I OSK 1989/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. i B. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Gl 43/10 w sprawie ze skargi J. K. i B. N. na bezczynność Starosty B. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Gl 43/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J. K. i B. N. na bezczynność Starosty B. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że bezczynność będąca przedmiotem skargi ustała w wyniku wydania przez Starostę B. w dniu [...] lipca 2010 r., nr [...] decyzji ustalającej odszkodowanie dla J. K. i B. N. Tym samym brak jest podstaw do kontynuowania postępowania w tym zakresie, gdyż jest ono bezprzedmiotowe. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro Starosta B. wydał opisaną wyżej decyzję z dnia [...] lipca 2010 r., to nie można nałożyć na niego obowiązku, o którym mowa w art. 149 P.p.s.a., a tym samym postępowanie sądowe należy umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli J. K. i B. N., opierając zarzuty na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Wskazali na naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a. polegające na przyjęciu, że "uwzględnienie skargi jest bezprzedmiotowe, albowiem została już wydana decyzja Starosty B. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, podczas gdy w ocenie skarżących wydanie takiej decyzji nie uniemożliwia wydania orzeczenia stwierdzającego bezczynność". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji powinien rozpoznać przedmiotową skargę na bezczynność merytorycznie i stwierdzić, czy skarga miała uzasadnione podstawy, a zatem czy rzeczywiście organ dopuścił się bezczynności, jednocześnie bez potrzeby zobowiązywania organu do wnioskowanego działania. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez jego uchylenie i uwzględnienie skargi skarżących oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że do wszczęcia postępowania na skutek wniesienia skargi przez J. K. i B. N. doszło z dniem doręczenia skargi Staroście B. - w dniu [...] czerwca 2010 r., którego bezczynności skarga dotyczy (art. 54 § 1 P.p.s.a.). Z tym momentem organ administracyjny stał się stroną tego postępowania i miał obowiązek udzielenia odpowiedzi na skargę oraz przesłania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Z dniem doręczenia skargi organowi powstało jego uprawnienie do dokonania autokontroli zaskarżonego działania lub bezczynności. Podstawę prawną do przeprowadzenia autokontroli przez organ administracji stanowi art. 54 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględnienie skargi w całości oznacza uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej. Zatem skoro Starosta B. załatwił sprawę w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, wydając w tym zakresie w dniu [...] lipca 2010 r. decyzję nr [...], dokonał tego w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. Uwzględnienie skargi na bezczynność przez Starostę B. w trybie autokontroli dowodzi, że naruszenie prawa nakazujące uwzględnienie skargi miało miejsce przynajmniej w dacie jej wniesienia do sądu. Zatem fakt, że organ usunął istniejące naruszenie prawa we własnym zakresie, nie upoważnia sądu administracyjnego do wydania wyroku stwierdzającego bezzasadność zaskarżenia bezczynności organu. Powyższy fakt oznacza jedynie, że między skarżącym a organem przestał istnieć spór co do legalności niepodjęcia w terminie określonego aktu lub czynności. Brak tego sporu jest równoznaczny z tym, że sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć, a w konsekwencji następuje bezprzedmiotowość dalszego postępowania w sprawie. W tym miejscu należy przywołać uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, zgodnie z którą "przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności". Wychodząc z powyższych założeń, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Wobec nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, skarżącym nie przysługuje zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.