IV SA/Wa 921/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-26
Skład orzekający: Marian Wolanin, Aneta Dąbrowska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ może nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla przedsięwzięcia, które nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, ale może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000?Ratio decidendi
Organ właściwy może nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, jeżeli przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na ten obszar, nawet jeśli nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska. W niniejszej sprawie organ prawidłowo uznał, że planowana inwestycja może znacząco oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, co uzasadniało nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania.Stan faktyczny
P. B. planowała budowę budynku mieszkalnego, szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe, studni kopanej oraz budynku gospodarczego na działce położonej na obszarze Natura 2000 "Puszcza [...]". Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla tego przedsięwzięcia, co zostało utrzymane w mocy przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Skarżąca kwestionowała zasadność tego obowiązku, podnosząc m.in. brak zagrożenia dla gatunków chronionych i wskazując na zamiar prowadzenia ekstensywnej gospodarki rolnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 - oddala skargę -
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] marca 2010r. -zaskarżonym skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P. B. - utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2009r., którym nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego, szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe, studni kopanej oraz budynku gospodarczego na działce o nr ew. [...], położonej w obrębie P., gmina B. oraz przedłożenia w dwóch egzemplarzach wraz zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz określono jego zakres.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, opierając się na treści art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) - zwanej dalej: ustawą o udostępnianiu informacji), podał iż opisana wyżej inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska. Przedsięwzięcia inne niż mogące znacząco oddziaływać na środowisko, mogą wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, jeżeli dane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z jego ochroną lub nie wynika z tej ochrony (tzw. III grupa). W takim przypadku ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 dokonywana będzie w ramach procedury określonej w art. 5 działu V ustawy o udostępnianiu informacji (art. 96 - 103). Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 może zostać nałożony przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w drodze postanowienia, co nastąpiło w niniejszej sprawie. Kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie było więc rozstrzygnięcie, czy opisane wyżej przedsięwzięcie może znacząco negatywnie wpływać na cele ochrony występującego na terenie objętym wnioskiem o warunki zabudowy obszaru Natura 2000, a zatem czy konieczne jest poddanie przedmiotowego przedsięwzięcia ocenie oddziaływania przedmiotowej inwestycji na ww obszar.
Sygn. akt IV SA/Wa 921/10
Przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza [...] " ([...]) wyznaczonego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313, ze zm.) będącego jednocześnie obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty Europejskiej wyznaczonym z kolei na podstawie kryteriów zawartych w Dyrektywie Siedliskowej. Konsekwencją realizacji inwestycji byłoby wyłączenie jednej z polan puszczańskich z użytkowania jako żerowisk lub potencjalnych terenów lęgowych przez gatunki charakterystyczne dla otaczających siedlisk (łąk rajgrasowych) kod [...], jednego z celów ochrony przedmiotowego obszaru, takich jak derkacz, błotnik łąkowy, bocian biały, bocian czarny i kluczowy orlik krzykliwy. Nadto stymulacja urbanizacji terenu dotychczas otwartego, będącego w znacznej części siedliskiem przyrodniczym - łąką rajgrasową. Z kolei o dużym prawdopodobieństwie skumulowanego oddziaływania z innymi tego typu inwestycjami może świadczyć wysokie zainteresowanie zabudową jednorodzinną z dala od zwartej zabudowy wsi -Pogorzelce, wyrażające się przez znaczną ilość wnioskowanych inwestycji i toczących się postępowań odwoławczych. Biorąc więc pod uwagę charakter, lokalizację przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego (tereny kluczowe dla zachowania bioróżnorodności obszaru Natura 2000 z dala od zwartej zabudowy wsi), już niewielki zasięg oddziaływania może stanowić potencjalne zagrożenie dla właściwego stanu ochrony obszaru Natura 2000 z punktu widzenia celów jego ochrony, przez powodowanie nadmiernego kurczenia się funkcjonalnych zasobów polan śródlądowych.
Nie można zgodzić się z faktem, iż z uwagi na brak zidentyfikowania przez skarżącą gniazd ptasich na terenie planowanym do zajęcia pod wnioskowaną inwestycję, przedsięwzięcie nie stanowi zagrożenia dla obszaru Natura 2000. Sieć ekologiczna Natura 2000 służy kompleksowej ochronie zagrożonych gatunków ptaków, ich siedlisk, siedlisk przyrodniczych i gatunków zwierząt. Aby cel ten został spełniony chronione muszą być nie tylko miejsca lęgowe czy miejsca rozrodu, ale również obszary ważne dla funkcjonowania przedmiotowych gatunków, takie jak żerowiska, miejsca odpoczynku czy schronienia. Przedmiotowa działka znajduje się w rejonie obszaru żerowiskowego orlika krzykliwego, który gniazduje ok. 1,5 km na północny - zachód od niej. Jest to jedyne stanowisko orlika krzykliwego w rejonie polany wokół wsi P. oraz jedno z 30 - 35 w całym obszarze Natura 2000
Sygn. akt IV SA/Wa 921/10
"Puszcza [...] " (zgodnie z danymi zawartymi w Standardowym Formularzu Danych dla przedmiotowego obszaru Natura 2000). Podobnie jak derkacz i błotnik, orlik krzykliwy to gatunek, który nigdy nie wykorzystuje do gnieżdżenia czy żerowania działek zabudowanych. Gatunki te wymagają dużych terytoriów, na których mogą zbierać pokarm, wobec czego zabudowa nawet stosunkowo niewielkiego obszaru spowoduje, że ptaki te będą musiały przenieść się w inne rejony lub przestaną się gniazdować.
Kolejnym argumentem przemawiającym za nałożeniem obowiązku oceny oddziaływania jest kwestia dużego znaczenia otwartych powierzchni, takich jak łąki śródleśne, pastwiska, polany czy zręby, jako ważnego elementu np. siedliska żubra -gatunku priorytetowego w obszarze "Puszcza [...] ". Przy znacznej powierzchni całego obszaru Natura 2000 "Puszcza [...] " - jak wskazał organ pierwszej instancji - tereny otwarte zajmują stosunkowo niewielką część i ograniczają się jedynie do czterech polan wokół miejscowości, także w pobliżu miejscowości P., gdzie ma być zlokalizowana planowana przez skarżącą inwestycja. Presja urbanizacyjna na owe polany została wymieniona w standardowym formularzu danych sporządzonym dla tego obszaru, co więcej jednym z głównym czynników i rodzajów działalności człowieka została wymieniona zabudowa rozproszona (kod 403), stwierdzając negatywny wpływ na ten obszar. Zachodzi więc prawdopodobieństwo, iż projektowana inwestycja może spowodować niekorzystne zmiany warunków życia wielu żyjących tam gatunków, w tym gatunków naturowych, żyjących dzięki niezabudowanej polanie, znajdujących tu przestrzeń życiową i bazę pokarmową, w tym wymienianego już orlika krzykliwego, którego miejsce gniazdowania znajduje się w odległości ok. 1,5 km.
Ponadto planowane przedsięwzięcie, z uwagi na charakter warunków gruntowo - wodnych i ewentualności oddziaływania skumulowanego z innymi tego typu przedsięwzięciami, wiązałoby się z koniecznością obniżenia poziomu wód gruntowych, a w ten sposób pośrednio znacząco negatywnie wpływałoby na stan zachowania chronionego obszaru.
Biorąc pod uwagę w szczególności fizyczne zajęcie terenu, płoszenie oraz zmianę warunków przyrodniczych przez możliwe obniżenie poziomu wód gruntowych, wnioskowana zmiana użytkowania terenu przez zajęcie go pod zabudowę i stałe przebywanie ludzi, a w konsekwencji wyłączenie z przydatności i wykorzystania części polany przez gatunki będące przedmiotami ochrony na tym
Sygn. akt IV SA/Wa 921/10
obszarze, stanowi działanie mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza [...] " i obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Europejskiej.
P. B. w skardze wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, gdyż postanowienia te nie spełniają wymogów z art. 77 § 1, art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Skarżąca podniosła, iż w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy stwierdził, że podstawowym, a właściwie jedynym zagrożeniem dla populacji orlika krzykliwego w Polsce jest utrata siedlisk żerowania w wyniku zmiany dotychczasowego wykorzystania gruntów rolnych, w tym zarówno intensyfikacja rolnictwa jak i zaniechanie rolniczego użytkowania gruntów. Skoro tak to najkorzystniejszą z punktu widzenia ochrony tego gatunku byłoby prowadzenie ekstensywnej gospodarki rolniczej na polanach śródleśnych i tak właśnie skarżąca chciałaby wykorzystywać swoje gospodarstwo rolne (hodowla koni) o powierzchni 2,7915 ha, o ile organy dadzą jej szansę osiedlić się na jego terenie.
Zdaniem skarżącej organ całkowicie zignorował informacje zawarte w przygotowanej przez skarżącą na potrzeby przedmiotowego postępowania Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, w szczególności informację o rodzaju, skali, usytuowaniu i powierzchni planowanej inwestycji
Dalej skarżąca zacytowała fragment z opracowania M. M.i J.P. pt. Ogólne zalecenia dla ochrony typów siedlisk oraz gatunków zwierząt (poza ptakami) i roślin wymienionych w załączniku I i II Dyrektywy Siedliskowej, przewidywane na terenach Specjalnych Obszarów Ochrony sieci Natura 2000 w Polsce (źródło: www.natura2000.mos.gov.pl). W opracowaniu tym stwierdzono, iż "... sieć Natura 2000 ma na celu wprowadzenie w życie nowocześnie pojmowanej ochrony przyrody, zakładającej realizację celów ochrony w warunkach użytkowania, harmonijną koegzystencję człowieka i przyrody, dążąc do kompromisu pomiędzy doraźnymi korzyściami ekonomicznymi a ochroną środowiska przyrodniczego. Jeżeli na obszarze Natura 2000 znajduje się wieś to nie znaczy, że ma ona zostać skansenem i że nie będą wydawane pozwolenia na budowę nowych domów".
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do treści skargi organ wskazał, iż dopuszczenie do zabudowy (również
Sygn. akt IV SA/Wa 921/10
rozproszonej) peryferyjnych części polan b., będących do tej pory strefami buforowymi -jedynymi strefami egzystowania gatunków, których siedliskami są otwarte tereny, nie stanowi harmonijnej koegzystencji człowieka i przyrody, ani też nie jest kompromisem pomiędzy doraźnymi korzyściami ekonomicznymi a ochroną środowiska przyrodniczego. Oczywistym jest, że celem ochrony obszarów Natura 2000 nie jest stworzenie skansenów. Kluczowa, jeżeli chodzi o charakter oddziaływania w danym przypadku jest lokalizacja przedsięwzięcia. Zabudowa rozproszona, ingerująca we wrażliwy stan równowagi przyrodniczej na danym terenie stoi w sprzeczności z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz wyważeniem interesu skarżącej i interesu społecznego. Wprowadzenie w okolicy, w której zlokalizowany jest teren przeznaczony pod inwestycję, zabudowy nawet w niewielkiej skali pociąga za sobą znaczące ryzyko wyłączenia terenów wokół inwestycji z bytowania gatunków objętych ochroną. Z kolei zamieszczona w skardze informacja jakoby zamiarem skarżącej była hodowla koni nie znajduje pokrycia w zakresie inwestycji określonym we wniosku, jak i karcie informacyjnej przedsięwzięcia. W kwestii z kolei powołanego opracowania organ podniósł, iż opracowanie to odnosi się do ochrony typów siedlisk, gatunków zwierząt poza ptakami. Tymczasem przedmiotowy obszar Natura 2000 jest zarówno obszarem specjalnej ochrony ptaków, wyznaczonym na podstawie Dyrektywy Ptasiej, jak i obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty, wyznaczonym na podstawie Dyrektywy Siedliskowej. Nadto stosując się do jakichkolwiek wytycznych czy zaleceń należy brać pod uwagę cały ich wydźwięk, nie zaś wyrwane z kontekstu zdania, bowiem w dalszej części powołanego przez skarżącą opracowania, wskazuje się iż ograniczenia będą dotyczyć w niewielkim stopniu dotychczasowych sposobów gospodarowania na wyznaczonym obszarze Natura 2000, w większym natomiast intensyfikacji tego gospodarowania i nowych inwestycji, które będą musiały być poddawane tzw. ocenie oddziaływania na środowisko. Dopuszczone zostaną do realizacji tylko takie przedsięwzięcia, które nie pogorszą stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków na wyznaczonym dla nich obszarze Natura 2000.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli
Sygn. akt IV SA/Wa 921/10
działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2009r. i utrzymanie nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2009r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedsięwzięcie, które skarżąca chciałaby zrealizować na działce nr [...] położonej w obrębie P., gmina B., zlokalizowane miałoby być na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza [...] " ([...]) wyznaczonego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313, ze zm.), będącego jednocześnie obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty Europejskiej i zatwierdzonym przez Komisję Europejską, wyznaczonym na podstawie kryteriów zawartych w Dyrektywie Siedliskowej (specjalny obszar ochrony siedlisk Natura 2000 "Puszcza [...] " ([...])). Celem wyznaczenia takiego obszaru jest ochrona populacji dziko występujących gatunków, utrzymanie i zagospodarowanie ich naturalnych siedlisk zgodnie z wymogami ekologicznymi, przywracanie zniszczonych biotopów oraz tworzenie biotopów. Innymi słowy ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, która mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną.
