II GSK 1368/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie NSA Joanna Kabat – Rembelska (spr.) Marzenna Zielińska Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1852/10 w sprawie ze skargi L. Spółki z o.o. w Ł. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości na rzecz L. Spółka z o.o. w Ł. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 września 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1852/10, uwzględnił skargę L. Sp. z o.o. w Ł. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w Warszawie z [...] lipca 2010 r. nr [...], w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w Warszawie (dalej: PARP). Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia. L. Sp. z o.o. w Ł. [...] kwietnia 2009 r. złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (dalej: PO IG) na lata 2007-2013, Działania 1.4 Wsparcie projektów celowych – Działanie 4.1 Wsparcie wdrożeń wyników prac B + R projektu "Przeprowadzenie prac badawczo – rozwojowych oraz wdrożenie ich wyników do produkcji w firmie L. Sp. z o.o.". PARP, pismem z [...] września 2009 r., poinformowała Spółkę, że decyzją Instytucji Zarządzającej nie zostało jej przyznane dofinansowanie na realizację projektu, gdyż nie spełniła ona kryterium "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania". PARP zarzuciła spółce że wydatki nie są w pełni uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów działania. Wnioskodawca w pkt. C.1.4 nie uszczegółowił zakresu obowiązków zatrudnionego personelu oraz brak stawek wynagrodzeń dla poszczególnych stanowisk osób zatrudnionych przy projekcie. Przy tym brak jest opisu kosztów operacyjnych wraz ze stawkami. W projekcie zostały jedynie wymienione surowce, ale nie jest wyszczególnione w którym etapie projektu i zadaniach będą użyte, co uniemożliwia weryfikację z tabelą C5BP. Ponadto po części badawczej ma nastąpić wdrożenie produkcji produktów, jednak Wnioskodawca nie uszczegóławia co to mają być za produkty". W biznes planie znajduje się jedynie stwierdzenie, iż do produkcji jest potrzebna budowa hali. Ogólne informacje na temat prototypów do produkcji "produktów" nie mówią wiele o części wdrożeniowej. W pkt C. 1.7 brak jest uzasadnienia budowy hali produkcyjnej w fazie wdrożenia. Wspomniane pismo zostało podpisane przez D. K., Kierownika Sekcji Kontraktowania w Zespole Badań i Rozwoju. L. Sp. z o.o. w Ł. złożyła protest, kwestionując ocenę projektu w zakresie wskazanych w niej zarzutów. PARP pismem z [...] listopada 2009 r., poinformowała Spółkę o negatywnym rozpatrzeniu protestu i podtrzymaniu wcześniejszej oceny projektu. L. Sp. z o.o. w Ł. pismem z [...] listopada 2009 r., złożyła odwołanie do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW). Zarzuty i wyjaśnienia zawarte w odwołaniu, dotyczyły kwestii uprzednio podniesionych w proteście. Dodatkowo Spółka podała, że na etapie przygotowania projektu przeprowadziła konsultacje na temat projektu z personelem PARP i dokonała opisu wniosku oraz biznes planu zgodnie z otrzymanymi wskazówkami. Komisja oceniająca projekt na żadnym z etapów oceny nie zwróciła się do niej z prośbą o dodatkowe wyjaśnienia, w kwestiach które były niejasno sformułowane, choć taka możliwość jej przysługuje. MNiSW pismem z [...] lutego 2010 r. poinformowało Spółkę o pozytywnym rozpatrzeniu jej odwołania i skierowaniu projektu do ponownej oceny właściwej instytucji odpowiedzialnej za ocenę projektów, w ramach kryterium, w którym odwołanie zostało uznane za zasadne. W ocenie Ministra, w zakresie kryterium "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania", przedstawione w projekcie wydatki są uzasadnione, a budżet projektu zbudowano poprawnie. Zestawione w projekcie koszty i zakupy odpowiadają potrzebom wynikającym z przyjętych celów i postawionych zadań projektowych. Następnie PARP, pismem z [...] lipca 2010 r., poinformowała spółkę, że nie zostało jej