I GSK 594/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. "G." Sp. z o.o. z siedzibą w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 795/09 w sprawie ze skarg E. "G." Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem z 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 795/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargi E. "G." Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...].; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że zaskarżone decyzje doręczono spółce w dniu 28 maja 2009 r., co wynika z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na wszystkie osiemnaście decyzji Skarżąca złożyła skargi w siedzibie Izby Celnej w K. w dniu 30 czerwca 2009 r. Doręczając decyzje, Dyrektor Izby Celnej prawidłowo pouczył stronę o terminie i sposobie zaskarżenia decyzji do Sądu. Termin na wniesienie skargi, obliczony zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), upływał w sobotę 27 czerwca 2009 r., a zatem stosownie do art. 83 § 2 p.p.s.a. za ostatni dzień terminu należało uznać dzień następny po dniu wolnym, tj. poniedziałek 29 czerwca 2009 r. Tymczasem, jak wynikało z prezentaty widniejącej na pierwszych stronach skarg doręczonych do Izby Celnej w K., skargi strona złożyła za pośrednictwem poczty kurierskiej 30 czerwca 2009 r. Sąd jednocześnie podkreślił, że przedsiębiorstwo przewozowe dostarczające przesyłkę, pełni jedynie rolę posłańca, zatem w tej sytuacji zastosowanie ma ogólna zasada, zgodnie z którą skargę uważa się za wniesioną w terminie w którym wpłynęła do właściwego organu. W związku z tym WSA uznał, że skargi zostały wniesione po terminie i podlegają odrzuceniu. Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W skardze kasacyjnej zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. art. 53 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż skargi nie zostały wniesione w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji; 2. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. zostały wniesione po upływie terminu do ich wniesienia; 3. art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie jego treści wobec przyjęcia, iż skargi zostały wniesione za pośrednictwem poczty kurierskiej z jednoczesnym opóźnieniem. W uzasadnieniu do tak skonstruowanych zarzutów autor skargi kasacyjnej podniósł, że prezentaty wskazujące złożenie skarg za pośrednictwem poczty kurierskiej nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu faktycznego, bowiem skarżąca wniosła skargi w terminie za pośrednictwem Poczty Polskiej, na dowód czego do skargi kasacyjnej załączyła uwierzytelnioną kserokopię dowodu nadania skarg w dniu 29 czerwca 2009 r. w Urzędzie Pocztowym G. 3, uwierzytelnioną kserokopię dowodu potwierdzenia odbioru przesyłki przez Izbę Celną w K. w dniu 30 czerwca 2009 r. na druku Poczty Polskiej, oświadczenie pracownika Urzędu Pocztowego G. 3 z dnia 28 maja 2010 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.), zaś oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia prawidłowych okoliczności faktycznych. Ustalenie bowiem, czy strona dokonała określonej czynności w ustawowym terminie, należy do sfery faktu, a nie prawa. Jest to przy tym zagadnienie szczególnie newralgiczne, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie mogą wywołać dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia jej prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu za bezsporne przyjął wniesienie przez spółkę skarg za pośrednictwem poczty kurierskiej w dniu 30 czerwca 2009 r. Sąd jednocześnie podkreślił, że przedsiębiorstwo przewozowe dostarczające przesyłkę, pełni jedynie rolę posłańca, zatem w tej sytuacji zastosowanie ma ogólna zasada, zgodnie z którą skargę uważa się za wniesioną w terminie w którym wpłynęła do właściwego organu. W związku z tym WSA uznał, że skargi zostały wniesione po upływie 30-dniowego terminu. Swój wniosek WSA oparł na prezentatach widniejących na pierwszych stronach skarg. W kontekście informacji, jakimi dysponował Sąd pierwszej instancji zaskarżone rozstrzygnięcie należałoby uznać za prawidłowe. Jednak wnioski, na których WSA oparł swoje rozstrzygnięcie, zostały podważone przez Skarżącą poprzez dołączoną do skargi kasacyjnej uwierzytelnioną kserokopię dowodu nadania paczki pocztowej, z której wynika, że Strona 29 czerwca 2009 r., a więc przed upływem ustawowego terminu, za pośrednictwem Poczty Polskiej (Urzędu Pocztowego G. 3) wysłała na adres Dyrektora Izby Celnej w K. paczkę pocztową o nr nadawczym [...]. Pismo to, aczkolwiek uzyskane już po podjęciu skarżonego postanowienia, uwidacznia, że ustalenia przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, nie były tak oczywiste, jak widział je tenże Sąd. Tym bardziej, że Skarżąca przedstawiła równocześnie uwierzytelnioną kserokopię dowodu potwierdzenia odbioru w/w paczki przez Izbę Celną w K. w dniu 30 czerwca 2009 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca zdołała skutecznie podważyć okoliczność faktyczną stanowiącą podstawę zastosowania w sprawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ujawniona za pomocą uwierzytelnionej kserokopii dowodu nadania paczki pocztowej data wniesienia skarg oraz uwierzytelniona kserokopia dowodu potwierdzenia odbioru przesyłki przez Izbę Celną w K. uprawdopodabnia tezę, że rzeczywiście Skarżąca zdołała w ustawowym terminie wnieść skargi do sądu. Podkreślić przy tym należy, że okoliczność ta z pewnością ma istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że wniesienie skarg nastąpiło po upływie terminu, to nie mógłby z tego powodu skarg odrzucić. Wprawdzie przedstawiony przez Skarżącą dowód nadania paczki pocztowej z 29 czerwca 2009 r. nie daje zupełnej pewności, że przedmiotem tej przesyłki były skargi w niniejszej sprawie, niemniej jednak kierując się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, trudno przyjąć, iż mogło być inaczej. Tym bardziej, że data potwierdzenia odbioru w/w przesyłki przez Izbę Celną w K. tj. 30 czerwca 2009 r. jest tożsama z datą z prezentaty widniejącej na pierwszych stronach skarg doręczonych do Izby Celnej w K. Okoliczność ta wskazywałaby, że 30 czerwca 2009 r. została dostarczona do Izby Celnej w K. paczka pocztowa nadana przez Skarżącą za pośrednictwem Poczty Polskiej (Urząd Pocztowy G. 3) w dniu 29 czerwca 2009 r. Zaznaczyć również należy, iż wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony ze względu na konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Tym samym, przy uwzględnieniu okoliczności podnoszonych przez Skarżącą oraz załączonych do skargi kasacyjnej dowodów, nietrafne wydaje się postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. odrzucające skargi podatnika. Wymaga również podkreślenia, że nadanie paczki pocztowej za pośrednictwem Poczty Polskiej jest tożsame z oddaniem pisma w polskim urzędzie pocztowym. Przepis art. 83 § 3 p.p.s.a. nie odróżnia rodzajów przesyłek (paczek lub listów), zaś skutki zachowania terminu uzależnia jedynie od tego, czy pismo zostało oddane w polskim urzędzie pocztowym. W tym miejscu należy zauważyć, że ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 z późn. zm.) określając zasady wykonywania działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym wyróżnia dwie grupy podmiotów prowadzących tę działalność, a mianowicie przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności pocztowej, zwanych operatorami i operatora publicznego, który obowiązany jest do świadczenia powszechnych usług pocztowych. Tym operatorem publicznym z mocy art. 46 ust. 2 prawa pocztowego jest Poczta Polska. Natomiast oddanie pisma w przedsiębiorstwie przewozowym innym niż polski urząd pocztowy nie oznacza zachowania terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jeżeli w wyznaczonym terminie pismo nie wpłynęło do sądu (organu). W związku z powyższym należy uznać, iż słuszne są zarzuty skargi kasacyjnej, a wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Równocześnie wyjaśnić należy, że w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi przepis art. 203 p.p.s.a. dotyczący zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie ma zastosowania niezależnie od zgłoszonego przez wnoszącego skargę kasacyjną wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Strona wnosząca skargę kasacyjną ma w takiej sytuacji możliwość odzyskania kosztów postępowania kasacyjnego po uwzględnieniu skargi w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako że koszty te należy zaliczyć do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw od organu na podstawie art. 200 p.p.s.a. (vide uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., I OSP 4/07). Naczelny Sąd Administracyjny powyższy pogląd podziela na gruncie niniejszej sprawy, a skoro w niniejszym postępowaniu kasacyjnym Sąd nie miał na celu wydania orzeczenia odnoszącego się do merytorycznego rozstrzygnięcia (zakończenia sporu), to z tego względu brak było podstaw do zwrotu kosztów sądowych.