I SA/Wa 457/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-26
Skład orzekający: Bogdan Wolski, Mirosław Gdesz, Daniela Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na określony cel może zostać zwrócona byłemu właścicielowi, jeśli została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro nieruchomość została wykorzystana na cel, na który nastąpiło jej wywłaszczenie, w terminie przewidzianym w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zachodzą przesłanki do uznania, że stała się zbędna na ten cel i tym samym nie ma podstaw do jej zwrotu byłemu właścicielowi.Stan faktyczny
J. P. wniósł skargę na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu działek nabytych przez Skarb Państwa w 1975 roku na cele budowy osiedla mieszkaniowego. Część nieruchomości została wykorzystana pod budowę infrastruktury osiedla, a obecnie znajduje się we władaniu spółdzielni mieszkaniowej. Skarżący twierdził, że nieruchomość stała się zbędna na pierwotny cel, co uzasadniał planami nowej zabudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędzia WSA Daniela Kozłowska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...],
po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Starosty P.
z dnia [...] października 2009 r., nr [...], odmawiającej zwrotu działek ewid. nr [...],
o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] pochodzących z działek ewid. nr [...] i nr [...] z obrębu [...], położonych w W. przy ul. [...], nabytych na własność Skarbu Państwa umową notarialną z dnia [...] listopada 1975 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewoda[...] przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
Starosta P. decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], orzekł
o odmowie zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] na rzecz J. P. byłego właściciela nieruchomości. Materialnoprawną podstawą przedmiotowej decyzji stanowił art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Wojewoda [...] podał, że wymieniona część nieruchomości
wykorzystana została w ustawowym terminie na cele, na które nastąpiło jej nabycie,
a w szczególności pod budowę [...] dla mieszkańców zrealizowanego osiedla mieszkaniowego. Z ustaleń organu wynika, że cała nieruchomość o pow. [...] m2, stanowiąca własność J. P., na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] kwietnia 1974 r. wydanego przez Naczelnika [...] W., składająca się z działek ewid. nr [...] i nr [...]
o powierzchni łącznej [...] m2 z obrębu [...] oraz działek ewid. nr [...] i nr[...] o pow. łącznej [...] m2 z obrębu [...], nabyta została na własność Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1975 r. (w decyzji omyłkowo "[...] listopada 1974 r.") sporządzonym na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Wojewoda [...] wskazał, że wymienionym aktem notarialnym nabyta została część przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2 oraz na wniosek właściciela zgłoszony na podstawie art. 5 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. część tej nieruchomości znajdująca się poza granicami powołanych decyzji
o lokalizacji szczegółowej – na cele budowy osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego
z usługami i budowy ulic miejskich, zgodnie z decyzjami wydanymi przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej W. nr [...]
i nr [...] o lokalizacji szczegółowej.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Kierownik Urzędu Rejonowego
w W. decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...], orzekł o zwrocie,
na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami
i wywłaszczaniu nieruchomości na rzecz J. P. części przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2, uznając, że stała się zbędna na cel, dla którego nastąpiło jej nabycie i decyzją nr [...] orzekł o odmowie zwrotu części tej nieruchomości o pow. [...] m2, wykorzystanej pod budowę ulicy [...]. Natomiast decyzją Starosty P. z dnia [...] października 2009 r. odmówiono zwrotu części przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2 uzasadniając, iż została wykorzystana pod budowę [...] zrealizowanego przez Spółdzielnię [...] wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego [...]. Aktualnie władającą wymienioną częścią nieruchomości jest Spółdzielnia [...], która powstała w wyniku wydzielenia się ze S. [...]
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. P., podnosząc, że objęta wymienioną decyzją część nieruchomości oznaczona jako działki ewid. nr [...] i nr [...] z obrębu [...], chociaż wykorzystana została pod budowę [...], to obecnie stała się zbędna na te cele, o czym świadczy fakt ubiegania się aktualnie przez Spółdzielnię o wydanie decyzji o ustaleniu miejsca i warunków zabudowy projektowanego budownictwa mieszkaniowego. Zdaniem odwołującego się miałby w tym przypadku zastosowanie art. 136 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
Wojewoda [...] stwierdził, że przedmiotowe działki ewid. nr [...] i nr [...] stanowią część nieruchomości nabytej wymienionym wyżej aktem notarialnym na cele budowy osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego z usługami. Plany realizacyjne osiedli przewidują nie tylko budowę domów mieszkalnych, lecz także budynków handlowych, usługowych, szkół, przedszkoli itp. oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągów komunikacyjnych, zieleni, parkingów i innych urządzeń. Dopuszczalne są odstępstwa od planu realizacyjnego inwestycji, o ile nie są to zmiany jakościowe,
a odpowiadają celowi wywłaszczenia.
Na przedmiotowych i kilku sąsiednich działkach zrealizowany został w 1981 r. [...] niezbędny dla obsługi mieszkańców osiedla. W połowie lat 80-tych część wybudowanego i użytkowanego [...] została zagospodarowana na [...], zgodnie z życzeniami spółdzielców osiedla.
W świetle przepisów art. 137 cytowanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., skoro na przedmiotowej części nieruchomości zrealizowany został w terminie 6 lat cel, na jaki nastąpiło jej nabycie powołaną umową notarialną z dnia [...] listopada 1975 r. brak jest podstaw do uznania, że stała się ona zbędna na ten cel, a także do uznania, że ma w tym przypadku zastosowanie art. 136 ust. 2 powołanej ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r.
Wojewoda [...] wskazał, że aktualnie grunt powołanych wyżej działek stanowi własność W. i znajduje się we władaniu Spółdzielni [...].
J. P. wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] dnia
[...] stycznia 2010 zarzucając naruszenie przepisów postępowania
administracyjnego oraz naruszenie art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia
1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez stwierdzenie, że nie zostały spełnione przesłanki zwrotu przedmiotowej nieruchomości.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ten akt decyzji Starosty P. z dnia [...] października
2009 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji dokonana w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.
Wniosek J. P. z 20 października 2000 r. podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W szczególności w toku postępowania administracyjnego należało zatem ustalić, z uwagi na postanowienia art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel
określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zbędność nieruchomości na cel określony
w decyzji o wywłaszczeniu zachodzi w sytuacjach opisanych w art. 137 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc między innymi w wypadku niezrealizowania celu wywłaszczenia pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać,
że działki nr [...] i [...] z obrębu [...], będące częścią dawnych działek nr [...] i [...]
z obrębu [...], zostały nabyte od J. P. aktem notarialnym
z [...] listopada 1975 r. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż przed upływem terminu określonego w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jest w 1981 roku, zrealizowano cel, na który przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona – wykonano w oparciu o plan realizacyjny całej inwestycji także [...] stanowiący element infrastruktury osiedla mieszkaniowego [...].
Ustalenia poczynione w ramach postępowania administracyjnego znajdują oparcie w zgromadzonych dowodach: projekcie technicznym [...]
z [...] października 1978 r., protokole nr [...] z [...] stycznia 1981 r. sporządzonym
w celu uzgodnienia dokumentacji projektowej [...] ([...] terenu), notatce służbowej z [...] października 1981 r. i dokumentacji fotograficznej z lat 1976 i 1982.
Organy obu instancji wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla załatwiania sprawy i rozpatrzyły w wymagany sposób cały materiał dowody. Stanowisko organów zostało w sposób wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu wydanych decyzji. Sąd podziela także stanowisko organów, iż wykonanie [...] mogło nastąpić w ramach realizacji całej inwestycji – budowy osiedla mieszkaniowego.
Powyższe oznacza, iż zarzuty zawarte w petitum skargi są chybione. Argumenty przedstawione w uzasadnieniu skargi nie podważyły w skuteczny sposób ustaleń
i stanowiska przyjętego przez organy obu instancji. Skoro zatem zarzuty podniesione
w skardze nie odniosły zamierzonego skutku, a ponadto nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające uwzględnienie skargi, Sąd stwierdza, iż nie zaistniały podstawy do uwzględniania wniosków skarżącego zawartych w pkt 1 i 2 skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło