II OZ 1223/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 października 2010 r., II SA/Gd 466/10, o odmowie przyznania F. B. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi C. B. i F. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 6 października 2010 r., II SA/Gd 466/10, odmówił przyznania F. B. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że F. B. wykazał, że miesięczny dochód jego rodziny wynosi [...] zł., posiada nieruchomość – działkę nr [...] w G. o powierzchni [...] m2. Natomiast stałe miesięczne wydatki wnioskodawca wyliczył na kwotę [...] zł. Wezwany przez referendarza sądowego do przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową jego oraz innych osób, z którymi wraz z żoną mieszka w jednym lokalu mieszkalnym, nie złożył wymaganych dokumentów, na podstawie których można by ustalić rzeczywistą sytuację finansową, związaną z kosztami utrzymania rodziny. Ponieważ skarżący w niniejszej sprawie nie przedstawił dokumentów, w oparciu o które można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie faktycznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania rodziny, to tym samym uniemożliwił ustalenie, czy poniesienie przez niego kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. F. B. zaskarżył powyższe postanowienie w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Zarzucił, że Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Skarżący nie ma synowej, a prowadzi gospodarstwo domowe jedynie z żoną i z tego względu domaganie się informacji o sytuacji materialnej pełnoletnich dzieci było bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przesłanki jakie musi spełnić osoba fizyczna, aby nastąpiło przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym wskazuje art.246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Podane w tym przepisie warunki, tj. brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art.246 § 1 pkt 1 P.p.s.a) czy też brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art.246 § 1 pkt 2 P.p.s.a) stanowią warunkują przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że w razie spełnienia warunków, o których mowa w § 1 pkt 1 lub 2 osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie - odpowiednio - całkowitym (art.245 § 2 P.p.s.a.) lub częściowym (art.245 § 3 i 4 P.p.s.a.). Ciężar wiarygodnego uprawdopodobnienia niezdolności do poniesienia kosztów procesowych w całości obciąża stronę (art.243 w związku z art.246 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art.252 P.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art.255 P.p.s.a.). Art.255 P.p.s.a. pozostawia swobodnej ocenie Sądu ustalenie czy informacje podane we wniosku są wystarczające i czy konieczne jest wezwanie do uzupełnienia wniosku. Takie wezwanie, skierowane przez Sąd do strony nie wymaga ani uzasadnienia, ani nie podlega kontroli instancyjnej. Sąd I instancji podjął czynności, o których mowa w art.255 P.p.s.a., zobowiązał skarżącą do wykonania wezwania w terminie 14 dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, lecz skarżąca nie wykonała prawidłowo zarządzenia Sądu z dnia 23 września 2009 r. Również dokumenty przesłane w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23 lipca 2010 r. nie rozwiały wątpliwości występujących w sprawie. W konsekwencji strona nie może skutecznie kwestionować prawidłowości postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli strona nie zastosowała się do wezwania Sądu do uzupełnienia danych podanych we wniosku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.184 w związku z art.197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.