V SA/Wa 456/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-08
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Mirosława Pindelska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakup i montaż klimatyzatorów może zostać uznany za wydatek kwalifikujący się do zaświadczenia o pomocy de minimis w ramach indywidualnych programów rehabilitacji osób niepełnosprawnych?Ratio decidendi
Zakup i montaż klimatyzatorów nie stanowi wydatku związanego ze zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracowników, lecz jedynie poprawia komfort pracy. Organ ma prawo ocenić, czy wydatek kwalifikuje się do zaświadczenia o pomocy de minimis, niezależnie od opinii komisji rehabilitacyjnej. W związku z tym odmowa wydania zaświadczenia była prawidłowa.Stan faktyczny
Z. złożył wniosek o wydanie zaświadczeń o pomocy de minimis na zakup i montaż trzech klimatyzatorów wraz z instalacją elektryczną dla pracowników niepełnosprawnych. PFRON odmówił wydania zaświadczeń, uznając, że zakup klimatyzatorów poprawia jedynie komfort pracy, a nie zmniejsza ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności. Skarżący kwestionował tę decyzję, powołując się na indywidualne programy rehabilitacji sporządzone przez komisję rehabilitacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi Z [...] w S. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis na dzień [...] marca 2009 r. na kwotę [...] zł oraz na dzień [...] kwietnia 2009r. na kwotę [...] zł; oddala skargę
Przedmiotem skargi z 29 stycznia 2010r. wniesionej przez Z [...] w S., zwany dalej Z., jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej nr [...] z [...] grudnia 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] października 2009r. odmawiające wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 16 kwietnia 2009r. (data pisma) Z. zwrócił się o wydanie zaświadczeń o pomocy de minimis. Do wniosku skarżący załączył dokumentację potwierdzającą dokonanie wydatków na zakup i montaż klimatyzatorów wraz z instalacją elektryczną, tj. wyciągi bankowe z konta zfron: nr [...] z [...] marca 2009 r. i nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. oraz faktury VAT: nr [...] z [...] marca 2009 r. i nr [...] z [...] marca 2009 r.
Pismem z [...] maja 2009 r. PFRON zwrócił się do strony z prośbą o uzupełnienie dokumentacji o przedstawienie kopii Indywidualnych Programów Rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych, zwanych dalej IPR, w następstwie których poniesiono ww. wydatki. W odpowiedzi na powyższe skarżący przesłał trzy kopie IPR. Z przesłanych dokumentów wynika, że zamontowanie klimatyzatora dla J. H. zatrudnionego na stanowisku Kierownika [...] podyktowane było nie tylko stanem zdrowia, ale również komfortem przebywania w pokoju. Przyczyną tego stanu rzeczy był fakt, że pomieszczenie pracy zlokalizowane jest na piętrze a okna są skierowane na dach hali sportowej, co zaburzało komfort cieplny. Wskazano również, że ten czynnik wpływał na samopoczucie i wydajność ww. osoby oraz, że nie było potrzeby zmiany stanowiska pracy. Drugi z przedstawionych IPR dotyczył P. P., który wykonywał pracę na stanowisku Specjalisty [...]. Na stan zdrowia ww. osoby wpływał zły obieg powietrza w miejscu pracy. W celu poprawy warunków poprzez utrzymanie optymalnej temperatury i cyrkulacji powietrza w pokoju zalecono zamontowanie klimatyzacji. Jak wskazano był to niezbędny czynnik uzyskania maksymalnej wydajności pracy tego pracownika. W tym przypadku również nie było konieczności zmiany stanowiska pracy. Kolejny IPR utworzony został dla L. K., który był Prezesem [...]. Osoba ta pracowała w pomieszczeniu w którym była zła cyrkulacja powietrza i nadmierna wilgotność. Czynniki te miały wpływ na samopoczucie ww. osoby i również w tym przypadku zdecydowano o zakupie i montażu klimatyzatora. Podobnie jak w poprzednich przypadkach nie było konieczności zmiany stanowiska pracy.
Pismem z [...] lipca 2009 r. PFRON zwrócił się do strony o wyjaśnienie w jaki sposób wydatki dokonane na podstawie ww. faktur wpłyną na zmniejszenie ograniczeń zawodowych osób niepełnosprawnych, dla których zostały utworzone IPR.
Pismem z 24 lipca 2009 r. Z. złożył dodatkowe wyjaśnienia oraz załączył sześć zdjęć dotyczących lokalizacji pomieszczeń. Wskazał także, w odniesieniu do J. H., że zła cyrkulacja powietrza w miejscu pracy miała wpływ na okresowe dolegliwości bólowe kręgosłupa, uczucie zmęczenia i znużenia, stres oraz koncentrację. Wyposażenie stanowiska pracy w klimatyzator poprawił komfort pracy jak i stan zdrowia ww. osoby poprzez lepsze samopoczucie, wydajność, efektywność, zwiększenie własnej samooceny czy sprawniejszą organizację pracy. Skarżący stwierdził, że przed zakupem klimatyzatora temperatura pomieszczenia, w którym pracowała ww. osoba była uzależniona od warunków atmosferycznych w zależności od pory roku. Zamontowanie klimatyzatora wpłynęło na zwiększoną wydajność, samopoczucie, poczucie komfortu i uczucie świeżości oraz aktywności nawet w okresie nasilającego się bólu spowodowanego zwyrodnieniem stawów biodrowych. W ten sam sposób argumentowano zakup klimatyzatora dla P. P.
Pismem z [...] września 2009 r. PFRON wezwał skarżącego do przedstawienia informacji i dowodów mogących rzutować na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy oraz wypowiedzenie się co do dokonanych ustaleń. PFRON w piśmie wskazał m.in. czy przypadkiem fakt zakupu i montażu klimatyzatorów nie był podyktowany przyczynami niepełnosprawności ww. osób, a jedynie zmierzał do poprawy komfortu i standardu warunków pracy w jakich jest ona wykonywana.
Pismem z 24 września 2009 r. Z. wskazał, iż organ administracji nie posiada wiedzy i kompetencji do oceny wpływu klimatyzatorów na zmniejszenie ograniczeń zawodowych osób niepełnosprawnych, gdyż taką wiedzę posiada zespół specjalistów w składzie: lekarz lub pielęgniarka, doradca zawodowy lub instruktor zawodu i osoba zajmująca się problematyką rehabilitacji u pracodawcy. Osoby te dokonując analizy medycznej, która obejmowała schorzenia mające upływ na niepełnosprawność wskazały konieczność zakupu tych urządzeń. Według strony jeżeli komisja rehabilitacyjna uzna, iż proponowane działania zmniejszą ograniczenia zawodowe osób niepełnosprawnych nie ma przeszkód w dokonaniu wydatku.
Postanowieniem z [...] października 2009r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczenia de minimis na dzień [...] marca 2009r. na kwotę [...] złotych oraz na dzień [...] kwietnia 2009r. na kwotę [...] złotych. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż zakup trzech klimatyzatorów wraz z montażem i materiałami do wykonania instalacji elektrycznej stanowi działanie związane z przystosowaniem stanowisk stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności i przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracowników. PFRON stwierdził natomiast, iż powyższa inwestycja poprawia komfort wykonywania pracy na określonym stanowisku niezależnie od tego czy pracę wykonuje pracownik sprawny czy też niepełnosprawny.
Organ wskazał, iż wyposażenie stanowiska pracy w sprzęt niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych zgodnie z zaleceniami lekarskimi jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Wynika to, z zakresu prawa pracy i przepisów bhp, które nakładają na pracodawcę obowiązek zorganizowania pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i ergonomii każdemu zatrudnionemu pracownikowi zarówno niepełnosprawnemu jak i pełnosprawnemu. W zakładzie pracy powinien funkcjonować sprawnie działający system zapewniający cyrkulację powietrza. Powyższe wydatki miały na celu dostosowanie warunków pracy do możliwości ww. pracowników i specyfiki stanowisk pracy tych osób, a tym samym do wymogów bhp. Podnosiły także standard warunków pracy w jakich jest ona świadczona. Jednakże zdaniem PFRON IPR osób niepełnosprawnych, których cel został zdefiniowany w przepisach nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, ale nie mających związku z niepełnosprawnością pracownika. Organ podkreślił, że w ramach IPR mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem. Zasadność poniesienia wydatku musi zatem wynikać wprost z IPR i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika dla którego program został opracowany. Natomiast, zdaniem organu, z przedstawionych przez stronę IPR nie wynikało, aby określone tam wydatki miały związek z niepełnosprawnością osób, dla których opracowano programy.
Rozpoznając sprawę w wyniku złożenia przez skarżącego zażalenia, Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z [...] grudnia 2009r. utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z [...] października 2009r. W uzasadnieniu podtrzymał w całości argumentację organu I instancji oraz wskazał, iż zakup klimatyzatorów w niniejszej sprawie sprzyja poprawie warunków wykonywania pracy na określonym stanowisku niezależnie od tego czy pracę wykonuje pracownik w pełni sprawny czy też niepełnosprawny. Nie przyczynia się natomiast do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracowników. Analizując materiał dowodowy przedstawiony przez stronę, organ zauważył, iż opisane dolegliwości związane z zaburzoną wentylacją jak: zmniejszenie aktywności i kondycji, uczucie znużenia, zmęczenia i rozdrażnienia dotyczyłyby każdej osoby wykonującej pracę w takich warunkach. Ograniczenia zawodowe nie wynikały tu z rodzaju i stopnia niepełnosprawności lecz ze złej wentylacji pomieszczenia pracy. Na pracodawcy ciąży tak więc obowiązek zastosowania takich rozwiązań technicznych, które pozwolą wyeliminować niekorzystne czynniki.
Zdaniem Ministra IPR nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych urządzeń stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, do jakich pracodawca jest zobowiązany na mocy przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy. W związku z powyższym nie ma podstaw do obciążania rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych kwotą wydatkowaną na wyposażenie stanowiska oraz do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.
Odnosząc się do powołanego przez Z. pisma Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych organ wskazał, iż istnieje możliwość zakupu indywidualnego sprzętu dla osób niepełnosprawnych w ramach IPR. Jednakże w niniejszym przypadku nie można było uznać za taki sprzęt klimatyzatora, bowiem brak było jakichkolwiek cech indywidualnych i dostosowania do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika, a tym samym indywidualnego oddziaływania skutkującego zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego.
Odnosząc się do zarzutu, iż postępowanie dowodowe, w przedmiotowej sprawie, dokonane przez PFRON nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach i orzecznictwie sądów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, że PFRON jako organ udzielający pomocy ma możliwość zbadania - szczególnie w toku postępowania administracyjnego - sposobu wydatkowania przekazywanych środków, tj. czy zostały wydatkowane zgodnie z ich przeznaczeniem oraz z zachowaniem zasad dotyczących wydatkowania środków publicznych. Zaświadczenie o pomocy de minimis ma potwierdzić dokonanie wydatku, ale wydatku zgodnego z katalogiem określonym rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 245, poz. 1810), zwanego dalej rozporządzeniem MPiPS z 19 grudnia 2007r., więc nie można było potwierdzić wydatku dokonanego z naruszeniem przepisów prawa i PFRON, jako organ udzielający pomocy miał prawo odmówić wydania takiego zaświadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] grudnia 2009r. wraz z zasądzeniem na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1) naruszenie zasad postępowania administracyjnego, co do przeprowadzonej oceny dowodów oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zdaniem skarżącego skoro wydane w sprawie przez wyspecjalizowane jednostki opinie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami, skoro opinie te są ze sobą spójne i nie można im postawić skutecznie zarzutu braku obiektywizmu, a nadto są uzasadnione w sposób czytelny i wyczerpujący - to organ administracyjny nie miał podstaw do odmówienia im wiarygodności. Skarżący podkreślił, że IPR zawiera orzeczenie lekarskie, doradcy zawodowego, które są sporządzone w sposób rzetelny i solidny, które znajdują poparcie w przeprowadzonych badaniach, są prawidłowo i wyczerpująco uzasadnione wiążą organ orzekający w danej sprawie. Organ administracyjny nie posiada wiedzy fachowej, specjalistycznej, która jest niezbędna do orzekania w przedmiocie zmniejszenia ograniczeń zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki opracowujące w tym zakresie IPR.
2) naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a to zasady legalności poprzez bezpodstawną odmowę realizacji prawa strony do otrzymania zaświadczenia o pomocy de minimis w sytuacji, gdy przepisy prawa przyznawały stronie to prawo.
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 2 ust. 1 pkt 12 lit. f) rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2007r., poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że zakup klimatyzacji nie stanowi kosztu realizacji IPR w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej.
4) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów zarzucając skarżącej stronie naruszenie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
5) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 218 § 1 k.p.a. poprzez przekroczenie granic postępowania wyjaśniającego. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 k.p.a. musi bazować na faktach i okolicznościach wynikających bezpośrednio z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych. Jest to postępowanie obejmujące czynności o charakterze materialno-technicznym. Organ administracji w tym wypadku "zaświadcza" o tym co jest w jego ewidencji, rejestrach bądź innych danych (por. art. 218 § 1 k.p.a.), bez ich przetwarzania.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem żądania strony było wydanie przez PFRON zaświadczenia o pomocy de minimis ze względu na poniesione przez skarżącego wydatki z konta zfron na zakup trzech klimatyzatorów wraz z montażem i materiałami do wykonania instalacji elektrycznej.
Należy przypomnieć, że problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt prawa polskiego w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WE L 10 z 13.01:2001) zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).
Na gruncie prawa krajowego podstawową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.)
W myśl art. 1 ustawa ta określa zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy państwa spełniającej przesłanki określone w art. 87 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - obecnie art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Art. 5 tej ustawy stanowi, że:
1. Przy obliczaniu pomocy de minimis nie wlicza się pomocy publicznej udzielonej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej oraz pomocy indywidualnej na restrukturyzację, zatwierdzonych przez Komisję zgodnie z art. 88 Traktatu WE, pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych, a także pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do obliczania pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
3. Podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
Ponadto dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U, 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm., dalej: ustawy o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm. ).
Zgodnie z art 7 ustawy o rehabilitacji - rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej, przy czym rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów.
Jak stanowi treść art. 33 ust. 1 tejże ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji, zgodnie zaś z treścią ust 4 tego artykułu zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.
Zaś zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis, jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Ubiegając się o wydanie zaświadczenia pracodawca jest obowiązany złożyć dokumenty o jakich mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia. Rodzaj wydatków, które można pokryć z zakładowego funduszu rehabilitacji został wskazany w § 2 przedmiotowego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. We wspomnianym § 2 rozporządzenia w jego pkt 12 wskazano, że ze środków funduszu rehabilitacji realizowane są wydatki na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których fą finansowane m.in. inne wydatki ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji. W § 6 rozporządzenia postanowiono, że warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust 1 pkt 12 jest opracowanie programu rehabilitacji. Przywołane przepisy wskazują w jakich okolicznościach pomoc może być zakwalifikowana jako pomoc de minimis oraz wskazują na to, że podstawą zakwalifikowania tej pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydawane przedsiębiorcy przez uprawniony podmiot.
Uzupełnieniem wskazanych powyżej przepisów w nieuregulowanym przez nich zakresie, są przepisy działu VII kpa – Wydawanie zaświadczeń. Skarżący dokonując oceny charakteru żądanego przez siebie zaświadczenia prezentuje stanowisko, że zaświadczenie, które w przedmiotowej sprawie wydaje jako podmiot uprawniony PFRON jest zaświadczeniem, które wydawane jest obligatoryjnie, zaś zasadność żądania ze względu na charakter zaświadczenia, nie może być badana pod warunkiem złożenia dokumentów o jakich mowa w § 9 ust 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. Skarżący twierdzi bowiem, że zaświadczenie to jako wydawane ze względu na to, że wymaga tego przepis prawa jest zaświadczeniem o jakim mowa w treści art. 217 § 2 pkt 2 kpa. Zatem, wg skarżącego, postępowanie powinno się ograniczyć do sprawdzenia, czy kwota o którą wnioskuje strona w zaświadczeniu nie przekroczy kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą wynagrodzenia pracowników przekazaną na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej.
Organy wykroczyły, zdaniem skarżącego, poza normy postępowania uproszczonego (art. 218 kpa). Nie tylko zażądały dostarczania indywidualnych programów rehabilitacji, to jeszcze zakwestionowały ocenę specjalistów (lekarza, doradcy zawodowego jedynie kompetentnych zgodnie z ustawą do dokonania takiej oceny – powołanych w skład komisji rehabilitacyjnej) Stanowiło to przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż zdaniem skarżącej, organ nie wskazał powodu, dla którego odmówił wiarygodności oceny dokonanej prze komisję rehabilitacyjną, zwłaszcza, że sam organ nie posiadał władzy specjalistycznej do dokonania tej oceny.
Odnosząc się do tych zarzutów WSA jest zdania, że jakkolwiek z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. w sprawie zfron, wynika, że warunkiem uznania pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia, treść tego przepisu wskazuje, że nie jest to zaświadczenie o jakim mowa w art. 217 § 2 pkt 1 kpa. Przepis ten kładzie bowiem nacisk na konieczność uzyskania zaświadczenia, co w ocenie Sądu nakłada na przedsiębiorcę konieczność wykazania, że poniósł wydatek kwalifikujący się do uznania go za pomoc de minimis.
Tym samym Sąd nie podziela argumentów skargi odnoszących się do charakteru zaświadczenia. Zdaniem Sądu poglądowi temu nie przeczy treść art. 33 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji, który to przepis należy odczytywać w całości z uwzględnieniem charakteru organu kontrolnego oraz zakresu wspomnianej kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z [...] października 2008 r. [...] wskazał, że postępowanie związane z wydaniem zaświadczenia nie jest postępowaniem administracyjnym o jakim mowa w art. 1 pkt 1 kpa lecz ma charakter administracyjny stanowiąc formę uproszczonego działania administracyjnego. Zdaniem Sądu wyrażonym w tym wyroku, w postępowaniu tym nie prowadzi się w pełni postępowania dowodowego o jakim jest mowa w dziale II kpa5 stosując jednak ogólne zasady postępowania określone w kpa. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela ten pogląd w takim znaczeniu, że uznaje, iż postępowanie dowodowe (wyjaśniające) jakkolwiek okrojone (art. 218 § 2 kpa).- musi i może być prowadzone w zakresie niezbędnym do zbadania zgłoszonego żądania. Zdaniem Sądu w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia o pomocy de minimis organ zobowiązany do wydania zaświadczenia, jest uprawniony do wyjaśnienia kwestii powiązania zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku, którego ma dotyczyć zaświadczenie. Odnosząc wspomniane uwagi do rozstrzyganej sprawy należy uznać, że rodzaj wydatku usprawiedliwiał żądanie złożenia indywidualnych programów rehabilitacyjnych.
Podkreślić bowiem należy, że organ zobowiązany był w sprawie zbadać czy zakup 3 klimatyzatorów z osprzętem i ich montaż dokonany w ramach indywidualnych programów rehabilitacji spełnia przesłanki, o których mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Pacy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r., w szczególności czy wynika wprost z indywidualnych programów rehabilitacji oraz czy został dokonany w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych niepełnosprawnych pracowników, to bezpodstawnym jest zarzut skarżącej, iż organ bezprawnie zażądał nadesłania indywidualnych programów rehabilitacji, a przez to przekroczył granice postępowania wyjaśniającego.
Sąd nie zgodził się również z zarzutem przekroczenia przez organ – nieposiadający fachowej wiedzy specjalistycznej – swobodnej oceny dowodów, jakoby poprzez odmowę dania wiarygodności opiniom dotyczącym zmniejszenia ograniczeń zawodowych, sporządzonym przez wyspecjalizowane jednostki. Wyjaśnić trzeba, że organy nie oceniały merytorycznie orzeczeń lekarskich a jedynie kwestionowały zasadność poniesienia określonych wydatków w ramach indywidualnych programów rehabilitacji oraz pod kątem zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracowników, a więc w granicach kompetencji przyznanych im przez ustawodawcę, m. in. na podstawie § 9 ust. 1 ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. Organ nie jest związany opiniami specjalistów wchodzących w skład komisji rehabilitacyjnej, w zakresie oceny, czy określony wydatek przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika, a zatem czy może być dokonany z zakładowego funduszu rehabilitacji gdyż orzekanie o tym jest jego kompetencją, a nie komisji rehabilitacyjnej. Opinia komisji oraz ewentualnie inne opinie lekarskie podlegają ocenie organu orzekającego, jak i inne dowody w sprawie. Zatem organ powinien na nich polegać (w razie braku przeciwdowodu) co do zakresu i stopnia niepełnosprawności oraz zakresu ograniczeń zawodowych pracownika, ale jeszcze raz należy podkreślić, że nie mogą one zastąpić organu w ocenie zasadności dokonania konkretnego wydatku. W zaskarżonym postanowieniu wykazano, że w przedmiotowej sprawie zakup klimatyzatorów i ich montaż nie wpłynie na zmniejszenie, czy też wyeliminowanie ograniczeń osób niepełnosprawnych wynikających z ich niepełnosprawności, przede wszystkim z uwagi na pełnione przez nich funkcje. Trudno bowiem znaleźć związek pomiędzy zakupem i montażem klimatyzatorów, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych na stanowisku Prezesa [...] (L. K.), [...] (J. H.), na stanowisku [...] specjalisty [...] (P. P.). Wszystkie trzy osoby mają rodzaj niepełnosprawności określanej na orzeczeniu 05- R czyli upośledzenie narządu ruchu – a w przypadku Pana P. P. zdiagnozowano również dolegliwości narządów wewnętrznych.
Trudno zatem uznać, że zakup i montaż klimatyzatorów był zakupem indywidualnego sprzętu dla osób niepełnosprawnych w ramach indywidualnych programów rehabilitacyjnych skutkującym zmniejszaniu ograniczeń zawodowych pracowników.
Słusznie organ uznał, iż zakupiony system klimatyzacyjny nie może wpłynąć na zmniejszenie ograniczeń zawodowych pana P. P., pana L. K., i pana J. H., a poprawi jedynie komfort i standard warunków pracy w jakich jest ona wykonywana.
Zasadność poniesienia wydatku z zfron musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika objętego programem również tego wydatku, o którym mowa w § 2 pkt 12 litera f rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r..
Przedstawione wydatki nie miały związku z niepełnosprawnością osób, dla których opracowano programy.
Stwierdzić zatem należy, iż organ prawidłowo poddał analizie wszystkie trzy indywidualne programy rehabilitacji opracowane dla prezesa zarządu i trenerów piłki nożnej i koszykówki oraz pozostały materiał dowodowy. Prawidłowo również przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, ustalono stan faktyczny i dokonano jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności.
Konkludując Sąd stwierdza, ze zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sad orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło