II OZ 66/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, którym odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, a które wniosły zażalenie na to postanowienie, są uprawnione do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu wpadkowym?Ratio decidendi
Osoby, którym odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, a które wniosły zażalenie na to postanowienie, posiadają przymiot strony w postępowaniu wpadkowym dotyczącym dopuszczenia ich do udziału w sprawie. W związku z tym są uprawnione do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym postępowaniu. Sąd pierwszej instancji niezasadnie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając brak uprawnienia do jego złożenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek P. R. i F. R. o przyznanie prawa pomocy, uznając, że nie są oni stronami postępowania głównego, a postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r. odmówiono im dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie, argumentując, że są stronami postępowania wpadkowego i jako takie są uprawnieni do ubiegania się o prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. R. i F. R. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego – matkę K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 681/10 oddalające wniosek P. R. i F. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 681/10 oddalił wniosek P. R. i F. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Sąd wskazał, że w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 czerwca 2011 r. o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników P. R. i F. R. i oddaleniu wniosku o przyznanie P. R. i F. R. pełnomocnika z urzędu, P. R. i F. R. reprezentowani przez przedstawiciela ustawowego - matkę K. G. wnieśli o zwolnienie ich z wpisu od zażalenia. W złożonym w wyniku wezwania sądu formularzu PPF wskazali natomiast, że domagają się przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na ich rzecz radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 681/10 referendarz sądowy oddalił wniosek P. R. i F. R. o przyznanie prawa pomocy wskazując, że P. R. i F. R. nie są podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie są oni bowiem ani stroną skarżącą w niniejszym postępowaniu, ani jego uczestnikami.
Od powyższego postanowienia P. R. i F. R. reprezentowani przez przedstawiciela ustawowego - swoją matkę wnieśli sprzeciw, podając, że wydane postanowienie jest niesłuszne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy wskazał, że P. R. i F. R. nie byli stronami postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie, natomiast postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r. sąd odmówił dopuszczenia P. R. i F. R. do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestników postępowania. W związku z powyższym P. R. i F. R. , nie będąc uczestnikami niniejszego postępowania, nie są uprawnieni do złożenia wniosku o przyznane prawa pomocy. Tym samym wniosek jako niedopuszczalny podlega oddaleniu na mocy art. 243 § 1 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, podnosząc, iż zostało ono wydane niesłusznie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Wskazać należy, że stosownie do powyższego przepisu P. R. i F. R. przysługiwało prawo złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 8 czerwca 2011 r. o odmowie dopuszczenia ich do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania. P. R. i F. R. byli zatem skarżącymi powyższe postanowienie, czyli posiadali przymiot strony w postępowaniu wpadkowym, dotyczącym dopuszczenia ich do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania w sprawie głównej, dotyczącej nakazu rozbiórki.
Stosownie zaś do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Skarżący, będąc stronami postępowania wpadkowego, dotyczącego dopuszczenia ich do udziału w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki, mieli zatem możliwość ubiegania się o przyznanie im prawa pomocy. Niezasadnie zatem WSA w Krakowie uznał, że skarżący nie są uprawnieni do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo wskazać należy, że postanowienie z dnia 8 czerwca 2011 r. odmawiające dopuszczenia ich do udziału w sprawie głównej jest nieprawomocne. W związku z powyższym WSA powinien rozpatrzyć wniosek o prawo pomocy, nie zaś oddalić go ze względu na brak przymiotu strony w postępowaniu głównym.
Na marginesie należy wskazać, że w sprawie dopuszczenia K. G. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, referendarz WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 7 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 681/10, rozpatrzył wniosek skarżącej o prawo pomocy, zwalniając stronę od kosztów sądowych i ustanawiając dla strony radcę prawnego.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło