II GZ 30/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1159/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1159/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w złożonym w piśmie z dnia 30 września 2010 r. wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego skarżący zakwestionował ustalenia podane w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1159/10, odrzucającego skargę M. S., gdzie stwierdzono, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego była pozostawiona do odbioru na Poczcie, zaś strona dwukrotnie (w dniu 18 czerwca 2010 r. oraz w dniu 28 czerwca 2010 r.) była zawiadamiana o tym fakcie awizem, lecz mimo to skarżący wezwania do uiszczenia wpisu sądowego nie odebrał, a Poczta po upływie terminu zwróciła je do Sądu. W związku z tym, że podstawę uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu stanowiły argumenty zaprzeczające, że Poczta Polska pozostawiła w miejscu ustawowo przyjętym zawiadomienia (awizo) o pozostawieniu przesyłki pocztowej, Sąd pierwszej instancji rozważył w pierwszej kolejności prawidłowość doręczenia zastępczego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego uznając, że w analizowanym przypadku doręczenie zastępcze spełniało warunki określone w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.), a przesyłkę należało uznać za doręczoną z dniem 2 lipca 2010 r., bowiem z adnotacji umieszczonych na kwestionowanej przesyłce wynika, iż awizo pozostawiano w skrzynce oddawczej adresata dwukrotnie – w dniach 18 i 28 czerwca 2010 r. Wobec tego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie zdołał obalić domniemania o prawidłowości doręczenia zastępczego, gdyż nie wskazał żadnej okoliczności potwierdzającej zarzut nienależytego działania pracowników Poczty Polskiej, których uchybienia wykluczałyby winę strony w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, przemawiając za jego przywróceniem. Skutkowało to odmową przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył M. S., wnosząc o uchylenie tego orzeczenia w całości. Podniósł, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania z uwagi na pozbawienie go możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz doszło do naruszenia art. 87 § 2 p.p.s.a. wskutek uznania, że uprawdopodobnienie okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu jest równoznaczne z udowodnieniem tej okoliczności. Wnoszący zażalenie stwierdził, że listonosz Poczty Polskiej nigdy nie próbował doręczyć przesyłki z Sądu ani skarżącemu, ani żadnemu innemu domownikowi i nigdy też nie pozostawił zawiadomienia (awiza) o tym, że przesyłka została złożona w urzędzie pocztowym. Wskazał, że w piśmie Poczty Polskiej, stanowiącym odpowiedź na reklamację, Poczta poinformowała skarżącego, że drugie awizo zostało pozostawione w mieszkaniu strony w dniu 29 czerwca 2010 r. Zdaniem skarżącego, świadczy to o niewiarygodności zapisów na przesyłce znajdującej się w aktach sprawy, bowiem na przesyłce tej jako data drugiej awizacji widnieje 28 czerwca 2010 r. W ocenie strony, pismo Poczty Polskiej potwierdza, że przesyłka z Sądu nie była właściwie doręczana, nawet zastępczo, co wyklucza winę strony w nieuiszczeniu wpisu, a jednocześnie wskazuje, że nastąpiło to z przyczyn niezależnych od strony. Zdaniem wnoszącego zażalenie, Sąd pierwszej instancji niesłusznie przerzuca na niego w całości obowiązek obalenia domniemania prawdziwości doręczenia przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Sądu pierwszej instancji, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu wywołanym zażaleniem M. S. pozostaje natomiast kwestia zgodności z prawem postanowienia odrzucającego skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego po uprzednim uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że przesyłka z wezwaniem do uiszczenia tegoż wpisu została skarżącemu prawidłowo doręczona w sposób zastępczy, w trybie art. 73 p.p.s.a. Postanowienie to jest prawomocne, gdyż nie zostało zaskarżone. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu Sąd pierwszej instancji zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu strona jako przesłankę braku winy w uchybieniu temu terminowi wskazuje wadliwość doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, gdyż twierdzi, że listonosz nie zostawił w skrzynce pocztowej zawiadomień o przesyłce (awiza), zaś adnotacje dokonane przez listonosza na kopercie nie są wiarygodne. Nieprawidłowość doręczenia nie jest przesłanką przywrócenia terminu, gdyż jeśli strona ma w tym zakresie rację i doręczenie nie było prawidłowe, to termin do wykonania wezwania o uiszczenie wpisu liczony od doręczenia w ogóle nie rozpoczął biegu. Wadliwość doręczenia mogła być podnoszona w skardze kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie z dnia z dnia 13 września 2010 r. odrzucające skargę, którego to postanowienia skarżący jednak nie zakwestionował. W tej sytuacji odnoszenie się przez Sąd pierwszej instancji przy ocenie zaistnienia przesłanek przywrócenia terminu do kwestii doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu – było zbędne. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo błędnego uzasadnienia zakwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, skoro strona nie powołała we wniosku o przywrócenie terminu żadnych (innych) okoliczności uprawdopodabniających brak jej winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie. PG ----------------------- 2