III SA/Wa 692/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-14

Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek, Sylwester Golec, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż wszystkich udziałów w spółce z o.o. oraz odwołanie członka zarządu z tej funkcji zwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie pełnienia tej funkcji, zwłaszcza gdy egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna?
Ratio decidendi
Sprzedaż udziałów w spółce z o.o. oraz odwołanie członka zarządu z funkcji nie zwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie pełnienia tej funkcji, jeśli egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej jest odrębną podstawą prawną, niezależną od ewentualnego zbycia przedsiębiorstwa czy udziałów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu spółki "T." Sp. z o.o. za zaległości w podatku od towarów i usług za okresy od 2004 do 2007 roku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym przedawnienie zobowiązania za listopad 2004 r. oraz błędne zastosowanie art. 116 O.p. zamiast art. 112 O.p., argumentując, że zbył udziały w spółce i został odwołany z zarządu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (spr.), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004, 2006, 2007 r. oraz umorzenia postępowania za kwiecień 2007 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60.ze zm. powoływanej dalej jako O.p), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2009r. znak: [...] orzekającej o odpowiedzialności podatkowej A. T. – zwanego dalej Skarżącym lub Stroną - za zaległości podatkowe "T." Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za okresy wrzesień 2004, kwiecień 2006 r., lipiec 2006, wrzesień 2006, październik 2006, grudzień 2006, marzec 2007, wrzesień 2007, październik 2007 oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości oraz umarzającej postępowanie za kwiecień 2007 r. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. działając na podstawie art. 207, art. 208, art. 107, art. 108 § 1 oraz art. 116 O.p. decyzją z dnia [...] września 2009 r. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego za niewykonane zobowiązania w podatku od towarów i usług "T." Sp. z o.o. powstałe wobec budżetu państwa za wskazane powyżej miesiące, jednocześnie organ pierwszej instancji umorzył postępowanie za miesiąc kwiecień 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotowe zaległości powstały w wyniku niewpłacenia przez Spółkę kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług, wynikających ze złożonych deklaracji podatkowych VAT-7 za miesiące: listopad 2004 r., kwiecień 2006 r., lipiec 2006 r., wrzesień - październik 2006 r., grudzień 2006 r., marzec 2007 r., wrzesień - październik 2007 r. W związku z powyższym organ podatkowy na mocy art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm. dalej powoływanej jako u.p.e.a.) wystawił Spółce upomnienia, którymi wezwał do uregulowania należności, a następnie wobec braku reakcji Spółki wystawił tytuły wykonawcze. Organ podatkowy wyjaśnił, że w toku czynności egzekucyjnych dokonano próby zajęć wierzytelności w bankach: F.,-R. Bank, B.[...] S.A., P. , Bank BPH, K. Bank, [...] Bank. Bank R. pismem z dnia [...] lipca 2008 r. poinformował, iż zajęcie okazało się skuteczne, w związku z powyższym przekazał na rachunek organu kwotę w wysokości 106,49 zł, Próby zajęcia rachunków w pozostałych bankach okazały się nieskuteczne, ponieważ nie prowadziły one rachunków dla Spółki. Organ podatkowy wyjaśnił, że jak wynika z relacja poborcy niemożliwe było dokonanie innych czynności egzekucyjnych ponieważ siedziba spółki była zamknięta, ponadto spółka nie prowadziła działalności pod wskazanym adresem (tj. W., ul. [...]), ani pod adresem W., ul. [...] i brak było również informacji o aktualnej siedzibie Spółki. Organ podatkowy dodał, że w wyniku zapytania wystosowanego do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w celu uzyskania informacji odnośnie majątku ruchomego spółki "T." Sp. z o.o., Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Departament Centralnej Ewidencji Pojazdów udzieliło odpowiedzi, iż Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. W odpowiedzi na zapytanie dotyczące nieruchomości posiadanych przez Spółkę Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych poinformowała, że na dzień 19 stycznia 2009 r. Spółki nie odnaleziono w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych. Ponadto organ podatkowy ustalił, że według stanu na dzień 13 stycznia 2009 r. wynika, iż firma figuruje jako płatnik składek ZUS, a ostatniej wpłaty dokonano przelewem za miesiąc marzec 2007 r., Podczas postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia powyższego rachunku bankowego. W związku z tym, że prowadzone postępowanie nie przyniosło rezultatów (nie wyegzekwowano całej wymaganej zaległości, nie udało się ustalić dalszych składników majątkowych Spółki), organ podatkowy postanowił o orzeczeniu na podstawie art. 116 O.p. o odpowiedzialności członka zarządu za powyższe zaległości. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 116 § 1 O.p. orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej jest uwarunkowane istnieniem przesłanek tej odpowiedzialności. Zatem, po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji, następną okolicznością jest fakt pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową. Organ podatkowy na podstawie odpisu KRS nr [...] dot. "T." Sp. z o.o. ustalił, że Skarżący w okresie, który obejmują zaległości pełnił funkcję prezesa zarządu. Organ dodał, że kolejną przesłanką jest bezskuteczność egzekucji wobec Spółki, chyba że członek zarządu wskaże mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Strona w prowadzonym postępowaniu nie wskazała mienia Spółki. Organ wyjaśnił, że w trakcie postępowania podatkowego Strona złożyła pisma, w których wskazała, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] maja 2008 r. zawartej z A. G., Skarżący dokonał zbycia wszystkich udziałów spółki "T." Sp. z o.o. i jak stwierdzi tym samym przestał być właścicielem spółki. Ponadto Skarżący oznajmił, iż zgodnie z paragrafem 3 umowy sprzedaży oraz załącznikiem nr 1 kupujący posiadał wiedzę o istniejących zobowiązaniach spółki wobec urzędu skarbowego i zobowiązał się do ich pokrycia. Organ podatkowy dodał że uchwałą ze Zgromadzenia Wspólników T. Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2008 r. Skarżący został odwołany z zarządu spółki, natomiast niniejsze postępowanie dotyczy zaległości za okres, w którym Skarżący wchodził w skład zarządu Spółki (odwołanie z dniem 7 maja 2008 r.). Reasumując organ uznał, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu w okresie, w którym powstały przedmiotowe zaległości, a fakt odwołania z pełnionej funkcji w dniu 7 maja 2008 r. nie jest przesłanką uwalniającą od odpowiedzialności za zaległości powstałe w tym czasie. W związku z powyższym organ podatkowy stanął na stanowisku, że w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe "T." Sp. z o.o. nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych enumeratywanie w art. 116 § 1 oraz art. 112 § 1 O.p., uwalniających Skarżącego od odpowiedzialności. W dniu 2 czerwca 2008 r. do organu wpłynęła korekta deklaracji podatkowej za miesiąc kwiecień 2007 r., w której spółka "T." Sp. z o.o. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w związku z powyższym organ podatkowy umorzył postępowanie podatkowe za miesiąc kwiecień 2007 r. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając decyzji krzywdzące i niesprawiedliwe rozstrzygnięcie kwestii przeniesienia odpowiedzialności za niewykonane zobowiązania w podatku od towarów i usług przez spółkę "T." Sp. z o. o. poprzez orzeczenie dokonane w oparciu o art. 116 O.p., podczas gdy postępowanie powinno być prowadzone wobec nabywcy przedsiębiorstwa zgodnie z art. 112 O.p. Ponadto pismem z dnia 9 grudnia 2009 r. Skarżący wskazał, że podtrzymuje zarzuty podniesione w odwołaniu, jednocześnie powołując się na dokonane w dniu 7 maja 2008 r. zbycie udziałów Spółki oraz na odwołanie go z zarządu Spółki mocą postanowień uchwały z dnia 7 maja 2008 r. . Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie jest bezspornym, iż w okresie powstania zobowiązań i zaległości "T." Sp. z o. o. w podatku od towarów i usług Skarżący pełnił funkcję członka zarządu tej spółki. Ponadto w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec "T." Sp. z o. o. organ egzekucyjny stwierdził całkowitą nieściągalność zaległości. Nie ujawniono również majątku ruchomego i nieruchomego, w stosunku do którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji. Ponadto organ odnosząc się do podniesionego w odwołaniu, jak i w piśmie z dnia 9 grudnia 2009r. zarzutu, iż Strona w wyniku zawartej w dniu 7 maja 2008r. umowy sprzedaży z A. G. dokonała zbycia wszystkich udziałów spółki "T." Sp. z o. o., tym samym przestała być właścicielem tej Spółki i jednocześnie uchwałą z dnia 7 maja 2008r. została odwołana z Zarządu Spółki wyjaśnił, iż zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Wspólników "T." Sp. z o. o. z dnia 7 maja 2008r. Skarżący został odwołany z zarządu spółki, natomiast decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2009r. obejmuje zaległości podatkowe za okresy, w których Skarżący wchodził w skład zarządu spółki. Organ zaznaczył, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu w okresie, w którym powstały przedmiotowe zaległości podatkowe, a fakt odwołania z pełnionej funkcji w dniu 7 maja 2008r. nie jest przesłanką uwalniającą od odpowiedzialności za zaległości powstałe w tym czasie. Na powyższą decyzję Skarżący pismem z dnia 11 lutego 2010 r. wniósł skargę, wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2009 r. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 70 § 1 O.p., poprzez ustalenie należności podatkowych za miesiąc listopada 2004r., po okresie przedawnienia zobowiązania podatkowego za ten miesiąc, 1) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 O.p., w związku z art. 120, 121 i 122 O.p., 2) naruszenie art. 112 związku z art. 116 O.p., W uzasadnieniu skargi Skarżący uzasadniając podniesiony zarzut dotyczący naruszenia art. 70 § 1 O.p., wyjaśnił, że w jego ocenie zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie uwzględnia okoliczności przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiąc listopad 2004 r., bowiem zobowiązanie to uległo przedawnieniu po upływie 5 lat od powstania obowiązku podatkowego, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zważywszy na fakt, że w stosunku do Skarżącego nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, a zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc nie wygasło uznał, że ustalenie zobowiązania podatkowego za ten miesiąc było niezgodne z obowiązującymi przepisami. Ponadto Skarżący uznał, że organy podatkowe nie działały na podstawie przepisów prawa. Zdaniem Skarżącego w toku postępowania organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w prowadzonym postępowaniu. Skarżący nie zgodził się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., że przepis art. 112 O.p. nie ma w jego sprawie zastosowania. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej nie nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa, lecz jedynie sprzedaż wszystkich udziałów, natomiast Skarżący podkreślił, że Spółka "T." była jednoosobową spółką, z jednoosobowym zarządem, nie posiadała też majątku trwałego i nie zatrudniała pracowników. Tym samym sprzedaż 100 % udziałów i przejęcie przez kupującego zobowiązań spółki oznacza praktycznie sprzedaż całej firmy, a Skarżący przestał być właścicielem tej spółki i jednocześnie uchwałą z dnia 7 maja 2008r. został odwołany z zarządu spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest bezzasadna. W ocenie Sądu Skarżący nie ma racji twierdząc, że zobowiązanie podatkowe za listopad 2004 r. uległo przedawnieniu przed wydaniem decyzji orzekającej odpowiedzialność Skarżącego za zobowiązania ww. spółki z o.o. Zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2004 r. zgodnie z treścią art. 70 § 1 O.p. ulegało przedawnieniu z końcem 2009 r. Zgodnie z treścią art. 118 § 1 O.p. nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe ma charakter konstytutywny, gdyż dopiero z chwilą wydania tej decyzji powstaje ta odpowiedzialność. Z tego względu zdaniem Sądu termin określony w art. 118 § 1 O.p. dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona Skarżącemu w dniu 30 września 2009 r. a zatem przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2004 r. Podnoszona przez Skarżącego okoliczności zbycia udziałów w spółce i zobowiązania się przez nabywcę do zapłaty zaległych zobowiązań podatkowych spółki nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Tego rodzaju okoliczności nie zostały wymienione w treści art. 116 O.p. jako przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe Spółki. Przepisy O.p w ogóle nie przewidują możliwości przejęcia odpowiedzialności za zaległości podatkowe innego podatnika na podstawie umowy zawartej z tym podatnikiem. Stan faktyczny w niniejszej sprawie został wyjaśniony i oceniony przez organy w sposób prawidłowy. Organy ustalił, że Skarżący był prezesem zarządu spółki z o.o. w okresie, w którym powstały zobowiązania podatkowe, których dotyczy niniejsza sprawa oraz, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Organ w niniejszej sprawie zasadnie wskazały, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne. Z tych względów Sąd uznał, że niezasadny był podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 191 w zw. 120,121 i 122 O.p. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. W rozpoznanej sprawie nie naruszono przepisów art. 112. O.p. Skarżący podnosząc ten zarzut wskazywał, że umową z dnia 7 maja 2008 r. zbył udziały w spółce z o.o. "T." i wskutek tego na nabywcę udziałów powinna zostać przeniesiona odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki zgodnie z treścią art. 112 § 1 O.p. W zaskarżonej decyzji organ zasadnie wskazał, że umowa z 7 maja 2008 r. nie obejmowała swym zakresem zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 k.c., gdyż jej przedmiotem były udziały w spółce z o.o. Dodatkowo należy wskazać, że zdaniem Sądu przepis art. 116 § 1 O.p. stanowi odrębną od art. 112 § 1 O.p. podstawę do orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe, która może być stosowana niezależnie od art. 112 § 1 O.p. Zdaniem Sądu organy nie naruszyły art. 191 O.p. uznając, że przedmiotowa umowa nie miała znaczenia dla odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki z o.o. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz.1270 z późn. zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło