I SA/Bk 244/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. D. - D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy opłaty skarbowej oddala skargę. Decyzją z [...] listopada 2009 r. nr [...], Prezydent Miasta B. określił Pani Z. D.-D. (dalej jako skarżąca), zobowiązanie z tytułu opłaty skarbowej w kwocie 17 zł od pełnomocnictwa substytucyjnego złożonego w Sądzie Okręgowym w B. w sprawie o sygn. [...], udzielonego adwokatowi J. D. Zdaniem organu pełnomocnictwo to nie jest pełnomocnictwem udzielonym swojemu małżonkowi, a dalszym pełnomocnictwem udzielonym innemu adwokatowi przez adwokata działającego w imieniu mocodawcy. Gdyby małżonek pełnomocnika będącego adwokatem nie był adwokatem lub radcą prawnym, wówczas udzielenie mu substytucji nie byłoby możliwe. Z tego powodu Prezydent Miasta B. uznał, że w sprawie nie ma zastosowania zwolnienie z obowiązku uiszczania opłaty skarbowej wynikające z części IV, kolumny 4, pkt 3 załącznika do ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzja z [...] marca 2010 r. nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji, przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia były uchybienia formalne dostrzeżone przez organ odwoławczy. Kolegium podniosło, że stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o opłacie skarbowej, stronami postępowania w sprawie opłaty skarbowej obciążającej złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa są wszyscy solidarni podatnicy - mocodawca i pełnomocnik. Decyzja kończąca postępowanie podatkowe powinna być, więc skierowana do wszystkich stron postępowania. Przed wydaniem decyzji wszystkie strony powinny być zawiadomione o toczącym się postępowaniu i o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji, naruszając regułę zawartą w wymienionych przepisach, wszczął postępowanie podatkowe jedynie wobec skarżącej. Dlatego też ponownie rozpatrując sprawę organ ten powinien zdaniem Kolegium prawidłowo zidentyfikować wszystkie strony postępowania podatkowego i wszystkim stronom doręczyć decyzję kończącą to postępowanie. Ponadto organ odwoławczy zalecił organowi I instancji, w przypadku uznania zasadności opodatkowania przedmiotowego pełnomocnictwa opłatą skarbową - określenie również, kiedy powstał obowiązek zapłaty tej opłaty. Zaznaczył, że z akt sprawy nie wynika, w jakim dniu złożono pełnomocnictwo substytucyjne, a okoliczność ta ma znaczenie dla ewentualnego naliczania odsetek od zaległości podatkowych. Nie godząc się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżąca złożyła skargę do Sądu zarzucając rażące naruszenie załącznika do ustawy o opłacie skarbowej w części IV pkt 3 zwolnienia oraz art. 138 § 2 k.p.a., co prowadzi jej zdaniem do naruszenia zasady legalizmu zagwarantowanej w art. 7 Konstytucji RP. Wskazanego naruszenia Skarżąca upatruje w uchyleniu decyzji organu I instancji z przyczyn formalnych, mimo jej nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w przekroczeniu granic zapatrywań prawnych zawartych w treści uzasadnienia, co wyrażało się sformułowaniem wskazań mających znaczenie prawne dla merytorycznego rozstrzygnięcia, sugerujących rozstrzygnięcie decyzji na niekorzyść strony, a tym samym przesądzających o sposobie załatwienia sprawy. W ocenie Skarżącej, pomimo nieważności decyzji organ uchylił ją z powodu uchybień formalnych, a nadto rozpoznał ją częściowo merytorycznie, na co wskazuje ta część uzasadnienia, w której wydaje organowi l instancji wytyczne, co do ewentualnego rozstrzygnięcia o odsetkach i dacie ich naliczania. Organ odwoławczy dopuścił możliwość rozstrzygania mimo oczywistych argumentów wskazujących na nieważność decyzji. Ponadto Skarżąca podniosła, że wobec dowolnego uznania i przyjęcia, że przedmiotowe pełnomocnictwo substytucyjne nie jest pełnomocnictwem udzielonym przez męża swojej żonie, a dalszym pełnomocnictwem udzielonym w imieniu mocodawcy, przez adwokata innemu adwokatowi, w sposób oczywisty prowadzi do rażącego naruszenia przepisów art. 98 i 106 Kodeksu cywilnego oraz art. 86, art. 87 § 1 oraz art. 91 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego, co skutkowało rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, w związku z uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej wynikające z załącznika do wymienionej ustawy. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Podkreślić należy, że przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podstawą prawna do wydania ww. decyzji jest art. 233 §2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.), dalej w skrócie jako: o.p., w myśl którego "organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może być podjęta, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w przypadkach wskazanych w tym przepisie tj. gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, lub gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jest niewystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstaw do przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 229 o.p.). W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując na brak prawidłowego ustalenia, przez organ pierwszej instancji, stron postępowania w sprawie opłaty skarbowej, (obowiązek solidarny), przekonywująco uzasadniło istnienie przesłanki uprawniającej organ do wydania decyzji kasacyjnej z uwagi na nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, którego celem byłoby prawidłowe ustalenie stron postępowania. Organ odwoławczy wskazał również na zakres postępowania dowodowego, które nie zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nakazując zidentyfikowanie wszystkich stron postępowania oraz, "jeżeli uzna zasadność opodatkowania przedmiotowego pełnomocnictwa opłata skarbową" nakazało organowi pierwszej instancji określenie, kiedy powstał obowiązek zapłaty opłaty skarbowej, zgodnie z art.6 ust.1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej. Mając powyższe należy uznać, że organ nie naruszył będącego podstawą rozstrzygnięcia art.233 §2 o.p. Za nie zasadny uznano również podniesiony w skardze zarzut rażącego naruszenia art.138 §2 kpa, który nie miał zastosowania w sprawie. Wydając decyzji kasacyjną, organ odwoławczy nie rozstrzygał merytorycznie w zakresie opodatkowania przedmiotowego pełnomocnictwa opłatą skarbową, tym samym nie mógł również rażąco naruszyć zwolnień przewidzianych w części IV pkt 3 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Z tego samego powodu organ odwoławczy w sposób wiążący nie wypowiadał się również w sprawie charakteru spornego pełnomocnictwa substytucyjnego, za niezasadny uznano, więc zarzut rażącego naruszenia przepisów art. 98 i 106 k.c. oraz art. 86, art. 87 § 1 oraz art. 91 pkt 3 k.p.c., które zdaniem skarżącej w dalszej kolejności miało skutkować rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej. Biorąc to wszystko pod uwagę na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.