przyznane dofinansowanie na realizację projektu podtrzymując zarzuty sformułowane na etapie pierwszej oceny projektu. Ponadto w ramach tego samego kryterium podniesiono dodatkowy zarzut dotyczący zakupu środków trwałych niezbędnych do zbudowania linii technologicznej dla wytwarzania produktów. Spółka wymieniła jedynie poszczególne środki trwałe, ale nie wskazała uzasadnienia dla ich zakupu w biznes planie. L. Sp. z o.o. w Ł., zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie PARP z [...] lipca 2010 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się stwierdzenia, że ocena projektu objętego jej wnioskiem o dofinansowanie dokonana została w sposób naruszający prawo. Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę podniósł między innymi, że zgodnie z art. 26 ust. 2 pkt 8 i art. 30b ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 84, poz. 712, ze zm. dalej: u.z.p.p.r.), do zadań instytucji zarządzającej należy określenie systemu realizacji programu operacyjnego, a w jego ramach – określenie środków odwoławczych od negatywnych ocen projektów. W systemie dotyczącym Działania 1.4 oraz Działania 4.1 przewidziano, że wyniki oceny projektu przeprowadzonej ponownie w efekcie uwzględnienia odwołania są wiążące i nie przysługuje od nich dodatkowo żaden środek odwoławczy na poziomie instytucjonalnym tego Programu Operacyjnego (§ 18 pkt 1 a). Procedura odwoławcza na poziomie tego programu oraz procedura jego wyboru kończą się wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania ewentualnie w wyniku ponownej oceny projektu (§ 18 pkt 1 b). Wobec czego ponowna ocena projektu dokonana po przekazaniu jej projektu przez Instytucję Pośredniczącą w wyniku pozytywnego rozpatrzenia odwołania, jest ostateczna. W ocenie WSA, wobec uwzględnienia przez MNiSW odwołania Spółki i skierowania projektu do ponownej oceny PARP dokonała ponownej oceny projektu. Od tej oceny nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Natomiast strona może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z § 7 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach PO IG, ocena merytoryczna projektu dokonywana jest przez Komisję Konkursową (dalej: K.K.). Jej członków powołuje i odwołuje Prezes PARP, a skład zatwierdzają Instytucje Pośredniczące. W skład K.K. wchodzą: Przewodniczący, Sekretarz i co najmniej 3 członków oceniających. Dodatkowo powołuje się zastępcę Przewodniczącego i zastępcę Sekretarza. W przypadku konieczności zwołania posiedzenia, dla jego ważności wymagana jest obecność Przewodniczącego lub jego zastępcy, Sekretarza lub jego zastępcy oraz co najmniej 3 członków oceniających. Ocena merytoryczna wniosku jest dokonywana przez dwóch członków oceniających K.K. W przypadku wystąpienia rozbieżności w ocenie merytorycznej pomiędzy członkami K.K. wniosek kierowany jest do trzeciej oceny merytorycznej tj. do trzeciego członka oceniającego. Zgodnie z § 5 ust. 1 Regulaminu K.K. (w ramach działań 1.4 – 4.1), realizacja prac K.K. zasadniczo nie wymaga zwoływania posiedzeń. W uzasadnionych przypadkach Przewodniczący, a pod jego nieobecność zastępca Przewodniczącego, może zadecydować o zwołaniu posiedzenia. Posiedzenie może być zwołane w przypadku konieczności ustalenia wspólnego stanowiska, gdy powstaną rozbieżności w ocenie wniosku o dofinansowanie pomiędzy członkami oceniającymi, a wykorzystanie innych metod ustalenia wspólnego stanowiska będzie niemożliwe. W posiedzeniu uczestniczy Przewodniczący K.K., Sekretarz lub ich zastępcy, a także członkowie oceniający (§ 5 ust. 3 Regulaminu K.K.). Sąd pierwszej instancji uznał, że chociaż Przewodniczący K.K. nie ocenia merytorycznie projektu to ma on uprawnienia do wykonywania czynności zmierzających do wypracowania wspólnego stanowiska przez oceniających. Sąd zauważył, że z arkuszy oceny projektu skarżącej zarówno na etapie pierwszej oceny, jak i na etapie powtórnej oceny projektu, wynika, iż w ocenach tych uczestniczyło po trzech oceniających. Ilość osób oceniających projekt (po 3 za każdym razem) świadczy o rozbieżności w ocenie merytorycznej. Informacja kto i jak oceniał projekt pozostaje sprawą wewnętrzną instytucji wdrażającej, nie ujawnianą wnioskodawcy projektu. Podobnie nie jest wiadome, czy w sprawie mogło dojść do posiedzenia K.K. w trybie wyżej opisanym. PARP nie złożyła oświadczenia na okoliczność, że poza oceną złożoną na przedstawionych arkuszach ocen, nie doszło do wypracowania stanowiska na posiedzeniu. W związku z tym, zdaniem WSA, Przewodnicząca K.K. D. K. podpisująca obie oceny merytoryczne wniosku o dofinansowanie, dokonywała czynności związanych z określonym projektem w rozumieniu art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. Powołany przepis stanowi, że w rozpatrywaniu środków odwoławczych nie mogą brać udziału osoby, które na jakimkolwiek etapie dokonywały czynności związanych z projektem, w tym były zaangażowane w jego ocenę. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że pojęcie "rozpatrywanie środków odwoławczych" nie może sprowadzać się wyłącznie do rozstrzygania protestu bądź odwołania. Podmioty rozpoznające wymienione środki nie mogą zmienić wprost oceny projektu w znaczeniu "możliwości zmiany rozstrzygnięcia", lecz w przypadku uznania zasadności zarzutów wnioskodawcy kierują projekt do ponownej oceny projektu w granicach zakreślonych (protestem, odwołaniem). W związku z tym ponownej oceny winny dokonać inne osoby, niż te które wyraziły swoje stanowisko przy pierwszym badaniu projektu. Zdaniem Sądu, w pojęciu "rozpatrywanie środków odwoławczych", użytym w art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r., należy dopatrywać się również rozstrzygania na etapie skierowania projektu do ponownej oceny wobec pozytywnego rozpatrzenia projektu, czy odwołania. Wymienione zaś w tym przepisie "czynności związane z projektem" oznaczają szerszy zakres działania niż samą merytoryczną ocenę. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. poprzez udział D. K. najpierw w podpisaniu informacji o wynikach oceny projektu a następnie podpisaniu informacji o wynikach ponownej oceny, przeprowadzonej na skutek uwzględnienia odwołania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie doszło także do naruszenia § 17 załącznika 4.4 Procedury odwoławczej PO IG. Sąd wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 3 Procedury odwoławczej, instytucja rozpoznająca protest jest związana zakresem protestu. Z kolei instytucja rozpoznająca odwołanie co do zasady jest związana zakresem odwołania, a odwołanie zdeterminowane jest zakresem przedmiotowym protestu (§ 14 Procedury odwoławczej). W przypadku, gdy organ rozpoznający odwołanie rozpatrzy ten środek pozytywnie, zakres protestu i odwołania określa także zakres przedmiotowy ponownej oceny projektu. Wniosek taki wynika zarówno z zakresu rozstrzygania protestu i odwołania, jak też z okoliczności, że wyniki ponownej oceny są wiążące i nie przysługuje od nich żaden środek odwoławczy na poziomie instytucjonalnym PO IG. Przyjęcie możliwości dokonywania ponownej oceny projektu w zakresie szerszym niż wskazano w środkach odwoławczych oznaczałoby uniemożliwienie wnioskodawcy odniesienia się do "nowych" zarzutów pod adresem projektu. Takie założenie byłoby niezgodne z wykładnią art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r. Zdaniem WSA, wyjście przy ponownej ocenie projektu poza zakres objęty zarzutami formułowanymi na etapie wnoszenia środków odwoławczych stanowi naruszenie zasad określonych w Procedurze odwoławczej. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce, bowiem przy pierwotnej ocenie nie stawiano zarzutów dotyczących zakupu środków trwałych dla linii technologicznej a w konsekwencji nie były one przedmiotem protestu i odwołania. Podniesienie tego zarzutu na etapie ponownej oceny jest naruszeniem Procedury odwoławczej. Ponadto Sąd podniósł, że MNiSW uznał, że zarzuty PARP przedstawione w ocenie projektu Spółki nie znajdują odzwierciedlenia w treści wniosku o dofinansowanie i jego załącznikach. Ta okoliczność, zdaniem Sądu, uszła uwadze przy ponownej ocenie projektu. Ocena ta, mimo obowiązku wynikającego z § 17 ust. 3 litera "b" załącznika 4.4 Procedury odwoławczej, nie odnosi się do treści pisma rozstrzygającego odwołanie. Organ rozpatrujący odwołanie stwierdził, że nieprawidłowości przy ocenie projektu polegały na nieuwzględnieniu zapisów wniosku i biznes planu w odniesieniu do wykazywanych kosztów. Ich analiza doprowadziła MNiSW do uznania, że wydatki tam wskazane są uzasadnione, budżet projektu jest zbudowany poprawnie, zestawione w projekcie kwoty i zakupy odpowiadają potrzebom wynikającym z przyjętych celów i postawionych zadań projektowych. Przy takim uzasadnieniu rozstrzygnięcia uwzględniającego odwołanie, powtórzenie przez PARP przy ponownej ocenie zarzutów postawionych w ocenie projektu z [...] września 2009 r., stanowi naruszenie § 17 załącznika 4.4 Procedury odwoławczej. PARP złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię: - art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że podpisanie przez D. K. – Przewodniczącą K.K. informacji o ponownej ocenie projektu, przy wcześniejszym podpisaniu informacji o wynikach oceny projektu przez tę samą osobę oznacza, że w rozpatrywaniu środka odwoławczego brała udział osoba, która dokonywała czynności związanych z określonym projektem (była zaangażowana w ocenę projektu) i jest równoznaczne z tym, że sama ocena projektu w przedmiotowej sprawie została dokonana w sposób naruszający prawo, co z kolei stanowi uzasadnienie zastosowania art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. i co doprowadziło do uwzględnienia skargi i przekazania sprawy PARP do ponownego rozpatrzenia; - § 17 ust. 2 Załącznika 4.4 do Procedury odwoławczej w ramach PO IG 2007-2013 w związku z art. art. 30 b ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez przyjęcie, iż wskazanie przez K.K. w trakcie kolejnej oceny projektu, w zakresie zaskarżonego kryterium, kolejnych uchybień skutkujących nieprzyznaniem dofinansowania w związku z niespełnieniem przez projekt wszystkich kryteriów oceny, wykracza poza zakres oceny wskazany w § 17 ust. 2 Załącznika 4.4 do Procedury odwoławczej w ramach PO IG 2007-2013 i w konsekwencji uniemożliwia wnioskodawcy odniesienie się do nowych zarzutów wobec wykorzystania przysługujących środków odwoławczych; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 3, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do oceny projektu z naruszeniem przepisów prawa w sytuacji, gdy ocena projektu została dokonana w sposób prawidłowy bez naruszeń prawa w tym zakresie, a w ustalonym stanie faktycznym, to jest prawidłowej ocenie projektu bez naruszenia w tym zakresie przepisów prawa powinien znaleźć zastosowanie art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. W uzasadnieniu strona wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że po otrzymaniu informacji o zatwierdzeniu przez instytucję zarządzającą listy rankingowej projektów dla działań PARP ogłasza na swojej stronie internetowej listę projektów wyłonionych do wsparcia oraz pisemnie informuje każdego z wnioskodawców o wynikach oceny jego projektu. Ponowna ocena merytoryczna przeprowadzona w wyniku pozytywnie rozpatrzonego środka odwoławczego jest również dokonywana przez K.K., jednakże oceny dokonują inni jej członkowie niż dokonujący pierwotnej oceny wniosku. Po zatwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą wyników ponownej oceny, PARP informuje wnioskodawców o wynikach oceny. D. K. jako Przewodnicząca K.K. podpisała pismo z [...] września 2009 r., w którym poinformowano L. Sp. z o.o., że w związku z niespełnieniem przez projekt wszystkich obligatoryjnych kryteriów oceny nie zostało jej przyznane dofinansowanie na realizację projektu. D. K. nie brała bezpośredniego udziału zarówno w pierwszej ocenie wniosku ani w rozpatrywaniu przez PARP protestu. Według strony wnoszącej skargę kasacyjną, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni art. 30 b ust. 3 u.z.p.p.r. przyjmując, iż podpisanie przez tę samą osobą dokonującą wcześniejszych czynności w związku z projektem pisma informującego o wynikach kolejnej oceny projektu mieści się w zakresie pojęciowym "rozpatrywania środka odwoławczego". Udział D. K. jako Przewodniczącej Komisji Konkursowej polegający na podpisaniu pisma z [...] września 2009 roku informującego o wynikach kolejnej oceny projektu (jako czynności nie będącej rozpatrywaniem środka odwoławczego) nie stanowi naruszenia przepisu art. 30 b ust. 3 u.z.p.p.r. W skardze kasacyjnej podniesiono, że K.K. dokonała ponownej oceny wniosku jedynie w zakresie zaskarżonego kryterium merytorycznego obligatoryjnego tj. "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatnego zakresu i celów projektu". Zdaniem PARP, K.K. dokonująca ponownej oceny wniosku nie wykroczyła poza zakres kryterium merytorycznego. Natomiast dokonując samodzielnie i niezależnie kolejnej oceny wniosku w zakresie zaskarżonego kryterium eksperci K.K. zwrócili uwagę także na inne uchybienia wniosku, niż wskazane we wcześniejszych ocenach dokonanych przez zupełnie inny skład KK. Ograniczenie zadania ekspertów polegającego na przygotowaniu niezależnej oceny w ramach zaskarżonego kryterium jedynie do sprawdzenia elementów, które zostały wskazane jako uchybienia podczas wcześniejszej oceny sprowadziłoby tę nową ocenę do kontroli wyników prac jednej K.K. przez kolejny skład tej Komisji. Takie podejście godziłoby w rzetelność nowej oceny. L. Sp. z o.o. wykorzystała wszystkie przysługujące jej na poziomie instytucjonalnym PO IG środki odwoławcze od wyników oceny projektu w trakcie ubiegania się o dofinansowanie, a okoliczność podniesienia w kolejnej ocenie dodatkowych elementów, przemawiających za niespełnieniem wymogów kryterium merytorycznego, nie stanowi naruszenia § 17 ust. 2 Załącznika 4.4 Procedury odwoławczej ramach PO IG w związku z art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r. L. Sp. z o.o. w Ł. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą dwóch problemów. Pierwszy z nich związany jest z respektowaniem zasady obiektywizmu przy rozpatrywaniu środków odwoławczych, drugi odnosi się do kwestii zakresu przedmiotowego ponownej oceny projektu, dokonywanej w następstwie uwzględnienia odwołania wniesionego przez uczestnika konkursu. Przystępując do oceny pierwszego zarzutu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. "W rozpatrywaniu środków odwoławczych nie mogą brać udziału osoby, które na jakimkolwiek etapie dokonywały czynności związanych z określonym projektem, w tym były zaangażowane w jego ocenę". Powołana regulacja ma zapewnić obiektywizm przy rozpatrywaniu środków odwoławczych. Udział danej osoby w dokonywaniu czynności związanych z projektem na jakimkolwiek z etapów oceny projektu wyłącza ją od rozpatrywania środka odwoławczego wniesionego od negatywnej oceny projektu. Ocena przestrzegania zasady wynikającej z art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. wymaga więc ustalenia, czy konkretna osoba, która ma rozpatrywać (lub rozpatrywała) środek odwoławczy, dokonywała czynności związanych z projektem na jakimkolwiek etapie jego oceny. Stosownie do art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r., system realizacji programu operacyjnego musi uwzględniać co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie. W Procedurze odwoławczej w ramach systemu realizacji PO IG, przyjęto, że środkami odwoławczymi od oceny projektów są protest i odwołanie (§ 3 ust. 2). W wypadku pozytywnego rozpatrzenia odwołania, Instytucja rozpatrująca odwołanie kieruje projekt do ponownej oceny właściwej jednostki odpowiedzialnej za ocenę projektów (§ 17 ust. 2 Procedury odwoławczej). Wyniki ponownej oceny projektu są wiążące i nie przysługuje od nich żaden środek odwoławczy na poziomie instytucjonalnym PO IG (§ 18 ust. 1 lit. a). Procedura odwoławcza na tym poziomie, w odniesieniu do danego projektu oraz procedura jego wyboru kończą się wraz z wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania – ewentualnie w wyniku ponownej oceny projektu (§ 18 ust. 1 lit. b). Z powołanych regulacji wynika, że ponowna merytoryczna ocena projektu, chociaż kończy procedurę odwoławczą oraz procedurę wyboru projektu, nie jest środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. Ponowna ocena projektu stanowi bowiem efekt uwzględnienia, przysługującego wnioskodawcy środka zaskarżenia w postaci protestu lub odwołania, ale sama nim nie jest. Jak już wspomniano, według Sądu pierwszej instancji, naruszenie art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. polegało na tym, że ta sama osoba – D. K. Przewodnicząca K.K., podpisała informację o wyniku pierwotnej oceny projektu, jak również informację o wyniku ponownej oceny projektu, przeprowadzonej w związku z uwzględnieniem odwołania wniesionego przez skarżącą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko WSA nie jest trafne. Z podanych wcześniej przyczyn brak jest podstaw do przyjęcia, że ponowna ocena projektu stanowi "rozpatrywanie środków odwoławczych". W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że D. K. nie uczestniczyła w rozpatrywaniu środków odwoławczych wniesionych przez skarżącą spółkę tj. protestu i odwołania, ani nie dokonywała oceny projektu. Natomiast niewątpliwie wykonywała ona "czynności związane z projektem", polegające na podpisaniu kolejnych informacji o wynikach oceny projektu. Zapewnienie obiektywizmu przy rozpatrywaniu środków odwoławczych polega na wyłączeniu od niego osób, które podejmowały "czynności związane z projektem, w tym były zaangażowane w jego ocenę". Innymi słowy te same osoby, które oceniały projekt są wykluczone od rozpatrywania środków odwoławczych wnoszonych od wyniku tej oceny. Problem zapewnienia obiektywizmu, w ujęciu art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r., nie powstaje jednak w sytuacji, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, nie chodzi o rozpatrzenie środka odwoławczego. Konsekwencją przyjęcia, że ponowna ocena projektu nie stanowi rozpatrywania środka odwoławczego jest stwierdzenie, iż podejmowanie czynności związanych z tą oceną, przez osobę, która dokonywała czynności dotyczących projektu, przy jego pierwotnej ocenie nie stanowi naruszenia art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. W związku z tym uwzględnienie skargi przez Sąd pierwszej instancji z powodu uchybienia art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. nie było słuszne. Omawiane naruszenie nie mogło jednak doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej z następujących przyczyn: Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie poprzez błędną wykładnię § 17 ust. 2 Procedury odwoławczej w związku z art. art. 30 b ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez przyjęcie, iż wskazanie przez K.K. w trakcie ponownej oceny projektu, w zakresie zaskarżonego kryterium, kolejnych uchybień skutkujących nieprzyznaniem dofinansowania w związku z niespełnieniem przez projekt wszystkich kryteriów oceny, wykracza poza zakres oceny wskazany w § 17 ust. 2 Załącznika 4.4 do Procedury odwoławczej w ramach PO IG i w konsekwencji uniemożliwia wnioskodawcy odniesienie się do nowych zarzutów wobec wykorzystania przysługujących środków odwoławczych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut ten jest chybiony. Stosownie do § 17 ust. 2 Procedury odwoławczej, w przypadku pozytywnego rozpatrzenia odwołania, Instytucja rozpatrująca odwołanie kieruje projekt do ponownej oceny właściwej instytucji odpowiedzialnej za ocenę projektów, w ramach kryterium bądź kryteriów, w których odwołanie zostało uznane za zasadne. Ponowna ocena projektu, będąca wynikiem uwzględnienia odwołania nie może obejmować tych kwestii, które nie były przedmiotem wniesionych środków odwoławczych. Podkreślenia wymaga, że zakres przedmiotowy odwołania zdeterminowany jest zakresem uprzednio złożonego protestu (§ 14 ust. 1). W odwołaniu powinny być wskazane jedynie te okoliczności, które zostały uprzednio wskazane w proteście, chyba że na wcześniejszym etapie, z powodów niezależnych od wnioskodawcy wskazanie innych okoliczności nie było możliwe lub okoliczności takie nie były mu znane, a są szczególnie istotne dla sprawy (§ 14 ust. 3). Instytucja rozpatrująca odwołanie związana jest jego zakresem – rozstrzygnięcie nie dotyczy okoliczności i kwestii w nim nie ujętych (§ 16 ust. 1). W świetle przytoczonych reguł Procedury odwoławczej nie ulega wątpliwości, że ponowna ocena projektu dotyczyć może tylko tych kwestii, które wcześniej były przedmiotem protestu i odwołania. Uwzględnienie odwołania pozostaje w ścisłym związku z podniesionymi w nim zarzutami, które z istoty swej nawiązują do przyczyn negatywnej oceny projektu. Wskazanie w rozstrzygnięciu uwzględniającym odwołanie konkretnych zarzutów pod adresem oceny projektu może dotyczyć całego kryterium lub tylko niektórych jego aspektów. W tym ostatnim przypadku przedmiotem ponownej oceny mogą być tylko te elementy projektu, które zostały zakwestionowane w toku pierwotnej oceny, a następnie były przedmiotem uwzględnionego odwołania. Kwestie, które nie były ujęte w rozpatrywanym odwołaniu nie mogły być objęte rozstrzygnięciem, a co za tym idzie nie mogły stanowić podstawy uwzględnienia środka odwoławczego. Wspomniane kwestie nie podlegają ponownej ocenie, nawet jeżeli mieszczą się w kryterium, w którym odwołanie zostało uznane za zasadne. Skierowanie projektu do ponownej oceny, w ramach kryterium lub kryteriów, w których odwołanie zostało uznane za zasadne, należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o ponowną ocenę projektu nie w ramach całego kryterium, lecz tylko w odniesieniu do tych jego aspektów które spotkały się z negatywną oceną. Inaczej rzecz ujmując instytucja dokonująca ponownej oceny projektu nie może podnosić zarzutów, które nie zostały sformułowane przy przeprowadzaniu pierwszej oceny i w związku z tym nie były przedmiotem wnoszonych przez wnioskodawcę środków odwoławczych. Dopuszczenie możliwości ponownej oceny projektu także w zakresie w jakim przeszedł on już pomyślnie wszystkie etapy oceny stanowiłoby naruszenie opisanych wcześniej reguł Procedury odwoławczej i mogłoby doprowadzić do niekorzystnej dla wnioskodawcy zmiany tej oceny. Uwzględniając, że od wyniku ponownej oceny projektu nie przysługują żadne środki odwoławcze należy stwierdzić, iż wnioskodawca w istocie byłby pozbawiony możliwości wniesienia środków odwoławczych od ponownej oceny, w zakresie w jakim odbiegałaby ona od pierwotnej oceny, co niewątpliwie prowadziłoby do naruszenia art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r. W rozpoznawanej sprawie wniesienie protestu było następstwem stwierdzenia zawartego w wyniku oceny, że spółka nie spełniła kryterium "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania". PARP zarzuciła spółce że wydatki nie są w pełni uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów działania. W pkt. C.1.4 nie uszczegółowiono zakresu obowiązków zatrudnionego personelu oraz niewskazano stawek wynagrodzeń dla poszczególnych stanowisk osób zatrudnionych przy projekcie. Ponadto nie sporządzono opisu kosztów operacyjnych wraz ze stawkami. W projekcie zostały jedynie wymienione surowce, ale nie wyszczególniono na którym etapie projektu i przy jakich zadaniach będą użyte, co uniemożliwia weryfikację z tabelą C5BP. Instytucja oceniająca projekt zarzuciła również, że wnioskodawczyni nie podała jakie produkty zostaną wdrożone do produkcji po zakończeniu części badawczej, wskazując jedynie w biznes planie, iż do produkcji jest potrzebna budowa hali. Ogólne informacje na temat prototypów do produkcji "produktów" są niewystarczające dla oceny projektu w części wdrożeniowej. PARP zauważyła także, że w pkt C. 1.7 nie podano uzasadnienia dla budowy hali produkcyjnej w fazie wdrożenia. Ocena projektu we wskazanym wyżej zakresie została zakwestionowana przez spółkę. Uwzględniając odwołanie MNiSW stwierdził, że w zakresie kryterium "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania", przedstawione w projekcie wydatki są uzasadnione, a budżet projektu zbudowano poprawnie. Zestawione w projekcie koszty i zakupy odpowiadają potrzebom wynikającym z przyjętych celów i postawionych zadań projektowych. Minister wskazał, że wszystkie dane, których brak stwierdziła PARP wynikają lub dają się wyliczyć na podstawie wniosku i załączników do niego. Rozstrzygnięcie MNiSW niewątpliwie determinowało przedmiotowy zakres ponownej oceny projektu. Tymczasem PARP nie tylko podtrzymała zarzuty podniesione na etapie pierwszej oceny projektu, lecz sformułowała także nowy zarzut w ramach tego samego kryterium. Dotyczył on zakupu środków trwałych wymienionych w części 4.1 projektu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesienie nowego zarzutu w ramach kryterium, w którym odwołanie zostało uznane za zasadne stanowiło naruszenie § 17 ust. 2 Procedury odwoławczej, gdyż zakres przedmiotowy ponownej oceny był ograniczony do tych kwestii, które zostały ujęte w odwołaniu a wcześniej w proteście spółki. W związku z tym Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia przepisów postępowania - art. 3, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do oceny projektu z naruszeniem przepisów prawa w sytuacji, gdy ocena projektu została dokonana prawidłowo bez naruszeń prawa w tym zakresie, a w ustalonym stanie faktycznym, powinien znaleźć zastosowanie art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. W nawiązaniu do tak sformułowanego zarzutu zauważyć należy, że stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a., wnoszący skargę kasacyjną obowiązany jest między innymi przytoczyć podstawy kasacyjne, rozumiane jako wskazanie przepisu prawa, który został naruszony, a w przypadku gdy przepis składa się z kilku jednostek redakcyjnych (ustępów, punktów itp.) wskazać tę jednostkę redakcyjną, której dotyczy zarzut. Omawianego warunku nie spełnia zarzut naruszenia art. 3 p.p.s.a. Powołany przepis dzieli się na paragrafy i punkty, a w skardze kasacyjnej nie wskazano, której konkretnie jednostki redakcyjnej dotyczy zarzut, co powoduje, że uchyla się on spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach wynikających z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Stosownie do art. 30e u.z.p.p.r., w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52–55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. W art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. została określona jedna z przesłanek uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, a w tej kategorii aktów nie mieszczą się "rozstrzygnięcia" podejmowane w postępowaniu, mającym za przedmiot ocenę wniosku o dofinansowanie projektu. Ponadto kwestia przesłanek i sposobu uwzględnienia skargi na tego rodzaju "rozstrzygnięcia" została uregulowana odrębnie i wyczerpująco w art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, chybiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Strona wnosząca skargę kasacyjną w ogóle nie wskazała na czym polegało naruszenie powołanego przepisu, w szczególności jakimi wadami dotknięte jest uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Taka konstrukcja zarzutu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).