I FZ 445/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. P., J. P. Spółki jawnej w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 września 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 828/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. B. P., J. P. Spółki jawnej w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w L. z dnia 24 maja 2010 r. nr ... w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 10 września 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 828/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "M." B. P., J. P. spółki jawnej w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w L. z 24 maja 2010 r. nr ... w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że 25 czerwca 2010 r. spółka wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej doręczonej stronie 25 maja 2010 r. 18 sierpnia 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wyjaśniając, że w ostatnim dniu terminu do złożenia skargi - 24 czerwca 2010 r. wspólnicy wyjeżdżali służbowo i zwrócili się z prośbą o wysłanie skargi w tym dniu do matki wspólniczki. Uczyniła to ona jednak dopiero 25 czerwca 2010 r. z uwagi na złe samopoczucie. Podczas wizyty w Sądzie 16 sierpnia 2010 r. wspólnik dowiedział się, że skarga została nadana na poczcie jeden dzień po wymaganym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) odmówił jego przywrócenia. W zażaleniu na to postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie i przywrócenie terminu, ponownie powołując okoliczności związane z matką wspólniczki i przedstawiając kserokopię zaświadczenia lekarskiego o jej stanie zdrowia. W ocenie spółki zaistniała w sprawie sytuacja jest wynikiem zdarzenia losowego, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że wnioskujący powinien uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w uchybieniu terminu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej (vide wyrok NSA z 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy (vide postanowienie NSA z 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Należy podkreślić, jak prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (vide wyrok NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Za działania i zaniechania tych osób w zakresie powierzonych im czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. W niniejszej sprawie skarżąca twierdząc, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, wskazała okoliczność przebywania wspólników spółki na wyjeździe służbowym, jednak w żaden sposób tej okoliczności nie uprawdopodobniła. Wywody swe skupiła zaś na sytuacji związanej z powierzeniem dokonania czynności procesowej osobie trzeciej. Nie są to jednak okoliczności usprawiedliwiające uchybienie terminu. Krajowy wyjazd służbowy nie jest bowiem sytuacją nagłą i nieprzewidywalną i nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia. Wspólnicy mieli możliwość nadania przesyłki samodzielnie z dowolnego urzędu pocztowego na terenie kraju. Wybrali jednak inną możliwość – posłużenie się osobą trzecią. Z wniosku o przywrócenie terminu i zażalenia wynika, że dolegliwości, na które cierpi matka wspólniczki, nie nastąpiły nagle, ale były wynikiem stwierdzonej przewlekle postępującej choroby zwyrodnieniowej, w czasie której mogą następować okresowe ograniczenia ruchowe. Trudno zatem uznać, aby powierzanie przesyłki osobie trzeciej, o której złym stanie zdrowia wspólnicy wiedzieli, usprawiedliwiało uchybienie terminu. Okoliczność ta bowiem również nie była nie do przewidzenia w tej sytuacji, a zapobieżenie jej skutkom nie wymagało od strony szczególnego w danych warunkach wysiłku. Powierzając zatem czynność procesową chorej osobie, skarżąca nie wykazała się szczególną starannością przy dokonywaniu tej czynności. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.