IV SA/Wa 995/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia - oddala skargę - IV SAWa 995/10 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu zażalenia M. S. na postanowienie Starosty O. z dnia [...] marca 2010r. o przekazaniu sprawy dotyczącej odpływu wód powierzchniowych według właściwości, na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu podniosło, że Starosta O. postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. przekazał Wójtowi Gminy Z. na zasadzie art. 65 kpa wniosek M. S. dotyczący zmian w odpływie wód powierzchniowych. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła M. S. Organ podniósł, że w pierwszej kolejności koniecznym jest zbadanie czy zażalenie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Postanowienie Starosty z dnia [...] marca 2010r. o przekazaniu sprawy zostało doręczone zainteresowanej w dniu 11 marca 2010r, natomiast zażalenie od postanowienia zostało złożone przez stronę osobiście w Kancelarii Starostwa w dniu 22 marca 2010r, a więc po upływie siedmiodniowego terminu, określonego w art. 141 § 2 kpa. Skuteczność środka zaskarżenia byłaby zachowana, gdyby skarżąca wniosła zażalenie do dnia 18 marca 2010r. Ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu – jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której termin został określony. Strona tymczasem takiego wniosku nie złożyła. Z tych powodów organ nie jest władny ocenić zaskarżonego postanowienia pod względem merytorycznym, lecz miał obowiązek stwierdzić uchybienie terminu. Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego wniosła M. S. Podniosła, że decyzja Kolegium jest dla niej krzywdząca, jak również decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [...] lutego 2004r. jest stronnicza i wydana na jej niekorzyść. Dalej opisała kwestię zakłócenia stosunków wodnych przez jej sąsiadów, którzy nawieźli ziemię na swoją działkę. Wskutek podniesienia poziomu, działka skarżącej była zalewana, bowiem wody gruntowe każdego roku spływały na jej działkę. Wobec powyższego skarżąca również podwyższyła poziom swojej działki, ale otrzymała decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] lutego 2004r., w której nakazano usunięcie nawiezionej ziemi. Od tego czasu próbuje się odwołać od decyzji z 2004r. jednak jest zbywana przez urzędników, którzy dodatkowo są niekompetentni. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Zwłaszcza, że w niniejszej sprawie zarzuty skargi w żadnym zakresie nie odnoszą się do rozstrzygnięcia organu II instancji, które ma charakter wyłącznie procesowy i w żaden sposób nie wypowiada się w kwestii ewentualnego naruszenia stosunków wodnych. Zgodnie z art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia zażalenia nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył określony przepisami prawa termin, w tym dokładne zbadanie daty doręczenia orzeczenia organu I instancji i skuteczności tego doręczenia, daty wniesienia środka zaskarżenia, także czy twierdzenia zawarte w środku odwoławczym można zakwalifikować jako wiosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Z akt administracyjnych wynika, że organ trafnie ustalił datę doręczenia M. S. postanowienia o przekazaniu według właściwości, a także przyjął w oparciu o znajdujące się pismo M. S. z dnia 19 marca 2010r., że zostało ono złożone w Starostwie O. dnia 22 marca 2010r. i potraktowane jako zażalenie na przekazanie Wójtowi Gminy Z. do rozpatrzenia sprawy o zakłócenie stosunków wodnych. Gdyby nawet uznać, że istnieje wątpliwość co do trybu złożenia zażalenia (osobiście złożone przez skarżącą czy drogą pocztową), ustalenie tej kwestii nie miałoby żadnego znaczenia. Skarżąca mogła bowiem skutecznie składać środek zaskarżenia do dnia 18 marca 2010r., a samo zażalenie nosi datę 19 marca 2010r, a zatem już po wymaganym terminie. Organ także trafnie przyjął, że zażalenie nie zawiera takich okoliczności, które mogłyby zostać potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Z tych względów kontrolowane postanowienie nie narusza prawa i Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak na wstępie