Zasady oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 normuje rozdział 5 ustawy o udostępnianiu informacji. Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Z kolei stosownie do art. 97 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, będącego postawą prawną wymienionych
Sygn. akt IV SA/Wa 921/10
postanowień, po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 ww ustawy, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ww ustawy, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (ust. 2 art. 97). W postanowieniu takim regionalny dyrektor ochrony środowiska nakłada obowiązek przedłożenia, w dwóch egzemplarzach wraz z ich zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa zakres tego raportu (ust. 3 art. 97). Natomiast art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie m. in. następujące uwarunkowania: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska (obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody), rodzaj i skalę możliwego oddziaływania.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż planowane przedsięwzięcie nie należy do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest lub może być wymagane. Jednakże oceny wymagało, czy jako niezwiązane bezpośrednio z ochroną obszaru Natura 2000, ani nie wynikające z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jego integralność oraz spójność sieci obszarów Natura 2000. Dla określenia zakresu przedmiotowego obowiązku
Sygn. akt IV SA/Wa 921/10
przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 należy również mieć na uwadze treść art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia.
W oparciu o powyższe zasadną jest teza, iż na organach obu instancji spoczywał obowiązek wnikliwego rozważenia, czy istotnie zamierzone przedsięwzięcie osobno lub w połączeniu z innymi działaniami inwestycyjnymi planowanymi na tym obszarze może znacząco oddziaływać na cele ochrony tego obszaru. Istotne oddziaływanie zachodzi wówczas, gdy planowane działanie niesie z sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszaru Natura 2000. W zaskarżonym postanowieniu zawarto argumentację przemawiającą za występowaniem ryzyka potencjalnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Podkreślenia także wymaga, iż ustawodawca w art. 97 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji jako przesłankę do przeprowadzenia oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko zawarł prawdopodobieństwo jego znaczącego wpływu na obszar Natura 2000, a nie znaczącego negatywnego wpływu zdefiniowanego w art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy o udostępnianiu informacji i zastosowanego w jej art. 98 ust. 2 i 3, dotyczącym uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000. Oznacza to, iż ustawodawca krajowy, kierując się zasadą przezorności, uznał konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania, zawsze gdy tylko zamierzona inwestycja może oddziaływać na obszar Natura 2000 znacząco, w celu wykluczenia, że oddziaływanie to może być znacząco negatywne. Podstawę do dokonania takiej oceny daje już możliwość znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Celem niniejszego postępowania nie było więc ustalenie znaczącego negatywnego oddziaływania, jak to podkreślano w zaskarżonym postanowieniu, ale znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000, jako przesłanki niezbędności przeprowadzenia owej oceny i sporządzenia raportu. W ocenie Sądu cel ów został zrealizowany, bowiem postępowanie wykazało, że istotnie zamierzone przedsięwzięcie osobno i w połączeniu z innymi działaniami inwestycyjnymi planowanymi na obszarze Natura 2000 "Puszcza [...] " może znacząco oddziaływać na cele ochrony tego obszaru. Znaczące oddziaływanie zachodzi jako, że planowane przez skarżącą działanie niesie z sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszaru Natura 2000, prowadzącego do wyłączenia, z uwagi na chęć
Sygn. akt IV SA/Wa 921/10
lokalizacji przedsięwzięcia z dala od zwartej zabudowy wsi, charakter mieszkaniowy przedsięwzięcia, przeznaczony na pobyt ludzi, jednej z polan puszczańskich z użytkowania jako żerowisk lub potencjalnych terenów lęgowych przez gatunki charakterystyczne dla otaczających siedlisk (łąk rajgrasowych), takie jak: orlik krzykliwy, derkacz, błotnik łąkowy, bocian biały, bocian czarny. Na przykład przedmiotowa działka znajduje się w rejonie obszaru żerowiskowego orlika krzykliwego, który gniazduje ok. 1,5 km na północny - zachód od niej i nigdy nie wykorzystuje do gnieżdżenia i żerowania działek zabudowanych, w tej sytuacji zabudowa nawet stosunkowo niewielkiego obszaru spowoduje, że ptaki te będą musiały przenieść się w inne rejony. Tymczasem tereny otwarte w porównaniu z powierzchnią całego obszaru Natura 2000 zajmują niewielką część i ograniczają się do czterech polan wokół miejscowości, także w pobliżu miejscowości P., gdzie ma być zlokalizowana planowana przez skarżącą inwestycja. Ponadto szczególne znaczenie należy przywiązywać do integralności i spójności obszaru Natura 2000, gdyż podział na niewielkie enklawy może uniemożliwić właściwą ochronę składników środowiska przyrodniczego oraz kumulację oddziaływań występujących na danym terenie, zwłaszcza że możliwości absorpcyjne środowiska są ograniczone i pewna ilość nawet niewielkich oddziaływań, aczkolwiek skumulowanych może wywołać trudne do odwrócenia zmiany. Realizacja planowanej inwestycji, jak podkreślił organ, stanowi o dużym prawdopodobieństwie skumulowanego oddziaływania na obszar Natura 2000 z innymi tego typu inwestycjami na przedmiotowym terenie, o czym świadczy znaczna ilość wnioskowanych inwestycji i kilku toczących się postępowań odwoławczych. Planowane przedsięwzięcie wiązałoby się także z koniecznością obniżenia poziomu wód gruntowych, a w ten sposób pośrednio znacząco negatywnie wpływałoby na stan zachowania chronionego obszaru.
Wszystko to dowodzi, iż nie można zarzucić organom obu instancji, dokonującym oceny planowanej inwestycji w aspekcie znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 "Puszcza [...] " naruszenia stosowanych przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i przepisów prawa procesowego, w tym podnoszonych przez skarżącą, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy dokonując oceny planowanej inwestycji pod kątem zasadności nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zasadnie przejęły, zdaniem Sądu, iż planowana inwestycja może
Sygn. akt IV SA/Wa 921/10
znacząco oddziaływać na ww obszar Natura 2000. Przy tym organy obu instancji dokonały tej oceny w zgodzie z art 7, art. 8, art. 77 K.p.a., a jej wynik znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sporządzonego zgodnie z wymogami art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 K.p.a.
Z kolei w kontekście treści skargi wskazać także należy - po pierwsze, iż z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, na którą powołuje się skarżąca, nie wynika jakoby celem zamierzonego przedsięwzięcia było zachowanie struktury rolnej dzięki zamiarowi hodowli koni, bowiem okoliczność ta z owej Karty nie wynika. Po drugie ochrona przyrody musi się odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, a zatem nie wyklucza jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć cech charakterystycznych dla danego krajobrazu i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa. Podstawowym celem zrównoważonego rozwoju jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu gospodarki, w którym zaspokajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom. Ochrona przyrody realizowana jest m. in. przez obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody, formami ochrony przyrody, a następnie opracowywanie i realizację planów ochrony dla obszarów podlegających ochronie prawnej oraz programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych. Po trzecie w kwestii powołanego w skardze opracowania słusznie organ podkreśli, iż powołując się na jakiekolwiek wytyczne czy zalecenia należy brać pod uwagę cały ich wydźwięk, nie zaś wyrwane z kontekstu zdania, które potwierdzają stawianą przez powołującego się na nie tezę; opracowanie to odnosi się tylko do ochrony typów siedlisk, gatunków zwierząt poza ptakami, a przedmiotowy obszar Natura 2000 jest zarówno obszarem specjalnej ochrony ptaków, wyznaczonym na podstawie Dyrektywy Ptasiej, jak i obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty, wyznaczonym na podstawie Dyrektywy Siedliskowej.
Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienia zostały wydane zgodnie z prawem, zatem i z przepisami, których naruszenie zarzuciła skarżąca. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. -orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło