I SA/Wa 457/10

WyrokWSA w Warszawie2010-08-26

Skład orzekający: Bogdan Wolski, Mirosław Gdesz, Daniela Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na określony cel może zostać zwrócona byłemu właścicielowi, jeśli została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia w ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro nieruchomość została wykorzystana na cel, na który nastąpiło jej wywłaszczenie, w terminie przewidzianym w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zachodzą przesłanki do uznania, że stała się zbędna na ten cel i tym samym nie ma podstaw do jej zwrotu byłemu właścicielowi.
Stan faktyczny
J. P. wniósł skargę na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu działek nabytych przez Skarb Państwa w 1975 roku na cele budowy osiedla mieszkaniowego. Część nieruchomości została wykorzystana pod budowę infrastruktury osiedla, a obecnie znajduje się we władaniu spółdzielni mieszkaniowej. Skarżący twierdził, że nieruchomość stała się zbędna na pierwotny cel, co uzasadniał planami nowej zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędzia WSA Daniela Kozłowska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2009 r., nr [...], odmawiającej zwrotu działek ewid. nr [...], o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] pochodzących z działek ewid. nr [...] i nr [...] z obrębu [...], położonych w W. przy ul. [...], nabytych na własność Skarbu Państwa umową notarialną z dnia [...] listopada 1975 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda[...] przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Starosta P. decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], orzekł o odmowie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] na rzecz J. P. byłego właściciela nieruchomości. Materialnoprawną podstawą przedmiotowej decyzji stanowił art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda [...] podał, że wymieniona część nieruchomości wykorzystana została w ustawowym terminie na cele, na które nastąpiło jej nabycie, a w szczególności pod budowę [...] dla mieszkańców zrealizowanego osiedla mieszkaniowego. Z ustaleń organu wynika, że cała nieruchomość o pow. [...] m2, stanowiąca własność J. P., na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] kwietnia 1974 r. wydanego przez Naczelnika [...] W., składająca się z działek ewid. nr [...] i nr [...] o powierzchni łącznej [...] m2 z obrębu [...] oraz działek ewid. nr [...] i nr[...] o pow. łącznej [...] m2 z obrębu [...], nabyta została na własność Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1975 r. (w decyzji omyłkowo "[...] listopada 1974 r.") sporządzonym na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wojewoda [...] wskazał, że wymienionym aktem notarialnym nabyta została część przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2 oraz na wniosek właściciela zgłoszony na podstawie art. 5 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. część tej nieruchomości znajdująca się poza granicami powołanych decyzji o lokalizacji szczegółowej – na cele budowy osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego z usługami i budowy ulic miejskich, zgodnie z decyzjami wydanymi przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] i nr [...] o lokalizacji szczegółowej. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...], orzekł o zwrocie, na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości na rzecz J. P. części przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2, uznając, że stała się zbędna na cel, dla którego nastąpiło jej nabycie i decyzją nr [...] orzekł o odmowie zwrotu części tej nieruchomości o pow. [...] m2, wykorzystanej pod budowę ulicy [...]. Natomiast decyzją Starosty P. z dnia [...] października 2009 r. odmówiono zwrotu części przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2 uzasadniając, iż została wykorzystana pod budowę [...] zrealizowanego przez Spółdzielnię [...] wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego [...]. Aktualnie władającą wymienioną częścią nieruchomości jest Spółdzielnia [...], która powstała w wyniku wydzielenia się ze S. [...] Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. P., podnosząc, że objęta wymienioną decyzją część nieruchomości oznaczona jako działki ewid. nr [...] i nr [...] z obrębu [...], chociaż wykorzystana została pod budowę [...], to obecnie stała się zbędna na te cele, o czym świadczy fakt ubiegania się aktualnie przez Spółdzielnię o wydanie decyzji o ustaleniu miejsca i warunków zabudowy projektowanego budownictwa mieszkaniowego. Zdaniem odwołującego się miałby w tym przypadku zastosowanie art. 136 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Wojewoda [...] stwierdził, że przedmiotowe działki ewid. nr [...] i nr [...] stanowią część nieruchomości nabytej wymienionym wyżej aktem notarialnym na cele budowy osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego z usługami. Plany realizacyjne osiedli przewidują nie tylko budowę domów mieszkalnych, lecz także budynków handlowych, usługowych, szkół, przedszkoli itp. oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągów komunikacyjnych, zieleni, parkingów i innych urządzeń. Dopuszczalne są odstępstwa od planu realizacyjnego inwestycji, o ile nie są to zmiany jakościowe, a odpowiadają celowi wywłaszczenia. Na przedmiotowych i kilku sąsiednich działkach zrealizowany został w 1981 r. [...] niezbędny dla obsługi mieszkańców osiedla. W połowie lat 80-tych część wybudowanego i użytkowanego [...] została zagospodarowana na [...], zgodnie z życzeniami spółdzielców osiedla. W świetle przepisów art. 137 cytowanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., skoro na przedmiotowej części nieruchomości zrealizowany został w terminie 6 lat cel, na jaki nastąpiło jej nabycie powołaną umową notarialną z dnia [...] listopada 1975 r. brak jest podstaw do uznania, że stała się ona zbędna na ten cel, a także do uznania, że ma w tym przypadku zastosowanie art. 136 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Wojewoda [...] wskazał, że aktualnie grunt powołanych wyżej działek stanowi własność W. i znajduje się we władaniu Spółdzielni [...]. J. P. wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] dnia [...] stycznia 2010 zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez stwierdzenie, że nie zostały spełnione przesłanki zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ten akt decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2009 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji dokonana w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Wniosek J. P. z 20 października 2000 r. podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W szczególności w toku postępowania administracyjnego należało zatem ustalić, z uwagi na postanowienia art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu zachodzi w sytuacjach opisanych w art. 137 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc między innymi w wypadku niezrealizowania celu wywłaszczenia pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że działki nr [...] i [...] z obrębu [...], będące częścią dawnych działek nr [...] i [...] z obrębu [...], zostały nabyte od J. P. aktem notarialnym z [...] listopada 1975 r. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż przed upływem terminu określonego w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jest w 1981 roku, zrealizowano cel, na który przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona – wykonano w oparciu o plan realizacyjny całej inwestycji także [...] stanowiący element infrastruktury osiedla mieszkaniowego [...]. Ustalenia poczynione w ramach postępowania administracyjnego znajdują oparcie w zgromadzonych dowodach: projekcie technicznym [...] z [...] października 1978 r., protokole nr [...] z [...] stycznia 1981 r. sporządzonym w celu uzgodnienia dokumentacji projektowej [...] ([...] terenu), notatce służbowej z [...] października 1981 r. i dokumentacji fotograficznej z lat 1976 i 1982. Organy obu instancji wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla załatwiania sprawy i rozpatrzyły w wymagany sposób cały materiał dowody. Stanowisko organów zostało w sposób wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu wydanych decyzji. Sąd podziela także stanowisko organów, iż wykonanie [...] mogło nastąpić w ramach realizacji całej inwestycji – budowy osiedla mieszkaniowego. Powyższe oznacza, iż zarzuty zawarte w petitum skargi są chybione. Argumenty przedstawione w uzasadnieniu skargi nie podważyły w skuteczny sposób ustaleń i stanowiska przyjętego przez organy obu instancji. Skoro zatem zarzuty podniesione w skardze nie odniosły zamierzonego skutku, a ponadto nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające uwzględnienie skargi, Sąd stwierdza, iż nie zaistniały podstawy do uwzględniania wniosków skarżącego zawartych w pkt 1 i 2 skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło