II SAB/Rz 32/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO (del.) Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 1 września 2010r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - postanawia – I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D. D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając temu organowi, iż nie rozpoznał w ustawowym terminie jego odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010r. znak: [...]. Stan faktyczny niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Wskazanym wyżej rozstrzygnięciem z dnia [...] marca 2010r. organ pierwszej instancji odmówił D. D. - prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]" D. D. – wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w pijalni piwa na stacji LPG w A. przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, zawierających do 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa). Nie zgadzając się z wymienioną decyzją D. D. złożył od niej odwołanie. W związku z powyższym Wójt Gminy [...] poinformował wyżej wymienionego – w piśmie z dnia 14 kwietnia 2010r. – że złożony środek zaskarżenia zostanie rozpoznany w oparciu o art. 132 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a. po uzupełnieniu postępowania o opinię Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W odpowiedzi D. D. zwrócił się – w piśmie z dnia 19 kwietnia 2010r. - o przekazanie jego odwołania organowi drugiej instancji tzn. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Wobec powyższego, Wójt Gminy [...] (pismo z dnia 4 maja 2010r.) udzielił D. D. informacji, że wniesiony przez niego środek zaskarżenia zostanie uwzględniony poprzez uchylenie kwestionowanej nim decyzji oraz rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty po przeprowadzeniu wymaganego prawem postępowania tj. po zaopiniowaniu wniosku o wydanie przedmiotowego zezwolenia przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Wójt podkreślił, iż w zaistniałej sytuacji przekazywanie odwołania organowi wyższego stopnia jest bezpodstawne. W dniu 4 maja 2010r. D. D. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozpoznanie jego odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010r., przekazując równocześnie ten środek zaskarżenia. Wraz z pismem z dnia 12 maja 2010r. odwołanie to zostało przekazane organowi pierwszoinstancyjnemu celem ustosunkowania się do zawartych w nim zarzutów. Przekazanie odwołania D. D. przez Wójta Gminy [...] organowi drugiej instancji celem jego rozpoznania nastąpiło w dniu 25 maja 2010r. (data wpływu do organu). Decyzją z dnia 9 czerwca 2010r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wskazanego wyżej środka prawnego, uchyliło kwestionowaną nim decyzję Wójta Gminy z dnia [...] marca 2010r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W dniu 24 czerwca 2010r. D. D. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym wymienioną na wstępie skargę. W odpowiedzi na nią SKO wniosło o jej oddalenie, podnosząc, iż na skutek rozpoznania odwołania skarżącego wydało w sprawie merytoryczną decyzję, mieszcząc się jednocześnie w wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a. terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej następnie P.p.s.a. obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu. Przedmiot badania sądu może zatem stanowić brak działania organu w sytuacji, gdy stosowny przepis prawa nakazywał wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia bądź też podjęcie innego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej. Co do zasady dopuszczalność skargi kwestionującej brak wymaganego prawem działania ze strony administracji publicznej uzależniona jest od wcześniejszego wyczerpania środka zaskarżenia, jeśli służył on skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie – art. 52 § 1 P.p.s.a. Jak jednak słusznie zauważył składający niniejszą skargę, jej wniesienie nie wymagało skorzystania z powołanego trybu, bowiem samorządowe kolegia odwoławcze to organy, które nie posiadają w stosunku do siebie organu administracji publicznej wyższego stopnia. To zaś do takiego organu wnosi się zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. służące kwestionowaniu przewlekłości w działaniu organów. Równocześnie podkreślić należy, iż skarżąc bezczynność określonego organu strona nie ma obowiązku wyczerpywania także trybu przewidzianego w art. 52 § 3 i § 4 P.p.s.a., bowiem zawarte w nich regulacje dotyczą skarg na określone akty lub czynności organów, nie zaś braku podejmowania przez nie wymaganego działania. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.07.2006r. I OSK 480/06, opubl: Legalis). Uwzględniając skargę na bezczynność sąd - wedle art. 149 P.p.s.a. – zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, iż celem skargi, której przedmiot stanowi brak nakazanego prawem działania organu jest doprowadzenie do jego podjęcia przez organ. W sytuacji zatem, gdy organ podjął czynność, której domagała się strona skarżąca, należy uznać, iż tym samym ustała zarzucana przez nią w skardze bezczynność. Wskutek tego rozpoznanie sprawy stało się bezcelowe, bowiem postępowanie sądowe utraciło swój przedmiot. Pogląd taki ugruntował się w orzecznictwie, w którym przyjmuje się, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.11.2008r. I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63). Powołany wyżej art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi o konieczności umorzenia postępowania w razie, gdy z innych niż określone w § 1 pkt 1-2 przyczyn (skuteczne cofniecie skargi, śmierć strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się do praw lub też obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego) stało się ono bezprzedmiotowe. Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy należy podnieść, że D. D. kwestionuje brak rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jego odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010r. Tymczasem, jak wynika z przedstawionych Sądowi akt sprawy, odwołanie to zostało rozpoznane, w następstwie czego podjęta została w dniu 9 czerwca 2010r. decyzja o uchyleniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Jak już wyżej zaznaczono, skarga niniejsza złożona została w dniu 24 czerwca 2010r., a zatem już po wydaniu wskazanej wyżej decyzji z dnia 9 czerwca 2010r. Istotnym w sprawie jest jednak to, iż doręczenie tego rozstrzygnięcia skarżącemu nastąpiło dopiero w dniu 8 lipca 2010r., po jego nadaniu w urzędzie pocztowym w P. w dniu 5 lipca 2010r. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Unormowanie to pozwala na przyjęcie, iż decyzja - jako skierowany do konkretnego adresata zewnętrzny indywidualny akt administracyjny - musi zostać temu adresatowi zakomunikowana w formie nakazanej przez k.p.a. Stosownie do art. 109 tej ustawy wchodzi zatem w grę doręczenie na piśmie oraz w wyjątkowych wypadkach (określonych w art. 14 § 2 k.p.a.) ustne ogłoszenie. Tylko zatem decyzja, która została zakomunikowana stronie, z tą właśnie chwilą wchodzi do obrotu prawnego i załatwia sprawę w sposób wiążący tak dla tej strony, jak i dla organu. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż w dacie złożenia skargi do Sądu a zatem w dniu 24 czerwca 2010r. SKO pozostawało w bezczynności, mimo podjęcia przez niego dnia 9 czerwca 2010r. decyzji. Jednak w momencie doręczenia (w dniu 8 lipca 2010r.) tego aktu jego adresatowi (skarżącemu) stan takiej bezczynności niewątpliwie ustał, co z kolei spowodowało, iż postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania opiera się o art. 201 § 1 P.p.s.a. Skoro bowiem skarga kwestionowała brak rozpoznania przez Kolegium odwołania od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, zaś stan ten został usunięty poprzez rozpoznanie wymienionego środka zaskarżenia w toku postępowania sądowego, doszło w istocie do skorzystania przez organ z instytucji autokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 P.p.s.a. W takiej zaś sytuacji skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie wyniosły 100 zł (kwota wpisu). Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego bezprawnego przekazania jego odwołania przez SKO Wójtowi Gminy [...] Sąd zauważa, iż stosownie do art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego jednakże za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Na tym ostatnim organie zgodnie z art. 133 k.p.a. ciąży obowiązek przesłania tego środka zaskarżenia organowi odwoławczemu wraz z aktami sprawy. Tym samym działanie Kolegium w niniejszej sprawie jako zgodne z powołanymi regulacjami było prawidłowe. Skoro bowiem strona nie dochowała przewidzianego w art. 129 § 1 k.p.a. trybu, obowiązkiem organu odwoławczego, do którego wpłynął środek zaskarżenia, było przesłanie go do niższej instancji, przy czym należy zaznaczyć, że powyższe działanie strony nie mogło spowodować dla niej żadnych ujemnych skutków (w zakresie zachowania terminu). Odpowiadając z kolei na zarzut dotyczący nieterminowego działania organu Sąd zwraca uwagę, że kwestia ta choć istotna z punktu widzenia zastosowania się przez organ do przewidzianych prawem wymogów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem bezczynność SKO, nie zaś ewentualna wadliwość jego działania, a zatem zwłoka w dokonaniu żądanej przez stronę czynności. Niemniej jednak należy podkreślić, iż wysłanie do strony podjętej w dniu 9 czerwca 2010r. decyzji dopiero w dniu 5 lipca 2010r., a więc po upływie prawie dwóch tygodni od daty złożenia skargi nie zasługuje na aprobatę.