V SA/Wa 1165/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi W. w O. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. Zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz W. w O. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zawrotu kosztów postępowania. W dniu [...] grudnia 2009 r. [...] Spółdzielnia Inwalidów w O. (dalej Spółdzielnia) zwróciła się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej Fundusz) z wnioskiem o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2009 r. W dniu [...] grudnia 2009 r. Prezes Funduszu wydał decyzję nr [...], którą wstrzymał miesięczne dofinansowanie (dotyczące listopada 2009 r.) do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych przez Spółdzielnię. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu [...] czerwca 1998 r. Spółdzielnia zawarła z Funduszem w W. umowę, na podstawie której otrzymała dofinansowanie w wysokości [...] zł na adaptację i rozbudowę Ośrodka Rehabilitacyjno-Wypoczynkowego. Z uwagi na fakt, iż Spółdzielnia nie wypełniła warunków ww. umowy Fundusz podjął działania zmierzające do odzyskania udzielonego dofinansowania, m.in. przekazał wnioskodawczyni ostateczne wezwanie do zapłaty. Dalej zaznaczono, iż pomimo wezwania Spółdzielnia nie zwróciła na rzecz Funduszu należnej kwoty. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 26 a ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92 z późn. zm.) w przypadku, gdy zaległości strony wobec Funduszu przekraczają ogółem kwotę 100 zł. Prezes Zarządu Funduszu zobowiązany jest do wydania decyzji o wstrzymaniu wypłat dofinansowania do czasu uregulowania zaległości. Skoro w niniejszej sprawie zaległości strony wobec Funduszu przekraczają kwotę 100 zł, to zasadnym było wydanie decyzji o wstrzymaniu dofinansowania. W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Prezesa Funduszu. Uzasadniając decyzję Minister wskazał, iż dofinansowanie udzielone Spółdzielni na podstawie umowy z [...] czerwca 1998 r. przyznane zostało pod warunkiem spełnienia przez zainteresowaną określonych w umowie zobowiązań. Jednocześnie Spółdzielnia zobowiązała się do zwrotu otrzymanej kwoty w przypadku niedopełnienia warunków umowy. Zgodnie zaś z postanowieniami umowy strona była zobowiązana do ustanowienia hipoteki zwykłej w wysokości udzielonego dofinansowania na nieruchomości na okres 10 lat licząc od daty przyznania dofinansowania oraz nie zmieniania przeznaczenia obiektu przez ww. okres. Następnie Minister Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnił, iż Spółdzielnia nie była w stanie samodzielnie dokończyć modernizacji budynku i kilkakrotnie próbowała sprzedać Ośrodek, jednak żadna z transakcji nie doszła do skutku, gdyż możliwa do uzyskania kwota była niższa od kwoty dotacji przyznanej przez Fundusz. Wobec powyższego Minister zarzucił skarżącej brak skutecznych działań zmierzających do dokończenia inwestycji i prowadzenia na jej bazie działalności wypoczynkowo-rehabilitacyjnej na rzecz osób niepełnosprawnych, a tym samym niespełnienie warunków określonych w umowie. Wobec powyższego Spółdzielnia zobowiązana jest do zwrotu udzielonego jej dofinansowania ([...] zł) wraz z odsetkami. Skoro zaś kwota dofinansowania przekracza 100 zł, to w myśl art. 26 a ust. 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zasadnym było wydanie decyzji wstrzymującej wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Spółdzielnia Inwalidów w O. zarzuciła, iż w treści zawartej między skarżącą a Funduszem umowy nie zawarto zapisu wskazującego termin zakończenia modernizacji Ośrodka. Wobec powyższego nie można przyjąć, iż skarżąca nie wywiązała się z umowy i domniemywać, że z pewnością już się z niej nie wywiąże, tym bardziej, iż Spółdzielnia nigdy nie wstrzymała działań zmierzających do zakończenia inwestycji. Ponadto skarżąca zauważyła, iż umowa, na podstawie której otrzymała dofinansowanie ma charakter cywilnoprawny a wszelkie związane z nią kwestie sporne winny być rozstrzygane przez sąd powszechny. Dalej podkreśliła, iż podstawą do zwrotu dotacji mogłoby być, np. orzeczenie sądu zobowiązujące do zapłaty, jednakże w niniejszej sprawie orzeczenie takie nie zostało wydane. Skarżąca wskazała, iż w jej ocenie organ nie ma podstaw "do żądania zwrotu dotacji poprzez stwierdzenie, że istnieje tytuł prawny do jej udzielenia, skuteczny i obowiązujący między stronami w postaci zawartej umowy". W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, będącego materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji, w przypadku gdy pracodawca posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu przekraczające ogółem kwotę 100 złotych, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania do czasu uregulowania zaległości przez pracodawcę i decyzja ta podlega wykonaniu z dniem wydania. Przepis ten wprowadza instytucję swoistego "potrącenia" wymagalnych wierzytelności Funduszu w stosunku do pracodawcy domagającego się wypłaty dofinansowania z wierzytelnością pracodawcy o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 26a ust. 1 ustawy. W tym miejscu należy jednak rozważyć jakiego rodzaju wierzytelności Funduszu wobec pracodawcy mogą doprowadzić do wstrzymania wypłaty miesięcznego dofinansowania. W pierwszej kolejności muszą to być, zdaniem sądu, wierzytelności, a ściśle wynikające z nich roszczenia, wymagalne. W następnej kolejności muszą to być zobowiązania danej jednostki domagającej się wypłaty dofinansowania, które obciążają ją wobec Funduszu właśnie jako pracodawcę, świadczą o tym sformułowania ustawowe "pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego" (art. 26a ust. 1) oraz "jeżeli pracodawca posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu" (art. 26a ust. 8). Wreszcie, zdaniem sądu, granicą której Fundusz nie może przekroczyć w zastosowaniu tego swoistego "potrącenia" jest doprowadzenie do sytuacji, w której sąd administracyjny kontrolując decyzję wydaną na podstawie art. 26 a ust. 8 miałby rozstrzygać o zobowiązaniach o charakterze cywilnoprawnym. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Fundusz twierdzi, że posiada wobec skarżącej Spółdzielni roszczenia wynikające z umowy nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., Spółdzielnia zaś kwestionuje te roszczenia Funduszu, twierdząc, iż wywiązała się z wszystkich zobowiązań z tej umowy. Umowa z [...] czerwca 1998 r. niewątpliwie kreuje stosunek cywilnoprawny między stronami, a z jej § 14 wynika wprost, że spory wynikłe na tle realizacji umowy rozstrzygane będą przez sąd właściwy miejscowo dla Funduszu w Warszawie. Orzekanie przez sąd administracyjny (w wyniku sprawowanej kontroli administracji publicznej poprzez kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej) w sprawie, w której rozstrzygnięcie determinuje wcześniejsze rozstrzygnięcie sprawy cywilnej w sensie materialnym byłoby niedopuszczalne i stanowiło naruszenie konstytucyjnie określonej kognicji sądów administracyjnych w sprawach o charakterze administracyjnym, również w sensie materialnym. Dlatego też, zdaniem sądu, zaskarżona decyzja narusza prawo materialne – art. 26 a ust. 8 ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, że powodem do jej wydania mogły być sporne roszczenia Funduszu wobec [...] Spółdzielni Inwalidów w O. o charakterze cywilnowprawnym. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, 152 oraz 200 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji