II GZ 298/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1378/10 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. M. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 września 2010 r. odrzucił skargę M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2010 r., z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych tej skargi polegających na jej niepodpisaniu oraz nieuiszczeniu wpisu sądowego od skargi. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu [...] września 2010 r. (k. [...] akt sądowych). Następnie M. M. [...]września 2010 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika, który pismem z [...] stycznia 2011 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, ewentualnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w trybie § 14 ust 2 pkt 1a w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) z 28 września 2002 r., (Dz. U. Nr 163, poz. 1349). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1378/10, odrzucił wniosek M. M. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2010 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Sąd pierwszej instancji uzasadniając odrzucenie wniosku wskazał, że postanowienie WSA z 6 września 2010 r. o odrzuceniu skargi zostało doręczone skarżącemu [...] września 2010 r. W tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków skargi, bowiem skarżący dowiedział się z jakich powodów odrzucono skargę. W związku z tym ostatnim dniem, w którym skarżący mógł skutecznie wnieść pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi był [...] września 2010 r. Sąd podniósł, że wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy został złożony [...] września 2010 r., a więc już po upływie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Ponadto do złożenia takiego wniosku i uzupełnienia braków formalnych skargi nie jest wymagany profesjonalny pełnomocnik. Zażalenie na to postanowienie złożył pełnomocnik M. M. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy w zakresie nim objętym do ponownego rozpoznania. Wniósł również o zasądzenie wynagrodzenia w trybie § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). W uzasadnieniu podniesiono, że [...] stycznia 2011 r., skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi powołując się na brak winy przy tej czynności procesowej. Do drugiego z wniosków skarżącego Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się. Skarżący podkreślił, że WSA doręczając postanowienie z 14 września 2010 r., (w pouczeniu o przysługujących środkach prawnych), wskazał na możliwość wystąpienia o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jednakże nie poinformował o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Gdyby Sąd pouczył skarżącego o możliwości złożenia takiego wniosku i skarżący nie skorzystałby z tego uprawnienia wówczas zaniedbanie w tym zakresie upoważniałoby WSA do zajęcia stanowiska jak w skarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Jednak zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowy termin do wniesienia pisma jest ustawowym terminem procesowym, który podlega również przywróceniu na zasadach ogólnych. Warunkiem dopuszczalności wniosku jest jego złożenie w ściśle zakreślonym w ustawie terminie, który liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Na gruncie niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji podniósł, że termin do złożenia wniosku o uzupełnienie braków formalnych skargi należało liczyć od [...] września 2010 r., tj. od daty otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi bowiem w tej dacie skarżący dowiedział się z jakich powodów skarga została odrzucona. W związku z tym ostatnim dniem, w którym skarżący mógł skutecznie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi to [...] września 2010 r. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany [...] stycznia 2011 r., (k. [...] akt sądowych) uszło uwadze Sądu pierwszej instancji, że w tym wniosku pełnomocnik skarżącego zawarł dwa żądania tj. wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, ewentualnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi powołując się na brak winy M. M. przy tej czynności procesowej. W powyższym wniosku jako przesłankę mającą uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazano wadliwość doręczenia przesyłki sądowej z [...] lipca 2010 r. Zdaniem skarżącego nie otrzymał on zawiadomień "awizo" dotyczących tej korespondencji, zaś Urząd Pocztowy Nr 1 w P. działał w okresie wakacji letnich 2010 r., nieprawidłowo. Tymczasem Sąd pierwszej instancji - jak wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonego postanowienia - nie ustosunkował się do tego wniosku, aczkolwiek jest to wniosek dalej idący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie rozpoznając wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobligowany będzie do ustalenia w pierwszym rzędzie czy zachodzą przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i ustosunkowanie się do wszystkich żądań zawartych we wniosku z [...] stycznia 2011 r., włącznie z dotyczącym kosztów postępowania. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.