II FSK 62/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-24

Skład orzekający: Bogusław Dauter, Małgorzata Wolf-Kalamala, Andrzej Jagiełło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone z powodu błędnego oznaczenia strony lub niedoręczenia decyzji organu podatkowego, jeśli zarzuty te nie były podniesione w odpowiednim czasie?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne nie podlega umorzeniu z powodu zarzutów dotyczących błędnego oznaczenia strony lub niedoręczenia decyzji organu podatkowego, jeśli zarzuty te nie zostały podniesione w odpowiednim czasie w postępowaniu podatkowym lub odwoławczym. Organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, nie zaś zasadność obowiązku podatkowego. Skarga kasacyjna została oddalona, gdyż nie wykazano naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
W 1995 roku Urząd Skarbowy dokonał zajęć zabezpieczających ruchomości przedsiębiorstwa "M." w L., na podstawie których powstał zastaw ustawowy. Skarżący sprzedali przedsiębiorstwo w 1996 roku. Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wydanego w związku z decyzją o nieprawidłowym wykorzystaniu dotacji budżetowej. Skarżący w 2009 roku wnioskowali o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzuty błędnego oznaczenia strony i niedoręczenia decyzji organu podatkowego. Organ i sądy odmówiły umorzenia, wskazując na brak przesłanek formalnych i proceduralnych do umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną, zasądził od skarżących na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz przyznał zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia del. WSA Andrzej Jagiełło, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. M. i A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 244/10 w sprawie ze skargi D. M. i A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 19 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. M. i A. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) przyznaje od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – na rzecz adwokata W. J. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1. Wyrokiem z 7 września 2010 r., III SA/Łd 244/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. M. i A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 19 lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 8 września 1995 r. Urząd Skarbowy L. dokonał zajęć zabezpieczających ruchomości znajdujących się w Zakładzie [...] "M." w L. (dalej: "M."). Na zajętych rzeczach ruchomych na podstawie art. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, póz. 486 ze zm.; dalej: "u.z.p."), powstał zastaw ustawowy, który z mocy art. 327 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926, ze zm.; dalej: "O.p.") wygasł z dniem 1 stycznia1998 r. Decyzją z 8 września 1995 r. organ określił zakładowi wysokość nieprawidłowo wykorzystanej dotacji z budżetu państwa. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, decyzją z 8 lutego 1996 r. organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Decyzją natomiast z 30 sierpnia 1996 r. dyrektor izby skarbowej odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wskazaną powyżej decyzją ostateczną. 1 lutego 1996 r. skarżący sprzedali przedsiębiorstwo na rzecz D. Sp. z o.o.(dalej: "spółka"). 7 lutego 1996 r. na podstawie decyzji z 8 września 1995 r., organ egzekucyjny wystawił wobec właścicieli zakładu – skarżących, tytuł wykonawczy Nr [...] (dalej: "tytuł wykonawczy") obejmujący zaległość z tytułu nieprawidłowo wykorzystanej dotacji z budżetu państwa, co w konsekwencji spowodowało, że dokonane 8 września 1995 r. zajęcia zabezpieczające ruchomości przekształciły się w zajęcia egzekucyjne, o czym organ egzekucyjny pismem z 15 lutego 1996 r. poinformował zobowiązanych. 11 kwietnia 1996 r. w związku z doręczeniem zobowiązanym odpisu tytułu wykonawczego wszczęto postępowanie egzekucyjne. Zawiadomieniem z 23 września 1996 r. Sąd Rejonowy w Z. zawiadomił organ egzekucyjny o wpisaniu w dziale IV KW Nr [...] hipoteki przymusowej na rzecz organu, wskazując, iż na dzień dokonania wpisu jedynym właścicielem nieruchomości była skarżąca. Pismem z 23 czerwca 2009 r. skarżący wystąpili z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") w administracji oraz uchylenie w trybie art. 60 § 2 ww. ustawy, dokonanych czynności egzekucyjnych, a w szczególności ww. wpisu hipoteki przymusowej. Postanowieniem z 5 listopada 2009 r. naczelnik urzędu skarbowego odmówił umorzenia postępowania. W ocenie organu nie została spełniona żadna z wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanka. Organ wskazał, że okoliczność błędnego oznaczenia strony w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji to argument, którego ocena dokonywana jest na etapie postępowania odwoławczego od tej decyzji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niedoręczenia stronie decyzji z 8 lutego 1996 r. organ wyjaśnił, iż pełnomocnik dłużników wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie decyzji z 8 września 1995 r. Izba skarbowa wniosek ten rozpatrzyła decyzją z 30 sierpnia 1996 r., co oznacza, że ww. decyzja organu pierwszej instancji musiała mieć charakter ostateczny. Brak doręczenia decyzji ostatecznej stronie skutkowałby niemożnością rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania złożonego w trybie art. 145 Kpa. Ponadto organ egzekucyjny wskazał, iż postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo skierowane do zobowiązanych. W kwestii podmiotu zobowiązanego wypowiedział się również NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyroku w sprawie skargi spółki z 30 stycznia 1998 r. wskazując jako dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym firmę "M." W zakresie zarzutu przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym, organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż nieprawidłowo wykorzystana dotacja z budżetu państwa w latach 1995-1996 była traktowana jak zobowiązanie podatkowe; do którego zastosowanie miały przepisy u.z.p. Wierzytelność nie wygasła, gdyż się nie przedawniła, a wierzyciel nie ma interesu prawnego, aby zrzec się swoich praw wobec istniejącego zadłużenia. Odnośnie żądania pełnomocnika strony dotyczącego uchylenia czynności egzekucyjnych, organ egzekucyjny podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, tym samym brak jest podstaw do uchylenia czynności egzekucyjnych. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących złożył zażalenie, zarzucając organowi egzekucyjnemu niezastosowanie art. 59 §1 pkt 2 i art. 60 § 2 u.p.e.a. Postanowieniem z 19 lutego 2010 roku dyrektor izby skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż nie ulega wątpliwości, że w chwili wydania decyzji, organy podatkowe obu instancji dysponowały wyłącznie informacją o prowadzeniu działalności gospodarczej pod firmą "M.". Przeprowadzona natomiast analiza akt sprawy oraz załączonej do niej dokumentacji, potwierdza fakt, iż skarżący otrzymali wskazaną decyzję, na co wskazuje złożony przez zobowiązanych pozew z 22 kwietnia 1996 r. skierowany do Sądu Wojewódzkiego w L. przeciwko spółce. W świetle powyższego, podniesiony w zażaleniu zarzut, że powyższa decyzja Izby Skarbowej w L. nie weszła do obrotu prawnego i że obowiązek orzeczony tą decyzją nie istniał i nadal nie istnieje, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ podkreślił, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego, którego podstawę stanowiła decyzja urzędu skarbowego z 8 września 1995 r., nie zaś decyzja izby skarbowej z 7 lutego 1996 r. Ponadto, egzekwowana należność była traktowana jak zobowiązanie podatkowe, do którego zastosowanie miały przepisy u.z.p. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 30 ust. 4 u.z.p., przedmiotowe zobowiązanie nie uległo przedawnieniu z uwagi na jego zabezpieczenie wpisem hipoteki przymusowej i może być egzekwowane z nieruchomości, na której zabezpieczenie to zostało dokonane. Podobnie kwestię tę reguluje art. 70 § 8 O.p. Jak wynika z ustawy o księgach wieczystych i hipotece wygaśnięcie hipoteki może być jedynie konsekwencją wygaśnięcia wierzytelności, którą hipoteka zabezpiecza lub zrzeczenia się tego prawa przez uprawnionego wierzyciela. 3. W skardze skierowanej do WSA na powyższą decyzję skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 4 i art. 60 § 2 u.p.e.a. 4. Zdaniem sądu pierwszej instancji organy prawidłowo stwierdziły, że nie zachodzą przesłanki dające podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Oceniając zgłoszone przez skarżących zarzuty sąd stwierdził, że w istocie zmierzają one do podważenia prawidłowości wydanych decyzji podatkowych, określających należności dochodzone obecnie w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący wskazują bowiem, na fakt błędnego ustalenia adresata decyzji w postępowaniu podatkowym, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego oraz niedoręczenia decyzji organu drugiej instancji. Zastrzeżenia dotyczące błędnego określenia adresata strona uprawniona była zgłosić w trakcie postępowania prowadzonego w przedmiocie określenia wysokości nieprawidłowo wykorzystanej dotacji, a nie na etapie postępowania egzekucyjnego. Ponadto kwestia podmiotu zobowiązanego z tytułu zaległości podatkowych powstałych w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem dotacji z budżetu państwa została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z 30 stycznia 1998 r., I SA/Łd 3/97. W tym miejscu wypada podnieść, że istotnie organ nieprawidłowo określił stronę wskazując "M.", jednak wnosząc odwołanie od tej decyzji strona nie podnosiła tego zarzutu, zaś organ orzekający w drugiej instancji naprawił ten błąd i poprawnie wskazał stronę, a tym samym adresata decyzji podatkowej tj. skarżących. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż w tytule wykonawczym również prawidłowo wskazano, że zobowiązanymi są skarżący. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego niedoręczenia decyzji organu podatkowego drugiej instancji, sąd podzielił stanowisko organów egzekucyjnych o jego bezzasadności. Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący otrzymali decyzję izby skarbowej z 7 lutego 1996 r. W opinii sądu fakt, iż w aktach egzekucyjnych brak jest dowodu doręczenia decyzji nie uzasadnia, jak tego chcą skarżący faktu jej niedoręczenia. Organ egzekucyjny badając dopuszczalność egzekucji, nie jest uprawniony do ustalenia, czy obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nadal istnieje, jedynie bada tytuł egzekucyjny, przed przystąpieniem do egzekucji, pod kątem dopuszczalności egzekucji administracyjnej. (art. 29 u.p.e.a.). Stąd nie jest zobowiązany do badania prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej, jest to bowiem element decydujący o istnieniu obowiązku. Jeżeli dodatkowo zwrócić uwagę na fakt, że strona w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w 1996 r. nie podnosiła okoliczności nieprawidłowego oznaczenia stron postępowania podatkowego jak również faktu niedoręczenia decyzji organu to powoływanie się na te argumenty po raz pierwszy dopiero po kilkunastu latach jest w ocenie sądu próbą wykorzystania okoliczności sprawy w celu uniknięcia konsekwencji wynikających z niewywiązania się przez skarżących z zobowiązań podatkowych. Nie bez znaczenie jest bowiem okoliczność, że akta postępowania podatkowego zostały zgodnie z przepisami prawa zniszczone. Nie do zaakceptowania jest linia obrony skarżących, skoro w innym postępowaniu toczącym się w 1996 r. przed sądem powszechnym skarżący chcąc uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie powoływali się na tę decyzję wskazując datę jej otrzymania w dniu 12 lutego 1996 r. Również występując z wnioskiem o wznowienie postępowania, powoływali się na ww. ostateczną decyzję W świetle zatem powyższych okoliczności, podnoszony zarzut, że powyższa decyzja nie weszła do obrotu prawnego i że obowiązek orzeczony tą decyzją nie istniał i nadal nie istnieje, nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie sądu pierwszej instancji, nie zachodzą przesłanki dające podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie można zgodzić się z autorem skargi, iż podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego ma być przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Przywołany przepis daje podstawę do umorzenia postępowania gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu. Żadna z tych sytuacji w niniejszej sprawie nie zaistniała. Z tego też względu zasadnie organy odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego i stwierdziły brak podstaw do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a. W tym stanie rzeczy, wbrew podniesionym w skardze zarzutom, organy obu instancji, działając na podstawie przepisów u.p.e.a. oraz k.p.a. podjęły wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organy egzekucyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Wyczerpująco wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Na zakończenie sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że nie był uprawniony do badania zasadności wniosku skarżących o zbadanie prawidłowości decyzji podatkowej będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego - w trybie art. 135 p.p.s.a. 5. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucili jemu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, co dotyczy art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), poprzez orzeczenie niezgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i poprzez przyjęcie tezy, że ustalenia faktyczne, dokonane przez organ zgodne są z: 1) art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 4 i art. 60 § 2 u.p.e.a., 2) art. 16 § 1, art. 40, art. 41 § 2 w zw. z art. 9, art. 109 § 1 oraz art. 173 § 2 kpa obowiązującego w-dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, 3) art. 10, art. 89 § 2, art. 90 § 2 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a., 4) a także z art. 36 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 673 z późn. zm.; dalej: "u.n.z.a.a."). W związku powyższymi zarzutami skarżący wnieśli o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która w całości ani w części pozostała nieopłacona - wg norm przepisanych. 6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie jej i zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. (por. wyrok NSA z 19 lutego 2008 r., II FSK 1787/06, niepubl.). Na wstępie jednak odnieść się należy do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.p.s.a. Otóż zawarty w tym ostatnim przepisie zwrot normatywny "na podstawie akt sprawy" oznacza, że organ musi przedstawić sądowi administracyjnemu kompletny materiał dowodowy sprawy. W razie zatem, gdyby organ administracji nie przedłożył sądowi pełnych akt sprawy (co powinno wynikać z tych akt) sąd nie powinien orzekać w sprawie, lecz powinien wezwać ten organ do uzupełnienia akt sprawy. Jeżeli tego nie uczyni, wydany wyrok nie będzie zgodny z prawem. I a contrario niedopuszczalna jest sytuacja odwrotna, a mianowicie, że sąd orzeka na podstawie materiałów, których nie ma w aktach sprawy, bowiem zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie akt sprawy i na podstawie stanu faktycznego i prawnego zaistniałego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Godzi się w związku z tym podkreślić, że zarzut pominięcia części materiału dowodowego nie może być skutecznie podnoszony w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.. Jeżeli więc autor skargi kasacyjnej zamierzał wykazać, że sąd pierwszej instancji przyjął stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe niezgodnie z obowiązującą je procedurą, a w szczególności "nieuwzględnienie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego" , to powinien postawić zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., polegający na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie z ze stanem rzeczywistym, a także zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji stosownych przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 12 maja 2005 r., FSK 1381/04, ONSAiWA 2006, nr 1, poz. 14). W sprawie niniejszej zasadnicze znaczenie ma ustalenie okoliczności faktycznej jaką jest doręczenie decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w L. z 7 lutego 1996 r. utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego L. z 8 września 1995 r., która to decyzja stanowiła podstawę wystawienia wobec skarżących – Zakładu [...] "M." D. i A. małż. M., tytułu wykonawczego obejmującego zaległość z tytułu nieprawidłowo wykorzystanej dotacji z budżetu państwa. Otóż z uwagi na zniszczenie akt podatkowych skarżących z powodu upływu określonego w ustawie okresu czasu niemożliwe było ustalenie daty doręczenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w L. z 7 lutego 1996 r. na podstawie dowodu doręczenia. W związku z tym zasadnie organy egzekucyjne jak i sąd pierwszej instancji posiłkowały się w tym zakresie innymi dowodami, z których w sposób bezsprzeczny wynikał fakt doręczenia przedmiotowej decyzji ostatecznej. Są to pozew złożony przez skarżących 22 kwietnia 1996 r. do Sądu Wojewódzkiego w L. jak również przeprowadzone postępowanie administracyjne o wznowienie postępowania. Ponadto skarżący na żadnym etapie tych postępowań, jak również wszczętego w 1996 r. postępowania egzekucyjnego faktu doręczenia decyzji ostatecznej nie kwestionowali. Zaczęli ten fakt kwestionować, i to nie co do zasady ale co do prawidłowości (sposobu) doręczenia, dopiero w niniejszym postępowaniu wszczętym pismem z 23 czerwca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza w związku z tym, że kwestionowanie prawidłowości doręczenia decyzji ostatecznej izby skarbowej z 7 lutego 1996 r. jest prawnie nieskuteczne. Stąd zarzuty naruszenia art. 16 § 1, art. 40 , art. 41 §2 w zw. z art. 9, art. 109 § 1 oraz art. 173 § 2 kpa, kwestionujące sposób doręczenia przedmiotowej decyzji ostatecznej są oczywiście niezasadne. Niezasadny jest również w tym kontekście zarzut naruszenia art. 36 u.n.z.a.a. Po pierwsze autor skargi kasacyjnej nie wskazuje w nim jaka konkretnie jednostka redakcyjna tego przepisu została przez organy podatkowe naruszona i na czym polegało jej naruszenie. Po wtóre istota instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego polega na formalnym umorzeniu postępowania egzekucyjnego z określonych przyczyn wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. W tym postępowaniu natomiast nie można badać zarówno okoliczności związanych z postępowaniem wymiarowym, a tym bardziej innym postępowaniem , które pozostaje bez jakiegokolwiek związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, zwłaszcza, że prawidłowość prowadzonych czynności egzekucyjnych nie została na żadnym etapie skutecznie podważona. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 10, art. 89 § 2, art. 90 § 2 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. Z uzasadnienia tego zarzutu zdaje się wynikać, że skarżący zarzucają organowi nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność prawidłowości doręczenia decyzji ostatecznej izby skarbowej z 7 lutego 1996 r. Innymi słowy skarżący chcieliby weryfikować wyniki postępowania wymiarowego w postępowaniu egzekucyjnym i to po upływie prawie 13 lat. W związku z tym należy podkreślić, na co zwrócił uwagę również sąd pierwszej instancji, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis art. 29 § 1 u.p.e. wyraża swoistą zasadę rozdziału między postępowaniem rozpoznawczym i egzekucyjnym. W tym ostatnim organ obowiązany jest prowadzić egzekucję i nie może kwestionować merytorycznej treści tytułu wykonawczego, w tym również prawidłowości doręczenia, stanowiącej jego podstawę decyzji wymiarowej. W kontekście powyższych wywodów za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 4 i art. 60 § 2 u.p.e.a., albowiem w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek formalnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcą prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). O kosztach pełnomocnika ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło