II GSK 1447/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-22
Skład orzekający: Barbara Stukan – Pytlowany, Cezary Pryca, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata tytułu prawnego do lokalu przez podnajemcę, wynikająca z zakończenia stosunku najmu między głównym najemcą a właścicielem, stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, nawet jeśli podnajemca nie został oficjalnie poinformowany o zakończeniu umowy najmu i wypowiedzeniu umowy podnajmu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że utrata tytułu prawnego do lokalu przez podnajemcę, wynikająca z zakończenia stosunku najmu między głównym najemcą a właścicielem (zgodnie z art. 668 § 2 k.c.), stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Sąd podkreślił, że brak oficjalnego powiadomienia o zakończeniu umowy najmu lub wypowiedzeniu umowy podnajmu nie wpływa na wygaśnięcie stosunku podnajmu z mocy prawa.Stan faktyczny
Skarżący P.Z. prowadził sprzedaż napojów alkoholowych w wynajmowanych lokalach. Po zmianie głównego najemcy lokali, nowy najemca (Z. Okręg P.) wypowiedział skarżącemu umowę podnajmu z powodu zaległości czynszowych. Skarżący nie odebrał wypowiedzenia i nie płacił czynszu. Organy administracyjne cofnęły zezwolenie na sprzedaż alkoholu, uznając, że skarżący utracił tytuł prawny do lokalu. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan – Pytlowany Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Wdowiak Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 649/10 w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z 30 marca 2011 r. oddalił skargę P.Z. "Z." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
P.Z., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "Z.", zwrócił się, pismem z [...] grudnia 2008 r., do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Do wniosku Skarżący dołączył umowy podnajmu lokali położonych w budynku przy ul. S. na parterze i w piwnicy (umowa podnajmu z [...] grudnia 2004 r. na czas oznaczony [...] czerwca 2004 r.-[...] listopada 2011 r.) oraz na pierwszym piętrze (umowa z [...] czerwca 2004 r. na czas oznaczony [...] listopada 2004 r.-[...] listopada 2011 r.), zawarte z najemcą tych lokali – Z. z siedzibą w W. Z. w W. był wówczas najemcą lokali na podstawie umowy zawartej z Miastem P. z [...] grudnia 1998 r. i aneksu z [...] listopada 2001 r. Umową z [...] lipca 2008 r. zawartą z Miastem P. za zgodą Z. z siedzibą w W., najemcą przedmiotowych lokali użytkowych, w miejsce Z. z siedzibą w W., stał się Z. Okręg P.
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] udzielił Skarżącemu zezwolenia na podawanie w lokalu typu "Pub" pod adresem [...] P., ul. S. napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), w okresie od [...] grudnia 2008 r. do [...] grudnia 2012 r.
Zarząd Okręgowy Z. z siedzibą w P., jako następca prawny Z.
z siedzibą w W. oświadczył w piśmie z [...] listopada 2008 r., że wypowiada P.Z. ze skutkiem natychmiastowym umowę podnajmu lokalu użytkowego położonego na parterze i w piwnicy budynku, a [...] grudnia 2008 r. wypowiedział ze skutkiem natychmiastowym także umowę podnajmu lokalu użytkowego położonego na pierwszym piętrze, z powodu zwłoki w zapłacie czynszu za oba lokale
w kolejnych dwóch miesiącach, wnosząc o opróżnienie, opuszczenie i wydanie opisanych lokali w terminie 7 dni od doręczenia pisma o wypowiedzeniu. Żadnego
z tych pism skarżacy nie odebrał, jednocześnie od sierpnia 2008 r. nie płacąc ani Z. Okręgowi P., ani Z. z siedzibą w W., jakichkolwiek kwot tytułem czynszu podnajmu tych lokali ani tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z tych lokali. O wypowiedzeniu Skarżącemu umowy podnajmu lokalu użytkowego Z. Okręg P. poinformował pismem z dnia [...] września 2009 r. Urząd Miasta P..
Wyrokiem zaocznym z 3 lipca 2009 r. I C 289/09/14 Sąd Rejonowy P., w sprawie z powództwa Z. Okręg P. przeciwko Skarżącemu, nakazał pozwanemu, by opuścił, opróżnił i wydał powodowi przedmiotowe lokale użytkowe, zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu oraz nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowieniem z 14 września 2009 r. I C 289/09 Sąd zawiesił rygor natychmiastowej wykonalności nadany wyrokowi zaocznemu z 3 lipca 2009 r. I C 289/09/14, zaś wyrokiem z 27 sierpnia 2010 r. I C 289/09 utrzymał w całości w mocy swój wyrok zaoczny z 3 lipca 2009 r.
Pismem z [...] sierpnia 2009 r. poinformowano P.Z. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwoleń na prowadzenie przez niego sprzedaży (podawania) napojów alkoholowych, z powodu braku ważnego tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży tych napojów.
Decyzją z [...] września 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości cofnął udzielone przez siebie P.Z. zezwolenie na podawanie napojów alkoholowych.
P.Z. pismem z [...] września 2009 r. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P., wnosząc jednocześnie o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania cywilnego, którego przedmiotem jest wykazanie tytułu prawnego do lokalu będącego punktem sprzedaży napojów alkoholowych. W momencie składania odwołania spawa sądowa nie została jeszcze zakończona, w związku z czym odpadła przyczyna cofnięcia koncesji na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Jednocześnie odwołujący wskazał, że Z. Okręg P. nie powinien być stroną w tym postępowaniu, ponieważ nie informował wynajmującego ani o tym, że stał się najemcą lokalu, ani o wypowiedzeniu umowy podnajmu lokalu P.Z.
Decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. W ocenie kolegium, biorąc pod uwagę treść art. 18 ust. 7 oraz art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Kolegium wskazało, że w związku z tym, że Z. Okręg P. pismem z [...] listopada 2008 r. rozwiązał umowę podnajmu przez P.Z. lokalu przy ul. S. w P., w którym prowadzona jest sprzedaż i podawanie alkoholu, odwołujący nie posiada tytułu prawnego do opisanego lokalu, co w związku z treścią art. 18 ust. 7 pkt. 5 oraz art. 18 ust. 10 pkt 2, skutkować powinno cofnięciem udzielonego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Ponadto wskazano, że istotnie umowę podnajmu lokalu P.Z. zawarł [...] grudnia 2004 r. z wynajmującym Z. z siedzibą w W., jednak [...] lipca 2008 r. Miasto P. podpisało umowę najmu przedmiotowego lokalu ze Z. z siedzibą w P. W związku z tym, Z. Okręg P. jako główny najemca, był uprawniony do wypowiedzenia umowy podnajmu ze względu na nieopłacanie należnego czynszu przez podnajemcę. Kolegium wskazało ponadto, że Sąd Rejonowy P. Wydział I Cywilny w sprawie I C 289/09/14 wydał nakaz opuszczenia i opróżnienia lokalu, nadając wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, jednak na skutek nieprawidłowego doręczenia stronie zawiadomienia o rozprawie sądowej odwołujący złożył sprzeciw z wnioskiem o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności wyroku, podnosząc jednocześnie, że jego niestawiennictwo było przezeń niezawinione. Mimo iż postanowieniem z 14 września 2009 r. Sąd Rejonowy P. zawiesił rygor natychmiastowej wykonalności wyroku o eksmisję i wyznaczył termin rozprawy, to jednak jak wskazało kolegium, postępowanie przed Sądem Rejonowym w P. dotyczy eksmisji podnajemcy z przedmiotowego lokalu, nie zaś umowy zawartej z najemcą, która to umowa została wypowiedziana z dniem [...] listopada 2008 r. Jak wskazało kolegium, sprawa eksmisji między podnajemcą i najemcą jest sprawą cywilną między nimi, nieistotną z punktu widzenia zarówno organu wydającego zezwolenie