I SA/Wa 1505/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 10 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. R. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], odmawiającej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. W dniu 31 marca 2009 r. Z. R. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Prezydent W. odmówił przyznania Z. R. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia wniosku o dokumentację wskazującą w jakim czasie została Z. R. została skierowana do domu pomocy społecznej, co jest istotne z uwagi na przepis art. 158 ustawy o pomocy społecznej, a także czy w sprawie dodatku pielęgnacyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję, która jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym. Następnie - ponownie rozpoznając wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego - Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], odmówił prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla Z. R. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wnioskodawczyni nie spełnia ustawowo określonych przesłanek warunkujących przyznanie przedmiotowego świadczenia, w szczególności nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z. R. wniosła odwołanie od tej decyzji kwestionując prawidłowość zastosowania art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 75 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 158 ustawy o pomocy społecznej, z mocy którego nie przysługuje jej dodatek pielęgnacyjny. Wskazała także, iż jej pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, w związku z tym nie przebywa w instytucji zapewniającej nieodpłatne pełne całodobowe utrzymanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. R. od powyższej decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia organ drugiej instancji stwierdził, iż w aktach sprawy znajduje się pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2009 r., z którego treści jasno wynika, że Z. R. posiada ustalone decyzją z dnia [...] października 1991 r. prawo do dodatku pielęgnacyjnego, natomiast wstrzymano wypłatę ww. dodatku. Zatem skarżąca spełnia warunki do dodatku pielęgnacyjnego. Tym samym organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł, iż ze względu na przysługujące wnioskodawczyni uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego – zasiłek pielęgnacyjny nie może zostać przyznany. W konsekwencji decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem, gdyż przepis art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza możliwość przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie uprawnionej do dodatku. Z. R. w swojej skardze na powyższa decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie rzeczywistego prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca wskazała, że prawo do dodatku pielęgnacyjnego zostało odebrane zapisem art. 158 ustawy o pomocy społecznej. Problemem w tej sytuacji jest brak decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającej wprost odebranie tego prawa. Do domu pomocy społecznej została skierowana decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] i ponosi częściową odpłatność za pobyt na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2010 r., doręczonym w dniu 10 sierpnia 2010 r., Sąd wezwał stronę skarżącą do zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym – w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o złożonym wniosku. Do dnia 9 września 2010 r. w wyznaczonym terminie skarżąca nie zajęła stanowiska w przedmiocie wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Natomiast art. 119 ww. ustawy stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Organ administracji zgłosił wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, zaś skarżąca – Z. R., w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Na wstępie Sąd zauważa, iż Prezydent W. uznał, że nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co oznacza, że wnioskodawczyni nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny. Wskazuje to zatem na to, iż organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni powołanego przepisu. Potwierdzenie niezaistnienia przesłanki wymienionej w art. 16 ust. 6 ustawy nie prowadzi bowiem do odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, a wręcz przeciwnie, do uwzględnienia wniosku o przyznanie tego świadczenia. Organ pierwszej instancji naruszył zatem art. 16 ust. 6 o świadczeniach rodzinnych, ale uchybienie to nie miało w niniejszej sprawie jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. W aktach administracyjnych znajduje się wniosek Z. R. z dnia [...] marca 2009 r., do którego dołączono kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2009 r. W pkt II.1. tiret pierwszy tej decyzji nie wskazano, aby skarżącej przysługiwał dodatek pielęgnacyjny. Do akt sprawy administracyjnej nie włączono decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej świadczenia wypłacanego na rzecz skarżącej opatrzonego późniejszą datą, z której wynikałoby, iż przysługuje jej uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego. W tej sytuacji, przy przyjęciu prawidłowego założenia, iż wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego nie będzie zasadny w przypadku potwierdzenia faktu przysługiwania dodatku pielęgnacyjnego, co wynika wprost z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organy obu instancji z niewiadomych powodów rozstrzygnęły sprawę w oparciu o pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 lipca 2009 r. Tymczasem pismo to nie jest w jakikolwiek sposób wiążące dla organów prowadzących postępowanie w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, w odróżnieniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2009 r. Wymienione pisma mogły być niewątpliwie dowodem w sprawie, ale oczywiście podlegającym ocenie w sposób określony w art. 80 kpa. Natomiast podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma decyzja ZUS dotycząca świadczenia wypłacanego na rzecz Z. R. i treść tego dokumentu. Jeżeli zatem ewentualnie organy obu instancji powzięły wątpliwość co do aktualności decyzji dołączonej do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku opiekuńczego, to właściwe i konieczne było wystąpienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przekazanie ostatniej decyzji dotyczącej świadczenia wypłacanego na rzecz skarżącej na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a następnie ustalenie w oparciu o przekazaną decyzję, czy wnioskodawczyni przysługuje dodatek pielęgnacyjny. Organy obu instancji nie podjęły czynności w celu uzyskania tego orzeczenia i ustaliły okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie dokumentu, który zawiera informację niejednoznaczną i prawdopodobnie sprzeczną z treścią decyzji dołączonej do wniosku. Wyjaśnić w tym miejscu także należy, iż ustalenie prawa do emerytury lub renty, ponowne ustalenie wysokości tych świadczeń oraz zawieszenie ich wypłaty, następuje w decyzji właściwego organu rentowego (art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Wobec tego potwierdzenie czy danej osobie przysługuje świadczenie wynikające z przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., a także ustalenie jakie są składniki tego świadczenia, a w szczególności czy świadczenie to obejmuje także dodatek pielęgnacyjny, powinno opierać się przede wszystkim na decyzji wydanej na podstawie tej ustawy. Stanowisko organów obu instancji jest zatem błędne, gdyż ustalenie czy uprawnionej przysługuje dodatek pielęgnacyjny powinno nastąpić przede wszystkim przy wykorzystaniu decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, której kserokopię dołączono do wniosku z dnia 26 marca 2009 r. lub innej decyzji wydanej po dniu [...] marca 2009 r. Podsumowując Sąd stwierdza, iż w postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz Z R. należało jedynie ustalić - skoro osoba ta ukończyła 75 lat i ponosi częściową odpłatność za pobyt - czy wnioskodawczyni jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego. Organy obu instancji ustaliły tę okoliczność na podstawie pozbawionego wiążącej mocy dokumentu z dnia 9 lipca 2010 r., zawierającego w dodatku informację niejasną i ewentualnie sprzeczną z treścią decyzji dotyczącej skarżącej. Tymczasem ustalenie czy skarżącej przysługuje dodatek pielęgnacyjny powinno nastąpić w pierwszej kolejności w oparciu o decyzję wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, iż w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy obu instancji naruszono art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawione wyjaśnienia właściwy organ uwzględni w toku dalszego postępowania dotyczącego wniosku skarżącej. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.