II SA/Kr 653/10

WyrokWSA w Krakowie2010-09-08

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Mirosław Bator, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, powołując się na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ (Wojewodę) w przedmiocie regulacji stanu prawnego tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania, ponieważ nie wykazał bezpośredniego związku przyczynowego i uzależnienia między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez Wojewodę a sprawą o ustalenie odszkodowania. Brak jest również wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych co do podstaw oraz daty nabycia nieruchomości przez dotychczasowego właściciela, co uniemożliwia prawidłowe zastosowanie art. 12 ust. 4f ustawy o drogach publicznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za działkę nr 1, która z mocy prawa przeszła na własność Gminy Miejskiej K. w związku z decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Prezydent Miasta K. zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne ustalenie stanu prawnego nieruchomości przez Wojewodę na dzień 1 stycznia 1999 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o drogach publicznych, kwestionując zasadność zawieszenia postępowania i błędną wykładnię przepisów dotyczących ustalenia ostatniego właściciela uprawnionego do odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 15 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej "A" Sp. z o.o. w K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. , znak [...] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 80, poz. 721 ze zm.) zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania, prowadzone w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 , obr. [...], . ewid. K. –S., , nabytej z mocy prawa przez Gminę Miejską K. w związku z ostateczną decyzją nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2009 r., znak [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn: "Budowa odcinka drogi od przedłużenia ulicy M. (projektowana ulica L. ) do ulicy D. w K. jako drogi gminnej o parametrach drogi dojazdowej, ze skrzyżowaniem z istniejącą ul. D. , oraz powiązaniem z projektowanym przedłużeniem ulicy M. - drogi gminnej o parametrach drogi zbiorczej, wraz z kanalizacją opadową i oświetleniem ulicznym, oraz przebudową kolidującej infrastruktury technicznej na działkach ewidencyjnych nr 2 i 3 w obrębie nr [...] ewid. K. –S. , oraz na częściach działek nr 4, 5, 6 w obrąbie nr [...]. ewid. K. –S. " , sprostowaną postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., znak [...]. W uzasadnieniu powyższego organ pierwszej instancji podał, że decyzją z [...] listopada 2009 r. Prezydent Miasta K. zezwolił na realizację opisanej na wstępie inwestycji drogowej, jak również zatwierdził projekt podziału nieruchomości wchodzących w skład tej inwestycji drogowej, w tym działki nr 6, obr. [...] ewid. K. –P. na działki nr 7 oraz nr 1, obr. [...]. ewid. K. –S. . Działki, na których zlokalizowana została przedmiotowa inwestycja - w tym działka nr 1 obr. [...]. ewid. K. –S. - z mocy prawa stały się własnością Gminy Miejskiej K. 5 grudnia 2009 r., tj. z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna. Działka nr 6, z której powstała działka nr 1 o pow. 0,0403 ha , obr. [...]. ewid. K. –S. jest objęta księgą wieczystą nr [...], w której jako właściciel figuruje A. spółka z o. o. w całości. Ponadto ustalono , Wojewoda prowadzi postępowanie administracyjne dotyczące regulacji stanu prawnego nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1, obr. [...]. ewid. K.-S. na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 z późn. zm.). W myśl art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, odszkodowanie za nieruchomości, które stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przysługuje dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości. Postępowanie toczące się przed Wojewodą ma na celu stwierdzenie w deklaratoryjnej decyzji stanu własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 obr. [...]. ewid. K.-S. na dzień 1 stycznia 1999 r. Rozstrzygnięcie w zakresie własności nieruchomości na powyższą datę jest zagadnieniem wstępnym w prowadzonym obecnie postępowaniu, gdyż decyzja Wojewody będzie miała wpływ na jego zakres przedmiotowy. Bez wyjaśnienia, który podmiot posiada uprawnienia właścicielskie do działki będącej przedmiotem niniejszego postępowania (w całości lub w części) wydanie decyzji o ustaleniu i wypłacie odszkodowania byłoby opatrzone wadą skutkującą wznowieniem postępowania. Zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji zostało wniesione w terminie przez A. sp. z o.o. w K. , która domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzucała naruszenie art. 12 ust. 4 f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ustalenia stanu własności na dzień 1 stycznia 1999 r. będzie miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy norma w nim zawarta nakazuje ustalić tylko osobę ostatniego właściciela nieruchomości, które z mocy prawa przeszła na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jak również naruszenie art. 97 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię i w rezultacie przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy zależy od zagadnienia wstępnego przez inny organ administracji. Rozwijając podnoszone zarzuty w uzasadnieniu zażalenia oraz piśmie z dnia 1 marca 2010 r. skarżąca wskazywała w szczególności , że nabyła własność nieruchomości po dacie 1 stycznia 1999 r., w drodze umowy sprzedaży, w dobrej wierze, od osoby będącej właścicielem, której prawo było ujawnione w księdze wieczystej. Nastąpił zatem nieodwracalny skutek prawny w postaci przejścia własności przez podmiot chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Rozstrzygnięcie sprawy, którą organ pierwszej instancji błędnie uznaje za "zagadnienie wstępne", w rzeczywistości nie może oddziaływać na prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, bowiem rozstrzygnięcie jakie zapadnie w tamtym postępowaniu nie może podważyć lub zmienić osoby dotychczasowego właściciela w rozumieniu art. 12 ust. 4f ustawy. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Wojewoda postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Orzekając w ten sposób podał, że przepis art. 97 § 1 k.p.a. statuuje podstawy obligatoryjnego stosowania zawieszenia postępowania. W przypadku wystąpienia jednej z wyliczonych w nim przesłanek organ zobowiązany jest do zawieszenia postępowania z urzędu. Zawieszenie postępowania w sprawie trwa aż do czasu odpadnięcia podstawy prawnej na mocy której zostało postanowione. Prezydent Miasta K. zawiesił postępowanie z uwagi na potrzebę uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji Wojewody o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1, obr. [...] ewid. K.-S. . Decyzja wojewody w sprawie przejęcia nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. pomimo swojego deklaratoryjnego charakteru zawiera w sobie bowiem szczególnego rodzaju element konstytutywny, polegający na możliwości wylegitymowania się dopiero tą decyzją przez podmiot publicznoprawny prawem własności do nieruchomości i jednocześnie stwierdzeniu utraty w tym zakresie prawa własności przez dotychczasowego właściciela. W decyzji wojewody zostaje potwierdzony fakt przejęcia nieruchomości, co stanowi konieczny element przy ustalaniu, kto jest aktualnym właścicielem nieruchomości. Decyzja w sprawie przejęcia własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1, obr. [...]. ewid. K.-S. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego stanowi okoliczność, którą należy uznać za kwestię wstępną uzasadniającą zawieszenie postępowania z urzędu na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Postępowanie toczące się przed Wojewodą jest postępowaniem samodzielnym i odrębnym. Niemniej jednak rozstrzygniecie zapadłe w tym postępowaniu ma decydujące znaczenie dla postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1, obr. [...] ewid. K.-S. , nabytą z mocy prawa przez Gminę Miejską K. w trybie art. 12 ust. 4 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Skargę na postanowienie Wojewody z [...] marca 2010 r., znak [...] wniosła w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. sp. z o.o. w K. zarzucając : naruszenie art. 12 ust. 4 f ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ustalenie deklaratoryjną decyzją wojewody faktu nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego ma znaczenie dla ustalenia osoby ostatniego właściciela, w sytuacji, gdy nieruchomość po 1 stycznia 1999 r. podlegała obrotowi prawnego i obrót chroniony jest rękojmią wiary ksiąg wieczystych, naruszenie art. 97 § 1 § 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że okoliczność prowadzenia przez Wojewodę postępowania na podstawie art. 73 powyższej ustawy stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi ponownie przytoczyła przedstawione w zażaleniu argumenty. Podkreśliła, że decyzja wydana w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ma charakter deklaratoryjny i służy jedynie ujawnieniu przez podmiot publicznoprawny swojego prawa w księdze wieczystej. Natomiast ustalenie to nie zmienia faktu, że ostatnim właścicielem nieruchomości uprawnionym do odszkodowania w trybie art. 12 ust. 4 f ustawy o realizacji inwestycji była strona skarżąca. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2 , przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nierozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ma charakter ograniczony i nie obejmuje niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych. Stosownie do art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W doktrynie zwraca się uwagę na cztery istotne elementy składające się na konstrukcję zagadnienia wstępnego na tle powołanego przepisu akcentując , że zagadnienie wstępne to : zagadnienie, które wyłania się w toku postępowania administracyjnego; jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji ( tak komentarz do art. 97 k.p.a. G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2007, wyd. II. ). Ustalenie, czy dany organ jest "innym organem", wymaga podejścia funkcjonalnego, a nie statycznego, zaś "innym organem" może być ten sam organ administracji publicznej w sytuacji, gdy prowadzi lub jest właściwy do prowadzenia innego, odrębnego przedmiotowo postępowania administracyjnego lub innego postępowania, w którym podejmowane jest rozstrzygnięcie (zob. post. NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., I SA 1725/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 44). Wskazać należy dalej na otwarty charakter zagadnienia wstępnego akcentując nadto, że nie chodzi o jakiekolwiek rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, lecz o jego prawomocne przesądzenie. Co do istnienia zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji musi istnieć pomiędzy nimi bezpośredni związek przyczynowy, bezpośrednie uzależnienie, przy czym ustalenie tego związku należy do organu. Kodeks postępowania administracyjnego nie określa wyraźnie podstaw prawnych analizowanej zależności. Przy rozbieżności poglądów doktryny i orzecznictwa co do tego, czy podstawą zależności, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być przepisy prawa procesowego, zgodnie przyjmuje się, że o takiej zależności przesądzają przepisy prawa materialnego. W tym zakresie podkreśla się, że zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej ( por. komentarz do art. 97 k.p.a. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III. ). Uznaje się także, że zgodnie nie stanowią przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. trudności dowodowe. Uwzględniając powyższe ogólne uwagi w stanie faktycznym niniejszej sprawy należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organy obu instancji art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., jak również innych przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Z kontrolowanych postanowień wynika, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie , które wszczęto z urzędu znajduje podstawę prawną w art. 12 4a ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 80, poz. 721 ze zm. zwana dalej w skrócie ustawą ). Jego przedmiotem jest ustalenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr 1 , obr [...]. ewid. K.-S. nabytą z mocy prawa przez Gminę Miejską K. w związku z ostateczną decyzją nr [...] Prezydenta Miasta K. z [...] listopada 2009 r., znak [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, sprostowaną postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., znak [...] . Fakt przejścia własności ustalono na podstawie powyższej decyzji. Z pozostałych ustaleń wynika, że działka nr 6, z której powstała działka nr 1 o pow. 0,0403 ha, obr. [...]. ewid. K.-S. jest objęta księgą wieczystą nr [...], w której jako właściciel figuruje nadal A. spółka z o. o. w całości, zaś Wojewoda prowadzi postępowanie administracyjne dotyczące regulacji stanu prawnego nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1, obr. [...]. ewid. K.-S. na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Uznając, że zaistniała przesłanka zawieszenie postępowania administracyjnego powołano jako podstawę prawną powyższego art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz wskazano w uzasadnieniu, że występujące zagadnienie wstępne ma związek z treścią art. 12 ust. 4f ustawy. Przepis ten stanowi, że odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W żadnym z kontrolowanych orzeczeń nie przeprowadzono jednakże wykładni tego przepisu oraz nie wyjaśniono, jaki w istocie materialnoprawny związek ma stwierdzenie stanu prawnego nieruchomości stanowiącej aktualnie działkę nr 1 , obr. [...]. ewid. K.-S. na datę 1 stycznia 1999 r. z ustaleniem odszkodowania za utratę własności tej nieruchomości, która nastąpiła niemal 11 lat później, z momentem uzyskania waloru ostateczności przez decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co miało miejsce z dniem 5 grudnia 2009r. Stwierdzone uchybienia w postępowaniu przed organem drugiej instancji są tym bardziej znaczące, że w treści zażalenia wskazano, jak należy rozumieć użyte w art. 12 ust. 4f ustawy pojęcie dotychczasowych właścicieli nieruchomości oraz powołano konkretne fakty i przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece t.j. Dz. U. z 200 r. Nr 124, poz. 1361 z póz. zm. ), których uwzględnienie nie pozwalałoby zdaniem skarżącej na przyjęcie istnienia bezpośredniego związku pomiędzy przesłankami przewidzianymi w powyższym przepisie, a rozstrzygnięciem jakie zostanie wydane w postępowaniu wszczętym przez Wojewodę w sprawie regulacji stanu prawnego nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1, obr. [...]. ewid. K.-S. na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 z późn. zm.). W pewnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia pojawia się stwierdzenie, że w decyzji wojewody zostaje potwierdzony fakt przejęcia nieruchomości, co stanowi konieczny element przy ustalaniu, kto jest aktualnym właścicielem nieruchomości. To zdanie może naprowadzać, że interpretacja art. 12 ust. 4f ustawy jest tożsama z przyjętą w zażaleniu. W sytuacji , w której wykładnia tego przepisu przyjmowania przez organ drugiej instancji byłaby zbieżna z prezentowaną w zażaleniu, a tam podnoszone twierdzenia dotyczące nabycia przedmiotowej nieruchomości po dacie 1 stycznie 1999 r. prawdziwe, brak byłoby podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Wojewodą . Gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, że zapadnie ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie nieruchomości w części odpowiadającej działce nr 1 , obr. [...]. ewid. K.-S. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na datę 1 stycznia 1999 r., która podlega ujawnieniu w księdze wieczystej należy mieć na uwadze regulacje z art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Przepis ten stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Organy administracji publicznej nie są uprawnione do badania okoliczności i rozstrzygania o skuteczności nabycia własności od podmiotu nie będącego właścicielem z uwagi na zasadę z art. 5 o księgach wieczystych i hipotece, w tym badania przesłanek z art. 6 – 9 tej ustawy. Usuniecie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym następuję w procesie przed sądem powszechnym. Jak uprzednio wskazano, przy zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy, bezpośrednie uzależnienie, którego brak byłoby pomiędzy sprawą niniejszą , a postępowaniem prowadzonym przez Wojewodę w stanie faktycznym opisywanym w zażaleniu. Przeprowadzenie wykładni przepisów prawa materialnego i ustalenie koniecznego bezpośredniego związku pomiędzy sprawami o charakterze zagadnienia wstępnego przy stosowaniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy do organu prowadzących postępowanie administracyjne. W sprawie niniejszej zarówno organ pierwszej, jaki i drugiej instancji tak rozumianych zależności nie wykazał. Z naruszeniem art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. organy obu instancji nie poczyniły także ustaleń w kwestii podstaw prawnych oraz daty nabycia przez A. spółkę z o. o. w K. przedmiotowej nieruchomości. Nie jest nawet wiadomym, czy podmiot ten był stroną postępowania i adresatem decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowe, co nie wynika ze zgromadzonych dowodów. Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit." c " p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego i procesowego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa i bezprzedmiotowa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c " p.p.s.a., zaś rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło