I OZ 639/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1158/10 wzywające M. B. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr. (...) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium mieszkaniowego studentowi postanawia: oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1158/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał M. B. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z jego skargi na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr. (...) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium mieszkaniowego studentowi, w kwocie 200 (dwieście) złotych, stosownie do §2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W zażaleniu na powyższe zarządzenie M. B. podniósł, iż jego skarga na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie dotyczy stypendium mieszkaniowego, jednej z form pomocy społecznej dla studentów i zgodnie z art. 239 P.p.s.a. nie ma on obowiązku uiszczania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Pismami wszczynającymi postępowanie w sprawie są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania - art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 220 § 1 powołanej ustawy, sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W pierwszej kolejności należy rozważyć czy w niniejszej sprawie skarżący podlega ustawowemu zwolnieniu z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie ar. 239 P.p.s.a.. W art. 239 P.p.s.a. uregulowano zakres zwolnień o charakterze przedmiotowo-podmiotowym. Dotyczy on strony skarżącej działanie lub bezczynność organu w sześciu wymienionych w tym punkcie rodzajach spraw. W orzecznictwie podkreśla się, że o zwolnieniu od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 P.p.s.a. decyduje wyłącznie to, czy przedmiot skargi dotyczy jednej ze spraw wymienionych w tym przepisie (postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2007 r., II OSK 65/07). Niezależnie od katalogu zwolnień zawartych w art. 239 P.p.s.a. również przepisy ustaw szczególnych mogą w odniesieniu do określonych podmiotów czy kategorii spraw przewidywać tego rodzaju zwolnienia. W orzecznictwie sądowym i doktrynie zwrócono jednak uwagę, mając na względzie także treść art. 241 P.p.s.a., że te inne przepisy muszą zawierać wprost zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w ogóle, bądź ich części w postaci opłat sądowych, to znaczy, że przepisy te muszą mieć charakter przepisów szczególnych w stosunku do P.p.s.a. (por. komentarz do art. 239 P.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III. oraz postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., FZ 247/04). Mając na uwadze powyższe należy uznać, że art. 239 P.p.s.a. nie przewiduje ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy materialnej dla studentów, o jakiej mowa w art. 173 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365). Akceptując natomiast pogląd, iż skoro katalog zwolnień od obowiązku uiszczania kosztów sądowych określony w art. 239 P.p.s.a. nie ma charakteru zamkniętego i zwolnienie takie musi wynikać z przepisu ustawy szczególnej, to sama ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, regulująca zasady udzielania pomocy materialnej dla studentów, również takiego zwolnienia nie zawiera. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego stosownie do §2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 198 oraz 197 §2 P.p.s.a.