II FSK 1855/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-22

Skład orzekający: Tomasz Zborzyński, Stanisław Bogucki, Anna Maria Świderska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej może polegać na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji dotyczących bezskuteczności egzekucji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie może polegać na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji dotyczących bezskuteczności egzekucji. Sąd podkreślił, że sąd odwoławczy jest związany ustaleniami faktycznymi przyjętymi przez sąd pierwszej instancji, jeśli nie zostały one skutecznie podważone zarzutami naruszenia prawa procesowego. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna opiera się wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego, a kwestionuje ustalenia faktyczne, jest ona oczywiście chybiona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Organ podatkowy orzekł o odpowiedzialności skarżącego, uznając, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, kwestionując bezskuteczność egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną W. J. Zasądzono od W. J. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Przyznano adwokatowi G. S. kwotę 120 zł powiększoną o VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędziowie NSA Stanisław Bogucki, NSA del. Anna Maria Świderska (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 868/10 w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 6 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. J. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 3) przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata G. S. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. [pic] Wyrokiem z dnia 18 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie sygn. akt I SA/Wr 868/10 oddalił skargę W.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 6 maja 2010 roku orzekającą o odpowiedzialności skarżącego za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień i wrzesień 2007 roku. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym ustalonym w toku postępowania podatkowego i przyjętym przez sąd I instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. mając na uwadze, że "O." sp. z o.o. w L. nie uregulowała zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, wrzesień, grudzień 2007r. i czerwiec 2008r., a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, postanowieniem z 30 września 2009r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec W.J. - Zastępcy Prezesa Zarządu spółki - w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za wskazane zaległości wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. W toku postępowania skarżący poinformował, iż z dniem 15 listopada 2007r. złożył rezygnację z funkcji zastępcy prezesa, zaś z dniem 30 listopada 2007r. została z nim rozwiązana umowa o pracę w spółce. Ponadto podniósł, że odpowiadał za sprawy techniczne realizowanej przez spółkę inwestycji, a w miesiącach czerwiec-wrzesień 2007r. zastępował prezesa spółki M.A.. Wyjaśnił także, iż do powstania zaległości przyczynił się inwestor, który nie wywiązał się z płatności. Oświadczył, iż w listopadzie 2007r. spółka dysponowała majątkiem umożliwiającym zapłatę zaległości podatkowych, w związku z czym umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego było przedwczesne. Zdaniem strony majątek spółki istnieje nadal i znajduje się na terenie jej zakładu E. w O.. Skarżący, mimo wezwania nie wskazał żadnego składnika majątku spółki, podał, iż od dnia rozwiązania umowy o pracę nie posiada dostępu do dokumentów spółki. Decyzją z dnia 28 grudnia 2009 r Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. orzekł o odpowiedzialności strony jako byłego członka zarządu O. Sp. z o.o. za zaległości i odsetki w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień i wrzesień 2007r. oraz koszty egzekucyjne. Drugą zaś wydaną w tej samej dacie decyzją organ I instancji umorzył postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności podatkowej W.J. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2007r. oraz czerwiec 2008r., wskazując, że termin płatności przedmiotowych zaległości upływał po terminie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu. W odwołaniu od decyzji skarżący wyjaśnił, iż nie posiada dostępu do żadnych dokumentów spółki od czasu rezygnacji w listopadzie 2007r. z funkcji Zastępcy Prezesa Zarządu. Wskazał jednak, że spółka nadal posiada majątek ruchomy, z którego egzekucja pozwoli zaspokoić przedmiotowe zaległości a są to linia technologiczna do katalitycznego przerobu odpadów z tworzyw sztucznych, obciążona na rzecz banku B. w W. niespłaconym kredytem bankowym, której wartość wg. bilansu na 31.12.2008r. wynosiła 250.000,000 zł, zaś wartość majątku spółki według pozycji bilansu "Aktywa" - urządzenia techniczne i maszyny wynosiła 255.904,34 zł. W toku postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wystąpił do B. S.A. Zespół Restrukturyzacji i Windykacji w W. w sprawie wyjaśnienia sprawy własności linii technologicznej i uzyskał informację, że prawo własności kompletnej linii technologicznej do przerobu odpadów z tworzyw sztucznych na ekologiczne oleje i parafiny znajdującej się w O., zostało przeniesione na B. S.A. Uzupełnił także akta sprawy o informację uzyskaną od Komornika Skarbowego w K., że na I licytacji ruchomości w dniu 30 marca 2010 r. zostały sprzedane ruchomości O. na kwotę 1.605 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w W., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wywodził, iż zgodnie z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.)- dalej "O.p.", za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy stwierdził, że W.J. pełnił funkcję Zastępcy Prezesa Zarządu O. sp. z o.o. w okresie od 12 maja 2003r. do 30 listopada 2007r. oraz, że spółka nie uregulowała podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2007r. Egzekucja zaległości z majątku spółki, okazała się bezskuteczna - została umorzona 24 stycznia 2008 r. i 15 lutego 2008r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. prowadzącego w zbiegu egzekucję łączną oraz postanowieniem z 12 sierpnia 2009 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.. Istniały więc przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej. W ocenie organu odwoławczego skarżący nie wskazał majątku spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległości, umożliwiająca zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Jedyny wskazany przez stronę wartościowy składnik majątku spółki tj. linia technologiczna stanowi własność banku. Natomiast odnosząc się do prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zajęte przez niego ruchomości, zostały w części sprzedane w pierwszej licytacji za kwotę 1.605 zł. Powyższa kwota nie pokryje egzekwowanych należności cywilnoprawnych, zaś pozostałe ruchomości faktycznie nie przedstawiają wartości, która mogłaby zrealizować egzekwowany dług. W skardze na powyższą decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. W.J. zarzucał naruszenie: art. 116 § 1 O.p. w zakresie wykazania, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a także zasad wyrażonych w art. 120, art. 121, art. 122, art. 187, art. 188, art. 190, art. 191 O.p.. Skarżący zarzucił organom, że nie ustaliły w toku postępowania administracyjnego, czy rzeczywiście w 2008 roku majątek spółki istniał i czy istnieje do chwili obecnej. Podniósł, że pomimo deklaracji Prezesa Zarządu spółki, że taki majątek wskaże nie doprowadzono do konfrontacji przedstawiciela organu, komornika skarbowego i Prezesa Zarządu spółki w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Oddalając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w oparciu o przetoczone przepisy procedury podatkowej regulujące zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich t.j. art. 107 § 1 i 2 , art. 108 § 2 pkt 3, § 3 i 4, oraz art. 116 O.p. ustalił warunki odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej za zobowiązania podatkowe tejże spółki wskazując następujące warunki: - powstanie zobowiązania w okresie, gdy osoba pełniła funkcję członka zarządu spółki, - bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki, - niewykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości albo, że nie ponosi winy za niepodjęcie działań w tym kierunku, - niewykazanie przez członka zarządu mienia, z którego możliwa jest egzekucja. WSA podkreślił, że z art. 116 O.p. wynika także wprost jak rozłożony jest ciężar dowodzenia powyższych przesłanek. Na organie podatkowym spoczywa, obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji oraz pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie powstania zaległości podatkowych, natomiast wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność obciąża stronę. W przedmiotowym postępowaniu zdaniem WSA nie budzi wątpliwości słuszność zajętego przez organy podatkowe stanowiska, iż skarżący od maja 2003 r nieprzerwanie do dnia15 listopada 2007r pełnił obowiązki członka zarządu O. Sp. z o.o, oraz że prowadzone postępowanie egzekucyjne, przeciwko tejże spółce w zakresie ściągnięcia należności podatkowych okazało się bezskuteczne. Odnosząc się do argumentacji skarżącego sąd I instancji podkreślił, że w relacji wierzyciel (organ podatkowy) - dłużnik (podatnik), to po stronie wierzyciela leży uprawnienie do żądania i egzekwowania należności podatkowych, co po stronie dłużnika odpowiada obowiązkowi terminowego i pełnego spełnienia tych należności. Podatnik w żaden sposób, zatem nie może przerzucać swojej powinności płatniczej na stronę organu obwiniając go o nieefektywność, fragmentaryczność, czy też przewlekłość postępowania egzekucyjnego, które uruchamiane jest dopiero wówczas, gdy dłużnik dobrowolnie nie reguluje wymagalnych zobowiązań. W istocie rzeczy to podatnik pozostaje w pierwotnym stanie zaniechania wypełniania swoich obowiązków podatkowych, zaś egzekucja jest tylko przymusową formą ich realizacji, która z przyczyn leżących poza wierzycielem zastępuje dobrowolną realizację świadczenia. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie zwalnia podatnika z obowiązku dobrowolnej spłaty zaległości podatkowych, w tym także w ramach podjętych czynności egzekucyjnych, dlatego też dłużnik nie ma jakiejkolwiek podstawy do zarzucania wierzycielowi winy, co do niepodjęcia konkretnych czynności egzekucyjnych, czy też, co do skuteczności prowadzonej egzekucji. W sprawie niniejszej organ podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania zaległości, jednakże nie zdołał ich skutecznie przeprowadzić między innymi ze względu na notoryczny brak dostępu do siedziby dłużnika. Wbrew twierdzeniom skarżącego także zasadniczy składnik wskazywanego majątku spółki nie jest własnością dłużnika, co w sposób niewątpliwy wynika z przedstawionej przez bank umowy przewłaszczenia. Przedmioty stanowiące własności osób trzecich nie mogą być przedmiotem czynności organu egzekucyjnego. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnych dowodów ani okoliczności podważających skuteczność umowy przewłaszczenia. Pozostałe zaś składniki majątkowe, zajęte ostatecznie przez komornika sądowego miały łącznie tak niską wartości, wobec kwoty zaległości podatkowych, za które skarżący odpowiada, że nawet ich wcześniejsze zajęcie nie pozwoliłoby – szczególnie przy zbiegu z egzekucją sądową- na zaspokojenie długu podatkowego w całości ani w znaczniej części. Wskazanie mienia w takim rozmiarze nie może świadczyć o braku bezskuteczności egzekucji. Nie może być uznane za wskazanie mienia, "z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.", co jest zgodnie z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. podstawą do uchylenia się odpowiedzialności członka zarządu spółki. W skardze kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu ewentualnie o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez rozpoznanie i uwzględnienie skargi strony oraz uchylenie skarżonej decyzji organu II instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 116 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, pomimo braku w sprawie przesłanki "bezskutecznej egzekucji z majątku spółki" warunkującej odpowiedzialność osobistą członka zarząd, wobec braku działań egzekucyjnych organu administracyjnego skierowanych do całego majątku spółki. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wywodził, że fakt prowadzenia w 2010 roku skutecznej egzekucji z majątku spółki przez komornika sądowego potwierdza, że postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku spółki w 2008 roku nie było skierowane do jej całego majątku, na skutek nieudolności wierzyciela i braku właściwych wniosków egzekucyjnych z jego strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Na wstępie rozważań w sprawie niniejszej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., poza uregulowanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których w sprawie nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. W tym zakresie sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publ. ONSAiWSA 2010, nr 1 (34), poz. 1). Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślanie. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Wobec braku w kontrolowanym środku odwoławczym zarzutów naruszenia prawa procesowego skarżący nie zakwestionował w nim skutecznie przyjętego w zaskarżonym wyroku stanu faktycznego, który tym samym stał się dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący. Niniejsza skarga kasacyjna został oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 O.p. polegające na wydaniu decyzji o odpowiedzialności podatkowej skarżącego w sytuacji, w której bezskuteczność egzekucji wobec spółki nie została stwierdzona w sposób nie budzący wątpliwości. W tym miejscu wskazać należy, że uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe jego zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, który wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (patrz J. P. Tarno w Komentarzu Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyd. Prawnicze LexisNexis Warszawa 2006, str. 367 i nast.). Analizując podniesiony w niniejszej skardze kasacyjnej zarzut niewłaściwego zastosowania art. 116 § 1 O.p. oraz podniesioną na jego uzasadnienie argumentację należy stwierdzić, że jej autor w rzeczywistości kwestionuje dokonaną przez sąd I instancji ocenę stanu faktycznego, ustalonego przez organ podatkowy. Kwestie bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do spółki, bądź też prowadzenia postępowanie egzekucyjnego jedynie z części będącego w jej posiadaniu majątku leżą w sferze ustaleń faktycznych sprawy, których autor skargi kasacyjnej nie może zwalczać poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ten bowiem nie może polegać na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu. W kwestii prawidłowej konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już niejednokrotnie, zwracając uwagę, że zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego nie może polegać na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu. Niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumpcji powołanego przepisu do już ustalonego stanu faktycznego, a nie dopiero podważanego w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt FSK 568/04, opubl. w ONSAiWSA 2005/4/67; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 281/05, opubl. w LEX nr 187875; wyrok NSA z dnia 1 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2680/04, opubl. w LEX nr 173052). W swojej skardze kasacyjnej strona próbuje podważyć ustalenia faktyczne organów podatkowych, przyjęte za podstawę orzekania przez sąd I instancji w drodze zarzutu sformułowanego jako naruszenie prawa materialnego. Podniesione na jego uzasadnienie uwagi dotyczące skierowania postępowania egzekucyjnego umorzonego postanowieniem z dnia 24 stycznia 2008 roku jedynie do rachunków bankowych spółki oraz nieprawidłowości umorzenia postępowania egzekucyjnego skierowanego do szerszej grupy składników majątkowych spółki postanowieniem z dnia 15 lutego 2008 roku, wobec ujawnienia jeszcze w roku 2010 mienia o wartości 2.745 zł, które w ocenie autora skargi kasacyjnej wskazuje na nieprawidłowość przyjęcia wystąpienia przesłanki bezskuteczności egzekucji leżą w sferze ustaleń faktycznych sprawy. Podnosząc tę kwestię skarga kasacyjna w istocie kwestionuje dokonane w sprawie ustalenia i ocenę dowodów, nie wskazując przy tym na naruszenie przepisów w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego. Nie można wobec tego tak sformułowanego zarzutu uznać za skuteczny. Wskazana powyżej zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej determinuje kierunek działania badawczego sądu odwoławczego w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Skoro autor skargi kasacyjnej dopatruje się błędnego zastosowanie prawa materialnego w wadliwiej ocenie stanu faktycznego to zarzut taki należy uznać za oczywiście chybiony. Przepis art. 116 O.p. wskazuje w jakich okolicznościach organy podatkowe mogą wydawać decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki kapitałowej na członka jej zarządu. W rozstrzyganej sprawie skarga kasacyjna kwestionuje istnienie jednej z przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki tj. zaistnienie stanu bezskuteczności egzekucji, w sytuacji jednak w której nie zostały w niej skutecznie podważone ustalenia poczynione przez organy podatkowe i przyjęte jako prawidłowe przez sąd I instancji, z których wynika, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. W tych okolicznościach nie sposób podzielić zarzutu skargi kasacyjnej o przedwczesnym zastosowaniu art. 116 O.p.. Zgodnie bowiem z art. 116 O.p. za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się w całości lub części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy bądź wskazuje on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale z dnia 9 marca 2009 roku w sprawie sygn. akt I FPS 4/08 (opubl. w ONSAiWSA 2009/3/47) przepis art. 116 § 1 O.p. nakłada na organ podatkowy obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. Należy więc podkreślić, że z akt sprawy niniejszej wynika, że stosowne postępowanie prowadzone było także wobec Prezes Zarządu spółki O. M.A. i zostało zakończone ostateczną decyzja z dnia 24 lutego 2011 roku Reasumując wskazać należy, że wobec nie podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe i przyjętych przez sąd I instancji brak jest podstaw do przyjęcia, że istniał majątek spółki umożliwiający przeprowadzenie egzekucji jej zaległości podatkowych, a tym samym że nieprawidłowo zastosowano art. 116 § 1 O.p. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu przyznano zgodnie z art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163,poz. 1348 ze zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło