I SA/Gd 571/10

WyrokWSA w Gdańsku2010-09-14

Skład orzekający: Alicja Stępień, Sławomir Kozik, Ewa Kwarcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności przed wydaniem postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty, jeśli zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do przeprowadzenia formalnej kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności przed wydaniem postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty, jeśli zebrany materiał dowodowy, w tym oświadczenia dłużnika, jednoznacznie potwierdza bezpodstawne uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności. W takiej sytuacji, gdy przesłanki do przekazania wierzytelności są spełnione, a dłużnik mimo to nie dokonuje płatności lub dokonuje jej wadliwie, można określić wysokość nieprzekazanej kwoty.
Stan faktyczny
Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej u dłużnika B S.A. wobec zobowiązanego A sp.j. M. M., A. S. Mimo uznania zajęcia i zobowiązania do jego realizacji, B S.A. omyłkowo przelało kwotę 64.888,14 zł na rachunek zobowiązanego zamiast na rachunek organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wydał postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał je w mocy. Strona skarżąca (B S.A.) zarzuciła błędną interpretację przepisów i brak przeprowadzenia kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu tytułem zajętej wierzytelności oddala skargę. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym do majątku A spółka jawna M. M., A. S., zawiadomieniem z dnia 21 sierpnia 2009 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank - B S.A. W zawiadomieniu tym jako zobowiązaną wskazano, zgodnie ze zgłoszonymi wówczas przez Spółkę danymi, A spółka jawna M. M. P. S. G., ul. [...]. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 25 sierpnia 2009 r. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis zawiadomienia z dnia 21 sierpnia 2009 r., adresowana do A sp.j. została zwrócona przez placówkę pocztową z adnotacją "zwrot" i "nie podjęto w terminie". Pismem z dnia 2 września 2009 r. dłużnik zajętej wierzytelności - B S.A. uznał zajętą wierzytelność i zobowiązał się do sukcesywnej realizacji tego zajęcia. Zawiadomieniem z dnia 15 września 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał kolejnego zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności B S.A. W związku ze zgłoszoną przez zobowiązaną Spółkę z dniem 10 września 2009 r. zmianą danych, w przedmiotowym zawiadomieniu podmiot zobowiązany został określony jako: A sp.j. M. M., A. S., G., ul. [...] Zawiadomienie o zajęciu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 22 września 2009 r. natomiast przesyłkę zawierającą odpis tego zawiadomienia, adresowaną do A placówka pocztowa zwróciła z adnotacją "zwrot" i "nie podjęto w terminie". Pismami z dnia 14 października 2009 r. i z dnia 23 listopada 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do B S.A. z zapytaniem, czy po doręczeniu zajęcia z dnia 21 sierpnia 2009 r. dokonywał on jakichkolwiek płatności na rzecz zobowiązanej Spółki. Pismem z dnia 4 grudnia 2009 r. dłużnik zajętej wierzytelności - B S.A. poinformował organ egzekucyjny, że w dniu 24 września 2009 r. na rachunek zobowiązanej Spółki przelano kwotę 64.888,14- zł. Wpłata ta zgodnie z wyjaśnieniami dłużnika zajętej wierzytelności, miała wynikać z błędnego przypisania zajęcia do kontrahenta, spowodowanego różnicami w nazwie i adresie zobowiązanej. Ponadto dłużnik zajętej wierzytelności wskazał, że w systemie księgowym B S.A. kontrahent został określony, zgodnie z otrzymywanymi fakturami VAT, jako "A" Spółka Jawna ul. [...], natomiast w umowie z dnia 31 sierpnia 2009 r. kontrahenta określono jako "A" Spółka Jawna, M. M., A. S., ul. [...]. Końcowo wskazano, że na wystąpienie omyłki miał wpływ również fakt, iż w tym okresie nastąpiła okresowa zmiana osoby obsługującej zobowiązania. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2010 r. organ egzekucyjny określił wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu tytułem zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku A sp.j. M. M., A. S. przez dłużnika zajętej wierzytelności - B S.A. Nie zgadzając się z powyższym, dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia 10 lutego 2010 r. złożył w ustawowym terminie zażalenie na powyższe postanowienie. W ocenie dłużnika zajętej wierzytelności, organ egzekucyjny przed wydaniem skarżonego rozstrzygnięcia nie przeprowadził w B S.A. kontroli, o której mowa w art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, zdaniem skarżącego, dyspozycja art. 71 a § 9 cytowanej ustawy znajduje zastosowanie w sytuacji, w której dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, co nie dotyczy zaistniałego stanu faktycznego. Dłużnik zajętej wierzytelności przekazał bowiem na konto organu egzekucyjnego kwoty z tytułu dokonanego zajęcia wierzytelności, za wyjątkiem pierwszej raty płatności, która omyłkowo została przekazana na rachunek zobowiązanego. Przyczyny zaistnienia tej omyłki dłużnik zajętej wierzytelności wyjaśnił w piśmie z dnia 4 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 71 a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 maja 2010 r. strona skarżąca B S.A. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu, że wydano go przy błędnej interpretacji i niewłaściwemu zastosowaniu art. 71 a § 1 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez bezzasadne stwierdzenie, że strona jako dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylała się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej przez ten organ wierzytelności. W uzasadnieniu skarżąca ponowiła argumentację zawartą w zażaleniu z dnia 10 lutego 2010 r., nadto wskazała na brak kontroli, o której mowa w art. 71 a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a której przeprowadzenie jest niezbędne do wydania postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty. Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak też zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, także wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W ocenie Sądu, w świetle niekwestionowanych ustaleń faktycznych interpretacja prawa dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej jest prawidłowa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa. Wprawdzie z dyspozycji art. 71 a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że przed wydaniem postanowienia winny być przeprowadzone czynności kontrole, to jednak mieć należy na uwadze jednoznaczne stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym, nie jest konieczne przeprowadzenie czynności kontrolnych przed wydaniem postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty, jeżeli w sprawie został zebrany, w sposób zgodny z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, materiał dowodowy pozwalający na stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylania się dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 stycznia 2005 r. III SA 77/03). W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny zasadnie nie przeprowadził kontroli, o której mowa w art. 71 a powołanej ustawy, albowiem z materiału dowodowego gromadzonego w niniejszej sprawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, a przede wszystkim z oświadczenia B S.A. zawartego w piśmie z dnia 4 grudnia 2009 r. jednoznacznie wynika bezpodstawność braku działania dłużnika zajętej wierzytelności. Bezpodstawne bowiem uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności lub jej części ma miejsce wówczas, gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki dla jej przekazania, jednakże mimo to, dłużnik nie spełnia należnego świadczenia w całości lub części. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pismem z dnia 2 września 2009 r. uznającym wierzytelność zajętą zawiadomieniem z dnia 21 sierpnia 2009 r.. dłużnik zajętej wierzytelności - B S.A. potwierdził fakt dokonywania transakcji z A sp.j. M. M., P. S. i zobowiązał się do sukcesywnej realizacji przedmiotowego zajęcia. Ponadto, przekazanie przez B S.A. kwoty 64.888,14- zł na rachunek zobowiązanej nastąpiło w dniu 24 września 2009 r., to jest już po potwierdzeniu przez dłużnika zajętej wierzytelności otrzymania kolejnego zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 15 września 2009 r., w którym wskazano, zgodnie ze zgłoszoną przez Spółkę zmianą, jako zobowiązaną - A sp.j. M. M., A. S. W tej sytuacji zdaniem Sądu zasadne było określenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2010 r. wysokości nieprzekazanej kwoty. Prawidłowe jest tym samym postanowienie organu odwoławczego w którym utrzymano w mocy ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło