I OSK 1900/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1109/10 odrzucającego skargę E. R. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia (...) marca 2010 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1109/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. R. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia (...) marca 2010 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia (...) marca 2010 r. nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. R. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Warszawie z dnia (...) stycznia 2010 r. nr (...) odmawiającej wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu I mieszkalnym nr (...) położonym przy ul. N. w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 24 marca 2010 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). Następnie pismem z dnia 21 kwietnia 2010 r. zatytułowanym "odwołanie" skierowanym do Ministra Obrony Narodowej, zaś nadanym za pośrednictwem Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w dniu 23 kwietnia 2010 r., a także złożonym osobiście w Ministerstwie Obrony Narodowej w dniu 22 kwietnia 2010 r., E. R. , zwróciła się do Ministra Obrony Narodowej o pozytywne rozpatrzenie pisma i przyznanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w piśmie z dnia 5 maja 2010 r. wezwał skarżącą do sprecyzowania w terminie 7 dni, poprzez udzielenie informacji, czy jej pismo z dnia 21 kwietnia 2010 r., skierowane do Ministra Obrony Narodowej i zatytułowane "odwołanie" należy traktować jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 17 maja 2010 r. Skarżąca pismem z dnia 25 maja 2010 r. udzieliła odpowiedzi na wezwanie organu informując, że jej pismo z dnia 21 kwietnia 2010 r. (określone przez nią jako pismo z dnia 22 kwietnia 2010 r.) należy traktować jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż pismo skarżącej z dnia 21 kwietnia 2010 r. zatytułowane "odwołanie", przed dokonaniem jego sprecyzowania, nie mogło zostać uznane przez organ jako skarga do sądu administracyjnego. Jego adresatem nie był bowiem sąd administracyjny, lecz Minister Obrony Narodowej. Prawidłowo zatem skarżąca została wezwana przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego, do sprecyzowania w terminie 7 dni, czy pismo to stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, czyli do precyzyjnego określenia żądania, o którym mowa w art. 63 § 2 kpa. Skarżąca odpowiedzi takiej nie udzieliła w zakreślonym przez organ terminie. Odebrała bowiem wezwanie organu w dniu 17 maja 2010 r., zaś pismo precyzujące nadała w dniu 25 maja 2010 r., a zatem dzień po upływie terminu. W przypadku, gdyby odpowiedź skarżącej wpłynęła do organu przed dniem 24 maja 2010 r. informując, że pismo z dnia 21 kwietnia 2010 r. jest skargą do sądu administracyjnego, to skarga zostałaby uznana za wniesioną w terminie. W przeciwnym jednak przypadku, skargę do sądu administracyjnego stanowi dopiero pismo precyzujące z dnia 25 maja 2010 r. Jak natomiast wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji, została ona doręczona skarżącej w dniu 24 marca 2010 r. Termin do wniesienia skargi, biorąc pod uwagę powołany przepis art. 53 § 1 P.p.s.a., upłynął więc w dniu 23 kwietnia 2010 r. A zatem w ocenie Sądu pierwszej instancji skarga wniesiona została po upływie trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła E. R. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 58 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji, jako wniesionej po terminie wobec błędnego przyjęcia, że skarga była dotknięta brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie jej prawidłowego biegu, które nie zostały uzupełnione w terminie, co w konsekwencji skutkowało jej błędnym odrzuceniem. Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem nadania biegu skardze oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W motywach skargi kasacyjnej podniosła, iż o tym, że jej pismo z dnia 21.04.2010 r. nadane listem poleconym w dniu 23.04.2010 r. w zachowanym ustawowym terminie było w istocie skargą, decydować powinna jego treść, a nie tytuł. Skarga bowiem, w przeciwieństwie do skargi kasacyjnej, nie przewiduje bowiem kwalifikowanych wymogów formalnych, której od strony nie reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika trudno oczekiwać. Wszystkie bowiem wymogi formalne skargi przewidziane w art. 57 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a., wynikają z treści pisma skarżącej z dnia 21.04.2010 r. i można je z niego wydedukować. W tym stanie rzeczy wzywanie skarżącej przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do sprecyzowania w terminie 7 dni, czy pismo to stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie znajdowało podstaw i pozostawało w sprzeczności z zasadą niesformalizowania postępowania administracyjnego. Ponadto skargę zgodnie z art. 54§ 1 P.p.s.a. wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Stąd zdaniem skarżącej kasacyjnie wniesione przez nią pismo nie musiało, wbrew poglądowi zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, być zaadresowane do właściwego sądu administracyjnego, by zostać uznane za skargę spełniającą wymogi formalne, skoro zostało skierowane do organu, który wydał zaskarżona decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Tryb i termin wniesienia skargi regulują przepisy art. 54 § 1 i art. 53 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z nimi skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Analiza przywołanych przepisów prowadzi zatem do wniosku, że datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, zaś uchybienie terminu do wniesienia skargi zachodzi wówczas, gdy skarga nie została złożona w siedzibie organu w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie pozostaje to, czy pismo skarżącej skierowane do Ministra Obrony Narodowej za pośrednictwem Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w dniu 21 kwietnia 2010 r., a więc w ustawowym terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej rozstrzygnięcia w sprawie, należy traktować jako skargę do sądu administracyjnego. Przepis art. 54 § 1 P.p.s.a jednoznacznie precyzuje, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Skarżąca w dniu 21 kwietnia 2010 r. wniosła do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pismo zatytułowane "odwołanie’ i zaadresowane w sposób bezpośredni do Ministra Obrony Narodowej. W związku z powyższym organ ten prawidłowo wezwał ją w trybie art. 64 §2 K.p.a. do sprecyzowania w terminie 7 dni czy pismo to należy traktować jako skargę do sądu administracyjnego. Należy podkreślić, iż przepis art. 64 §2 K.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wezwania strony wnoszącej podanie o usunięcie jego braków, jeżeli uniemożliwiają one nadanie podaniu dalszego biegu. Pismo skarżącej z dnia 21 kwietnia 2010 r. niewątpliwie takimi brakami było obarczone, bowiem pomimo zakończenia administracyjnego toku instancji, nie było skierowane do sądu, lecz do Ministra Obrony Narodowej. Z kolei warunki formalne, jakim powinna odpowiadać skarga do sądu administracyjnego zawiera art. 46 oraz 57 P.p.s.a. W myśl art. 57 P.p.s.a. skarga musi odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 46 P.p.s.a. wszystkim pismom w postępowaniu sądowym oraz zawierać dodatkowe elementy określone w art. 57 § 1 pkt 1-3. (zob. komentarz do art. 57 P.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Jednym z tych niezbędnych elementów jest m. in. oznaczenie sądu, do którego skarga jest kierowana (art. 46 §1 pkt. 1 P.p.s.a.). Treść skargi powinna być zatem sformułowana w sposób jednoznaczny, wyrażający jasno wolę skarżącego. Spełnienie tych ustawowych wymogów nie wymaga żadnej wiedzy prawniczej i nie powinno sprawiać trudności, biorąc zwłaszcza pod uwagę, że pouczenie zaskarżonej decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 17 marca 2010 r. w sposób nie budzący wątpliwości wskazywało, że jedynym dostępnym od niej środkiem odwoławczym jest skarga do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej o odrzuceniu skargi przez Sąd pierwszej instancji zadecydowało nie błędne zakwalifikowanie przez organ pisma skarżącej z dnia 21 kwietnia 2010 r. jako odwołania do Ministra Obrony Narodowej, lecz uchybienie przez skarżącą siedmiodniowemu terminowi z art. 64 §2 K.p.a. do sprecyzowania pisma. Gdyby skarżąca w zakreślonym terminie udzieliła odpowiedzi, że jej pismo z dnia 21 kwietnia 2010 r. jest skargą do sądu administracyjnego, sąd ten nie miałby podstaw do jej odrzucenia. Wezwanie do sprecyzowania pisma zostało doręczone Ewie Rek w dniu 17 maja 2010 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia wzmiankowanego braku upływał więc z końcem 24 maja 2010 r. Uwzględniając wskazane okoliczności należy więc stwierdzić, iż nadesłanie przez skarżącą odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania pisma w dniu 25 maja jako czynność spóźniona, pozostawała bezskuteczna, bowiem skarżąca mimo wyraźnego wskazania o uzupełnienie jakich braków się ją wzywa oraz pouczeniu o konsekwencjach grożących w razie nie wykonania wezwania w terminie, nie uczyniła mu zadość. W związku z powyższym nie ma znaczenia fakt, iż skarżąca wniosła pismo do właściwego organu z zachowaniem trzydziestodniowego terminu do złożenia skargi, gdyż o charakterze tego pisma mogło zadecydować dopiero udzielenie przez nią odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych w trybie art. 64 §2 K.p.a. Skoro nastąpiło to po terminie, skarga jest spóźniona podlegała odrzuceniu przez Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.