jak i organu odwoławczego i niemającą wpływu na wynik postępowania administracyjnego. Ponadto, w ocenie kolegium toczące się przed Sądem postępowanie w sprawie eksmisji nie zmienia faktu, że odwołujący się nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu. Z tego względu organ cofający zezwolenie nie miał również powodów do zawieszania postępowania. Kolegium podniosło ponadto, że w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym i sądowym nieuzasadniony jest pogląd, że podnajmujący nie podjął informacji o wypowiedzeniu umowy podnajmu przez Z. Okręg P.- następcę prawnego Z. z siedzibą w W., a zatem podnajmujący prowadzi w lokalu przy ul. S. sprzedaż alkoholu z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę P.Z. na powyższą decyzję SKO, podzielając ustalenia faktyczne zawarte w zaskarżonej decyzji, w tej części, w której kolegium ustaliło, że w dacie wydania decyzji I i II instancji P.Z. nie posiadał tytułu prawnego do lokali będących przedmiotem dwu umów podnajmu zawartych [...] czerwca 2004 r. i [...] grudnia 2004 r. Sąd wskazał, odnosząc się do treści art. 18 ust. 6 pkt 2, art. 18 ust. 7 pkt 5 oraz art. 18 ust. 10, że organy obu instancji trafnie uznały, że Skarżący utracił tytuł prawny do obu lokali użytkowych i nie posiadał go w dniu wydania decyzji I, jak i II instancji. Jednocześnie skład orzekający zauważył, że rozważając stan prawny sprawy organy obu instancji pominęły dyspozycję art. 668 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm., dalej k.c.), zgodnie z którym stosunek wynikający z zawartej przez najemcę umowy o bezpłatne używanie lub podnajem rozwiązuje się z mocy prawa najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu. Umowa podnajmu nie może trwać dłużej niż sam najem (umowa główna) i rozwiązuje się z mocy samego prawa najpóźniej z chwilą jego zakończenia. W związku z powyższym, jak wskazał Sąd, zawarty z Z. z siedzibą w W. stosunek podnajmu lokalu rozwiązał się najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu- to jest z dniem [...] lipca 2008 r., gdy Miasto P. zawarło umowę najmu tych samych lokali z Z. Okręgiem P., a nie dopiero z dniem wypowiedzenia przez Z. Okręg P. umowy podnajmu skarżącemu. Zatem w dniu [...] listopada 2008 r. stosunek podnajmu obu lokali już nie istniał, bowiem rozwiązał się z mocy prawa [...] lipca 2008 r. W ocenie Sądu uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, skoro organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły brak po stronie skarżącego tytułu prawnego do zajmowania lokalu użytkowego w dacie decyzji obu instancji, co -mimo innych przyczyn- odpowiada jednak sytuacji prawnej ustalonej przez Sąd. Wobec niepłacenia czynszu podnajmu za oba lokale od sierpnia 2008 r., nie doszło również do nawiązania nowego stosunku podnajmu lokali, ani w sposób wyraźny, ani w sposób dorozumiany, a ponadto skarżący miał świadomość utraty tytułu prawnego do lokalu nie później niż po uzyskaniu wiadomości o piśmie od Z. Oddziału P. z [...] listopada 2008 r. Sąd podniósł także, że w związku z tym, że skarżący utracił tytuł prawny do zajmowanych lokali użytkowych, prawidłowa jest ocena obu organów administracyjnych, zgodnie z którą skutkowało to obligatoryjnym cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Ponadto Sąd wskazał, że organy obu instancji nie były zobowiązane do zawieszenia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z powodu toczącego się przed Sądem Rejonowym w P. postępowania w przedmiocie eksmisji, bowiem czym innym jest utrata samego tytułu prawnego do lokali (będąca ustawową przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu), a czym innym powództwo windykacyjne, mające na celu wydanie wynajmującemu bezprawnie zajętej rzeczy.
Sąd wskazał także, że uchybienie art. 10 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, czego również w żaden sposób skarżący nie wykazał.
Od powyższego wyroku, pismem z 13 czerwca 2011 r., P.Z. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu:
1. na podstawie z art. 174 pkt. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, dalej p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na "przebieg" sprawy tj. art. 145 § 1 ust. c) ustawy poprzez oddalenie skargi, mimo, że w sprawie doszło do naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.:
1. art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez błędy w ustaleniach faktycznych
i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługiwał tytuł prawny do lokalu
2. art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadniając decyzję organ nie wskazał faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
2. na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust.7
w zw. z art. 18 ust. 10 pkt.2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez uznanie, że wobec zawarcia w dniu [...] lipca 2008r. przez Miasto P. ze Z. Okręg P. umów najmu lokalów użytkowych w P. przy ul. S. skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a w konsekwencji, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych winno być cofnięte. W oparciu o powyższe zarzuty, P.Z. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada regułom wskazanym w art. 107 § 3 k.p.a., jest lakoniczne i ogólnikowe. Skarżący podkreślił, że dopiero w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wskazał na jakiej podstawie uznać można, że skarżący utracił tytuł prawny do lokalu i to już w dniu [...] lipca 2008 r., bowiem w ocenie Sądu zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 668 § 2 k.c. Z. Okręg P. nigdy oficjalnie nie powiadomił skarżącego, że jest najemcą przedmiotowego lokalu przy ul. S., a zatem- zdaniem skarżącego- skoro Z. Okręg P. nigdy nie było stroną umowy podnajmu łączącej skarżącego ze Z. Zarząd Główny w W., Z. Okręg P. nie mógł na żadnym etapie i pod żadnymi warunkami wypowiedzieć tej umowy. W ocenie autora skargi kasacyjnej nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu, że skoro Miasto P. zawarło z Z. w P. umowę najmu, której przedmiotem były przedmiotowe lokale, oznacza to, iż umowa najmu zawarta pomiędzy Miastem P. a Zarządem Głównym Z. w W. została rozwiązana. Skarżący podniósł także, że nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu, że ze względu na to, że w ustawie o wychowaniu w trzeźwości przesłanką do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu jest utrata tytułu prawnego do lokalu, a nie faktyczna możliwość posiadania lokalu, to dla wyjaśnienia niniejszej sprawy nie ma znaczenia wynik prowadzonego postępowania eksmisyjnego.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną zostały wniesione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. z wnioskiem o nieuwzględnienie skargi kasacyjnej oraz przez uczestnika postępowania- Z. Okręg P., który wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Wynik postępowania kasacyjnego był zatem rezultatem oceny zarzutów zgłoszonych w rozpoznawanym środku odwoławczym.
Zgodnie z przepisem art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć
na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia
w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo,
że w sprawie doszło do naruszenia przez SKO w P. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędy w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługiwał tytuł prawny do lokalu oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z dyspozycją tego przepisu.
Zdaniem skarżącego przysługuje mu nadal tytuł prawny do lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży alkoholu, gdyż umowa najmu z dnia [...] grudnia 1998 r. zawarta między właścicielem Miastem P., a najemcą- ZG Z. w W. nie została nigdy rozwiązana. Twierdzenie to skarżący opiera na tym, iż nie otrzymał od Z. w W. jako najemcy, żadnej informacji o rozwiązaniu umowy najmu. Ponadto Z. Okręg w P. nigdy oficjalnie nie powiadomił go, że jest najemcą przedmiotowego lokalu, a zatem nie był stroną umowy najmu i nie mógł wypowiedzieć umowy łączącej skarżącego z ZG Z. w W.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut, błędnego przyjęcia przez SKO, iż skarżącemu nie przysługiwał tytuł prawny do lokalu jest niezasadny. Przeczy temu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w oparciu o który Sąd I instancji przyjął stan faktyczny będący podstawą zaskarżonego wyroku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo stwierdził – w oparciu o zgromadzone dowody – że w dacie wydania decyzji przez organy I instancji i II instancji skarżącemu nie przysługiwał tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, argumentując, że stosunek podnajmu przedmiotowego lokalu łączący skarżącego z najemcą ZG Z., rozwiązał się z chwilą zakończenia stosunku najmu między właścicielem Miastem P. i tym najemcą, co nastąpiło najpóźniej w dniu [...] lipca 2008 r.
Zgodnie z art. 668 § 2 k.c. stosunek wynikający z zawartej przez najemcę umowy o bezpłatne używanie lub podnajem rozwiązuje się z mocy prawa najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu. Przepis ten jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Umowa podnajmu nie może bowiem trwać dłużej niż umowa najmu
i ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą zakończenia najmu. W takiej sytuacji najemca może odpowiadać wobec osób trzecich za niewykonanie zobowiązania,
a wynajmujący może żądać zwrotu rzeczy wprost od osób trzecich. Unormowanie zawarte w art. 668 k.c. dotyczy także umów najmu lokali użytkowych, z tym
że podnajęcie w myśl art. 6882 k.c. nie jest możliwe bez zgody wynajmującego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że [...] grudnia 1998 r. Miasto P. zawarło z ZG Z. w W. umowę najmu lokali znajdujących się w kamienicy położonej w P. przy ulicy S. Skarżącego natomiast od dnia [...] grudnia 2004 r. łączył stosunek obligacyjny z ZG Z. w W., na podstawie którego na czas określony do dnia [...] listopada 2011 r. podnajmował lokale użytkowe znajdujące w tej kamienicy, w których prowadził sprzedaż napojów alkoholowych. Tytułem podnajmu tych lokali skarżący płacił najemcy ZG Z. w W. ustalony umownie miesięczny czynsz.
W dniu [...] lipca 2008 r. właściciel przedmiotowych lokali Miasto P. zawarło umowę najmu tych lokali z Z. Okręg w P., po uprzednim zawarciu porozumienia z ZG Z. w W., co do przejęcia najmu przedmiotowych lokali przez Z. Okręg w P. Zatem co najmniej z tą datą zakończył się stosunek najmu między właścicielem- Miastem P., a dotychczasowym najemcą ZG Z. w W.
Należy więc przyjąć za prawidłowe ustalenia poczynione przez Sąd I instancji zgodnie z dyspozycją art. 668 § 2 k.c., że stosunek wynikający z umowy podnajmu wygasł najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu, którym był najpóźniej dzień zawarcia przez Z. Okręg w P. umowy najmu tj. dnia [...] lipca 2008 r.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że ZG Z. w W. nie powiadomił skarżącego o ustaniu stosunku obligacyjnego między ZG Z. w W., a Miastem P., nie dowodzi w żaden sposób, że umowa najmu z dnia [...] grudnia 1998 r. między tymi podmiotami nie została zakończona, a umowa z dnia [...] lipca 2008 r. między Miastem P. i Z. Okręg w P. jest umową nieważną. Bez znaczenia dla powstania skutku prawnego z mocy art. 668 § 2 k.c. było to, czy i kiedy skarżący został poinformowany o zmianie najemcy.
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, że ZG Z. w W.
od sierpnia 2008 r., a więc od zawarcia umowy najmu między Z. Okręg w P. i Miastem P., zaprzestał wystawiania i przesyłania skarżącemu faktur dotyczących należności czynszowych, co nie mogło przecież umknąć uwadze skarżącego. Gdyby nadal łączył skarżącego z ZG Z. w W. stosunek obligacyjny, powinien on uiszczać czynsz podnajmu temu podmiotowi, czego jednak nie czynił.
W świetle poczynionych w sprawie ustaleń, za trafne należy uznać też stanowisko Sądu I instancji, że wobec niepłacenia przez skarżącego czynszu podnajmu Z. Okręg w P. nie doszło do nawiązania stosunku podnajmu przedmiotowego lokalu między skarżącym a nowym najemcą, ani w sposób wyraźny ani w sposób dorozumiany.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie też przyjął Sąd I instancji, że skarżący miał świadomość utraty tytułu prawnego do lokalu co najmniej
po uzyskaniu wiadomości o piśmie Z. Okręg w P. z dnia [...] listopada 2008 r. Warto ponadto zauważyć, że okoliczność, iż skarżący w ogóle zaprzestał płacenia czynszu podnajmu od sierpnia 2008 r. wskazuje, że po pierwsze wiedział, że ZG Z. w W. nie jest już najemcą, a po drugie nie godził się na zawarcie umowy z Z. Okręg w P. Okoliczność powyższa wskazuje, że skarżący miał wiedzę o utracie tytułu prawnego do lokalu, w którym prowadził sprzedaż napojów alkoholowych. Pomimo to, w dniu [...] grudnia 2008 r. wystąpił o zezwolenie na sprzedaż alkoholu wskazując przedmiotowy lokal, jako lokal do którego ma tytuł prawny oparty o umowę podnajmu.
W świetle dotychczasowych rozważań w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uznania, że stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych dotyczących spełniania warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia
w miejscu sprzedaży (art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy) i nieprzestrzegania tych warunków (art. 18 ust. 10 ustawy) zostały poczynione przez SKO w P. i zaakceptowane przez Sąd I instancji z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Nieusprawiedliwiony też jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie
nie doszło do naruszenia tego przepisu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera elementy, o których mowa we wskazanym przepisie i mimo, że organy błędnie przyjęły, że stosunek najmu rozwiązał się z dniem wypowiedzenia przez Z. Okręg P., to nie miało to istotnego znaczenia, skoro organy prawidłowo ustaliły brak tytułu prawnego do lokalu w dniu wydania obu decyzji.
Reasumując powyższe wywody w ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja SKO w P. została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie istniały zatem przesłanki do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, a zatem podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł być z związku z tym uznany za usprawiedliwiony.
Skarga kasacyjna oparta została także na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., w ramach której jej autor zarzuca Sądowi naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 18 ust. 7 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez uznanie, że wobec zawarcia w dniu [...] lipca 2008 r. przez Miasto P. ze Z. Okręg P. umów najmu lokali użytkowych w P. przy
ul. S. skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a konsekwencji,
że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych winno być cofnięte.
Należy na wstępie zauważyć, że tak sformułowany zarzut w istocie zarzuca niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów, bowiem zarzut ten dotyczy kwestii prawidłowego lub nieprawidłowego odniesienia normy prawa materialnego
do ustalonego stanu faktycznego i poddania tego stanu faktycznego ocenie prawnej
na podstawie treści normy prawnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest uspra-wiedliwiony.
Bowiem skarżący w przestawionym zarzucie w zasadzie kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, a ponadto odnosi zarzut nietrafnego zastosowania przepisów prawa materialnego do wskazanego przez siebie stanu faktycznego, a nie stanu faktycznego ustalonego w sprawie, który nie został przez niego skutecznie podważony w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący
w uzasadnieniu zarzutów naruszenia prawa materialnego głównie polemizuje
z zaakceptowanymi przez Sąd I instancji ustaleniami faktycznymi, oraz ocenami organu odwoławczego i Sądu, przeciwstawiając im własne ustalenia i własne oceny, które – jak Naczelny Sąd Administracyjny wyżej wykazał – są nieuprawnione.
Podsumowując te rozważania należy stwierdzić, że w stanie faktycznym sprawy, skarżący nie spełniał jednego z warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych określonego w art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, bowiem co najmniej w dniu [...] lipca 2008 r. utracił tytuł prawny do korzystania z lokalu, stanowiącego dotychczasowy punkt sprzedaży. Tym samym zaistniała przesłanka cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, o której mowa w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, z uwagi na nieprzestrzeganie określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.
Z wskazanych powyżej względów na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło