II OZ 240/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] września 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 681/10 odmawiające dopuszczenia K. G. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił dopuszczenia K. G. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził co następuje: Pismem z dnia 29 lipca 2009 r. K. G. wniosła o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania wszczętego na skutek skargi wniesionej przez J. F. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. We wniosku wskazała, że zamieszkuje na działce nr [...] w Z., która opatrzona jest adresem ul. Kmity [...]. Podniosła, że jest tam zameldowana wraz z dziećmi. Sama nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jednak informowała organy administracji o swojej sytuacji. Zarzuciła, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wydana została decyzja o nakazie rozbiórki obiektu, w którym zamieszkuje. Prawo do mieszkania podlega natomiast szczególnej ochronie. Odmawiając K. G. dopuszczenia do udziału w sprawie, Sąd powołał się na treść art. art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), w myśl którego osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Z paragrafu 2 powołanego przepisu wynika natomiast, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W przypadku osób wskazanych w § 1, dopuszczenie do udziału w postępowaniu następuje z mocy prawa, natomiast w przypadku podmiotów wymienionych w § 2 koniecznym jest złożenie stosownego wniosku. W uzasadnieniu Sąd wywiódł, że pojęcie interes prawny na którym oparta jest legitymacja procesowa strony, należy ustalić według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązujący na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu. A zatem pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Wnioskodawca ubiegający się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym winien mieć interes prawny w danej sprawie. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99). Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniałby go do żądania stosownych czynności organu administracji W przedmiotowej sprawie K. G. nie powołała się na żaden przepis prawa materialnego, z którego mógłby wynikać jej interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu. Wskazała jedynie, że zamieszkuje na przedmiotowej działce i jest tam zameldowana, co w ocenie Sądu może stanowić co najwyżej interes faktyczny w sprawie, który nie jest jednak wystarczający do nadania jej statusu uczestnika postępowania. Na powyższe postanowienie K. G. wniosła zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że jest zameldowana w Z. i na przedmiotowej działce zamieszkuje. Wszczęcie postępowania eksmisyjnego w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji pozbawi ją i jej dzieci domu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) wskazuje, że osoba która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. W myśl paragrafu 2 powołanego przepisu, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 33 § 2 ppsa. O istnieniu interesu prawnego przesądza bowiem norma prawa materialnego, natomiast od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Interes prawny w rozumieniu art. 33 ppsa należy utożsamiać ze związkiem sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialno-prawną, z której ten interes wywodzi. Interes prawny musi być także własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. J. Zimmermann, Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego w: Gospodarka, Administracja, Samorząd, red. H. Olszewski, B. Popowska, Poznań 1997, s. 610). W niniejszej sprawie skarżąca nie może stać się uczestnikiem postępowania sądowoadministrcyjnego wyłącznie na podstawie oświadczenia, że na przedmiotowej działce zamieszkuje i jest tam zameldowana. Fakt ten może stanowić co najwyżej interes faktyczny. Nadto, jak zauważył Sąd I instancji w obiekcie wybudowanym na przedmiotowej nieruchomości (oznaczenie nr 3) - określonym jako "szałas pasterski", nie sposób jest zamieszkiwać. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.