II GZ 220/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 8 lipca 2010 r.; sygn. akt II SA/Go 248/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2010 r.; nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego opłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej i jednoczesnym przebywaniu na urlopie wychowawczym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z 8 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Go 248/10, odmówił E. Z. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2010 r., w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego opłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej i jednoczesnym przebywaniu na urlopie wychowawczym. Sąd stwierdził, że nie została spełniona przesłanka warunkująca przywrócenie terminu, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Skarżąca 22 kwietnia 2010 r. odebrała osobiście zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 12 maja 2010 r., w którym w pkt 3 pouczenia poinformowana została, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu nie wywoła skutków prawnych. Wskazał, że z oświadczenia skarżącej nie wynika, aby na przeszkodzie do złożenia tegoż wniosku stanęła niezawiniona przez nią przeszkoda. Wyjazd w dniach 10 do 24 maja 2010 r. do rodziny mieszkającej w Niemczech, w związku z uroczystością chrztu świętego krewnego (chrzest miał miejsce 23 maja 2010 r.), nie miał charakteru nagłego, czy niespodziewanego. Sąd uznał, iż skarżąca - pouczona przy zawiadomieniu o ewentualnych skutkach procesowych - miała zapewnioną możliwość podjęcia stosownych czynności mających na celu zabezpieczenie jej interesów. W zażaleniu na powyższe postanowienie E. Z. wskazała, że nie posiada wiedzy z zakresu prawa i nie wiedziała, że ma możliwość złożenia wniosku o przesunięcie terminu rozprawy, a niezłożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie 7 dni od jego ogłoszenia pociągnie za sobą aż tak daleko idące konsekwencje. Skarżąca podkreśliła, że to niedopatrzenie i błąd z jej strony nie był działaniem celowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W przepisie art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc powyższe uwagi do zachowania skarżącej należy podzielić ocenę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności braku winy w niedochowaniu terminu. W rozpoznawanej sprawie przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku był wyjazd skarżącej do Niemiec na uroczystość rodzinną. Wcześniej skarżąca osobiście odebrała zawiadomienie o rozprawie, w którym została pouczona o terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Należy podkreślić, że w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności strony jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżąca wyjeżdżając za granicę i posiadając wiedzę o terminie rozprawy oraz, że będzie przez dłuższy czas przebywać poza miejscem zamieszkania, mogła ustanowić pełnomocnika do reprezentowania w sprawie podczas jej nieobecności. Zważyć należy, iż pełnomocnikiem strony może być także inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony postępowania oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (art. 35 § 1 p.p.s.a.). Ponadto, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżąca miała możliwość zarówno telefonicznego, jak i korespondencyjnego kontaktu z Sądem. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd pierwszej instancji zasadnie w tej sytuacji odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.