II SA/Gl 103/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Bartosz Otorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości , 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 roku sygn. akt II SA/Gl 857/08 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...]roku nr [...]i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]roku nr [...]oraz orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji. Uchylonymi decyzjami zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi – S. A. – pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem i osadnikiem bezodpływowym w P., przy ul. [...], na działce nr [1]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na niezgodność rozwiązań projektowych budynku usytuowanego w granicy działki z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 roku (Dz. U. nr 75, poz. 690 z zm.). Zdaniem Sądu przepisy zawarte w § 12 umożliwiające usytuowanie ściany budynku w granicy działki, zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, dopuszczają w przedmiotowym przypadku taką lokalizację ze względu na rozmiary działki (szerokość 14,40 m). Zgodnie jednak z literalnym brzmieniem przepisu, rozporządzenie określa odległość tylko i wyłącznie do sytuowania ściany budynku, nie obejmuje natomiast tarasu, wobec którego wprowadza wymóg zachowania co najmniej 1,7 m odległości od granicy, czy też ściany przeciwpożarowej na odcinku poza budynkami. W związku z faktem, że projekt nie spełnia tych warunków w zakresie tarasu i ściany przeciwpożarowej "na odcinku poza budynkiem" czym narusza § 12 rozporządzenia, jak też ustalenia planu miejscowego nakazującego przepisy odrębne w odniesieniu do zabudowy w granicy respektować – Sąd uchylając decyzję obu instancji – nakazał organowi ponownie rozważyć wniosek inwestora o udzielenie mu pozwolenia na budowę. Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] roku na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4, 36, 37 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 z zm., dalej powoływana jako ustawa) zatwierdził projekt budowlany (autor B. H.), z [...] roku i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych niezbędnych do dokończenia budowy budynku mieszkalnego z garażem i osadnikiem bezodpływowym na działce nr [2]. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor wystąpił w dniu [...]roku z wnioskiem o pozwolenie na budowę obejmujące wykonanie robót budowlanych niezbędnych do dokończenia budowy budynku mieszkalnego. W przedstawionym projekcie (z [...]roku) inwestor zmienił usytuowanie tarasu w stosunku do granic działki sąsiedniej (nr [3]) – odległość krawędzi tarasu od granicy działki sąsiedniej wynosi 1,7 m. Natomiast ściana wystająca poza obrys budynku może spełniać rolę ściany oddzielenia przeciwpożarowego (opinia rzeczoznawcy st. bryg. mgr inż. A. J.). W odwołaniu M. M.– właściciel działki sąsiedniej nr [3] zarzucił naruszenie decyzją organu I instancji art. 80 kpa oraz niezastosowanie się organu do wyroku z dnia 5 lutego 2009 roku sygn. akt II SA/Gl 857/08. Wskazał, że wysokość ściany oddzielenia przeciwpożarowego nadal wynosi 80 cm poza obrys budynku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]roku nr [...] Wojewoda [...] – po rozpoznaniu odwołania M. M. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu skoro w przedmiotowym wypadku ściana oddzielenia przeciwpożarowego jest ściana usytuowaną przy granicy działki, a została zaprojektowana zgodnie z § 235 warunków technicznych, a taras został odsunięty od granicy na wymaganą prawem odległość spełnione zostały warunki do zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych niezbędnych do dokończenia budowy budynku mieszkalnego z garażem i osadnikiem na działce nr [4]. W skardze do sądu administracyjnego M. M. zarzucił, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana z naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych (...). Wniósł o uchylenie tej decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę postulował jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych do niego aktów (tu decyzji) pod względem zgodności z prawem. W trakcie sprawowania tej kontroli Sąd związany jest granicami sprawy, nie wiążą go natomiast zarzuty i wnioski skargi oraz powołana podstawa prawna (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej ppsa). Nadto Sąd ten jest zobowiązany do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Stosując te reguły do zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził że została wydana podobnie jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji, z naruszeniem prawa. Przede wszystkim należy podkreślić, że wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 roku wydanym w sprawie II SA/Gl 857/08 zostało uchylone pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z garażem i osadnikiem na działce nr [4] w P. Wyrok ten jest prawomocny (nie została w stosunku do niego złożona skarga kasacyjna). Wyrok ten oznacza, że inwestor utracił tytuł do wykonywania robót, a także dokumentację budowlaną, która została zatwierdzona uchylonym pozwoleniem. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, w tym projektu budowlanego z [...]roku, zatwierdzonego zaskarżoną obecnie decyzją wynika, że w chwili wydania wyroku w sprawie II SA/Gl 857/08 budowa była na etapie wykończeniowym. Świadomość znacznego zrealizowania robót miały na uwadze organy obu instancji skoro zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 37 ust. 2 Prawo budowlane, zezwolono na dokończenie budowy spornego obiektu. Skoro pozwolenie na budowę zostało uchylone to przy przyjęciu, że inwestor do dnia wyroku w sprawie II SA/Gl 857/08, realizował roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 18 czerwca 2008 r. (decyzja ta nie została wstrzymana) to nie naruszył on przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji po uchyleniu powyższego pozwolenia w stosunku do zrealizowanej części obiektu należało przeprowadzić postępowanie w trybie i na zasadach określonych w art. 50, 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Dopiero pozytywne wyniki postępowania legalizacyjnego, a więc zakończonego decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego i wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę w zakresie wskazanych robót umożliwiałyby wydanie organowi architektoniczno-budowlanemu pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego. Inaczej mówiąc, w każdym przypadku prowadzenia procesu inwestycyjnego na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, niezbędna jest ocena wykonanych już robót budowlanych przez organ nadzoru budowlanego i dopiero w zależności od wyniku tego postępowania inwestor może ubiegać się o pozwolenie na budowę obejmujące jednak wyłącznie roboty, które nie zostały jeszcze zrealizowane. Decyzja udzielająca pozwolenia na budowę wydana w trybie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie legalizuje bowiem zrealizowanych robót. Tymczasem zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją organu I instancji udzielono pozwolenia na budowę w zakresie robót dokończeniowych na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego, mimo że w stosunku do już wykonanych robót nie zostało przeprowadzone postępowanie legalizacyjne. W istocie więc organy architektoniczno-budowlane zezwoliły na roboty, które miały być przeprowadzone na obiekcie, który utracił pozwolenie na budowę, a w związku z tym był przypadkiem innym niż określony w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 ustawy. Oznacza to, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 37 ust. 2, a także art. 50 i 51 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Następstwem wyroku w sprawie II SA/Gl 857/08, podobnie zresztą jak obecnego wyroku, powinno być umorzenie postępowania z wniosku o pozwolenie na budowę (ewentualnie poprzedzone oględzinami stwierdzającymi stan zaawansowania robót). Jest bowiem oczywiste w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że niedopuszczalnym jest wydanie pozwolenia na budowę w przypadku robót już wykonanych. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego niezgodności wykonanej ściany oddzielenia przeciwpożarowego w spornym budynku należy stwierdzić, że ocena zgodności wykonania tej ściany z prawem, jak i wszystkich robót wykonanych do dnia wyroku w sprawie II SA/Gl 857/08 oraz w okresie pozostawania w obiegu prawnym zaskarżonej decyzji (do dnia [...]r. a to w związku z wstrzymaniem wyrokiem w niniejszej sprawie wykonania zaskarżonej decyzji) będzie przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego, które powinny zostać zawiadomione przez organ architektoniczno-budowlany o potrzebie przeprowadzenia takiego postępowania w stosunku do obiektów (innych części ) zrealizowanych do tej daty na działce nr [4]. Co do postępowania prowadzonego z wniosku o pozwolenie na budowę, w którym zostały wydane obecnie kontrolowane decyzje to – zdaniem składu orzekającego – właściwe organy powinny to postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Ewentualne wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę w stosunku do robót budowlanych dotychczas niezrealizowanych, zgodnie z tym co rozważono, możliwe będzie dopiero po zakończeniu postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Kierując się powyższą argumentacją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a w związku z art. 152 i 135 ppsa orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto o przepisy art. 200 i 205 ppsa (500 zł wpis + 240 zł wynagrodzenie pełnomocnika + 17 zł opłata od pełnomocnictwa).