem przesłanką wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej jest taka zmiana stanu faktycznego, która dotyczy faktów prawotwórczych wpływających na wysokość zobowiązania podatkowego. Owo prawne znaczenie nowych faktów musi przy tym znajdować podstawę prawną w przepisach prawnych obowiązujących w dacie wydania decyzji podatkowej. Fakty zaistniałe po doręczeniu decyzji są w danej sprawie nowe, ale mają rangę faktów prawotwórczych z mocy przepisów, które tworzyły stan prawny sprawy w dacie wydania decyzji ostatecznej przez organ podatkowy. Zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie powodować będzie korektę lub aktualizację wymiaru pierwotnego kwoty zobowiązania podatkowego. Zasadnicze znaczenie ma więc prawo podatkowe materialne, stanowiące o podatku, o zdolności podatkowej oraz sytuacji podatkowej danego podmiotu. Tym samym uznać należy, iż dokonanie przez organ podatkowy zmiany decyzji ostatecznej jedynie w oparciu o art. 254 Ordynacji podatkowej jest niedopuszczalne, konieczne jest bowiem wskazanie przepisu - obowiązującego w dniu wydania decyzji - regulującego skutki wystąpienia okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego.
W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo powołano art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. nr 95, poz. 613 z 2010r. z późn. zm.) zgodnie z którym, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Przepis art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odnosi się do takiej sytuacji, w której w ciągu roku podatkowego nastąpiła zmiana charakteru nieruchomości, mająca wpływ na wysokość stawek podatku. Sytuacja taka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przepis ten reguluje wobec powyższego skutki wystąpienia okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania. Daje on tym samym podstawę prawną do zmiany ostatecznej decyzji z 7 lutego 2007r.
Sam przepis art. 254 Ordynacji podatkowej zakreśla ramy postępowania związane ze zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie toczące się na podstawie tego przepisu nie może zmierzać do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Tymczasem Skarżący zarzucając organom podatkowym błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie wziął pod uwagę tej okoliczności. Zdaniem Skarżącego organy podatkowe powinny ponownie przeprowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia zasadności opodatkowania przedmiotowych nieruchomości (twierdzenie Skarżącego o przyrzeczeniu publicznym) bądź opodatkowania budowli (twierdzenie Skarżącego, że były one przedmiotem procesu budowlanego). Okoliczności te jednak były już przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W przeciwnym wypadku niniejsze postępowanie w ogóle nie mogłoby się toczyć, gdyż brak byłoby przedmiotu takiego postępowania. Ponadto niezasadność tych zarzutów wprost wynika z cytowanego powyżej art. 254 Ordynacji podatkowej. W przepisie tym wyraźnie zostało stwierdzone, że podstawą zmiany decyzji ostatecznej jest to, aby zmiana okoliczności faktycznych nastąpiła po doręczeniu decyzji. Tymczasem okoliczności, które chce udowadniać Skarżący, zgodnie z jego twierdzeniami, nastąpiły przed wydaniem decyzji. Przed wydaniem bowiem decyzji miało zostać złożone przyrzeczenie publiczne, jak również miał rozpocząć się proces budowlany, który zdaniem Skarżącego uniemożliwiał opodatkowanie budowli.
Jedyną okolicznością, która ujawniła się po doręczeniu decyzji z 2007r. i mającą wpływ na wysokość zobowiązania, było wykreślenie Skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej. Okoliczność ta spowodowała obniżenia wymiaru podatku od nieruchomości.
Przytoczona przez Sąd argumentacja oznacza, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego było prawidłowo. Sama decyzja została należycie uzasadniona oraz wydana na podstawie prawidłowych przepisów prawa. Skarga musiała zatem ulec oddaleniu.
Na koniec należy odnieść się jeszcze do oddalenia wniosku Skarżącego o odroczenie rozprawy. Samą możliwość odroczenia rozprawy reguluje art. 99 p.p.s.a., w którym zostało stwierdzone, że Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Oznacza to, iż możliwość odroczenia rozprawy ma charakter wyjątkowy i podjęcie takiej decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy będzie można stwierdzić, że faktycznie zachodzi ważna przyczyna. Jeżeli zatem strona składa wniosek o odroczenie rozprawy, powinna przedstawić Sądowi przekonywujące motywy, które doprowadzą do stwierdzenie, że faktycznie okoliczności powoływane przez stronę są na tyle istotne, że powodują konieczność odroczenia rozprawy.
Tymczasem w niniejszej sprawie, przed rozprawą mającą odbyć się w dniu 9 listopada, Skarżący złożył wniosek o jej odroczenie stwierdzając, że "z uwagi na swoją nagłą chorobę, która całkowicie wykluczyła obecne stawiennictwo Skarżącego w Sądzie". Na poparcie swojego twierdzenia, Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, jak np. zwolnienie lekarskie. Sąd przychylił się jednak do tego wniosku.
Sytuacja powtórzyła się przed następną rozprawą po przeprowadzeniu której wydany został wyrok. Tym razem Skarżący wnosząc o jej odroczenie stwierdził, że "z uwagi na nadzwyczajne wydarzenie – nagłą, ciężką chorobę najbliższego członka rodziny, która całkowicie wykluczyła obecne stawiennictwo Skarżącego w Sądzie". Również i to stwierdzenie nie zostało poparte żadnymi dodatkowymi wyjaśnieniami. Sporządzone pismo nosi datę 13 stycznia 2011r., czyli należy stwierdzić, że pismo zostało w tym dniu sporządzone. Oznacza to tym samym, że "nagła i ciężka choroba" bliżej nieokreślonej osoby, nie uniemożliwiła mu sporządzenia pisma. Ponadto pismo to zostało złożone bezpośrednio na dzienniku podawczym. Oznacza to, że Skarżący albo bezpośrednio takie pismo złożył, albo posłużył się do tego celu inną osobą. Świadczy to o tym, że Skarżący potrafił zorganizować dostarczenie pisma do Sądu. Skarżący nie wyjaśnił natomiast, dlaczego jego obecność przy chorym była niezbędna i konieczna oraz dlaczego nie mógł tej opieki powierzyć innej osobie.
W ocenie Sądu Skarżący celowo zmierza do przewlekłości postępowania. Podanie jedynie gołosłownych twierdzeń o chorobie bliżej nieokreślonej osoby, bez poparcia tego jakimkolwiek uprawdopodobnieniem, nie mówiąc już o przedłożeniu dokumentu potwierdzającego ten fakt, uniemożliwił Sądowi odroczenie rozprawy. Odroczenie rozprawy, jak zostało to wcześniej wskazane może nastąpić jedynie z ważnej przyczyny i Sąd musi mieć możliwość ustalenia, czy przyczyna taka zachodzi. Skarżący swoim zachowaniem uniemożliwił jednak Sądowi stwierdzenie, że zaszła ważna przyczyna uzasadniająca możliwość odroczenia rozprawy.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło