I FZ 441/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 października 2010 r., o sygn. akt I SA/Ol 475/10 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 24 maja 2009 r., Nr Rep. [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, 2. przywrócić R. S. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, 3. oddalić wniosek R. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonym postanowieniem z 12 października 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 475/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił R.S.przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu 15 września 2010 r. zapadł wyrok oddalający skargę wnioskodawcy. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał zatem w dniu 22 września 2010 r., stosownie do art. 141 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Tymczasem wnioskodawca złożył przedmiotowy wniosek o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w dniu 23 września 2010 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym). We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że w dniu 20 września 2010 r. doznał obrażeń ciała w wypadku drogowym spowodowanym przez osobę trzecią, na dowód czego przedłożył kserokopię karty informacyjnej z Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w E.. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie jest on zasadny i odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu zgodnie z art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd zwrócił uwagę, że z przedłożonej przez skarżącego informacji wynikało, że doznane na skutek wypadku obrażenia nie wymagały hospitalizacji. Ponadto, pismo zawierające wniosek o nadesłanie uzasadnionego wyroku oraz wniosek o przywrócenie terminu nosi datę 22 września 2010 r., skarżący nie wykazał natomiast jakiejkolwiek okoliczności, która stanowiłaby niezawinioną przez niego przyczynę nadania pisma do Sądu w dniu 23 września 2010 r. (data na kopercie), a więc jeden dzień po terminie. Zdaniem Sądu na taki stan rzeczy nie mogło mieć wpływu zdarzenie zaistniałe dwa dni wcześniej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest sprzeczne z zasadami życiowego doświadczenia. Skarżący podniósł, że w dniu 20 września 2010 r., to jest w dniu, w którym doszło do wypadku, wyszedł ze szpitala późnym popołudniem "nafaszerowany silnymi środkami przeciwbólowymi". W następstwie przyjętych lekarstw przespał prawie cały następny dzień, tj. 21 września, a w kolejnym dniu również nie czuł się na tyle dobrze, by udać się na pocztę w celu nadania pisma zawierającego wniosek o przywrócenie terminu. W ocenie skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę wieku skarżącego – ma on 71 lat i skutki zdarzenia, jakim jest wypadek komunikacyjny odczuwa do dnia dzisiejszego. Ponadto skarżący mieszka jedynie z żoną, która również jest w podeszłym wieku i ze względu na stan zdrowia nie może samodzielnie się poruszać. Skarżący podniósł, że już we wniosku o przywrócenie terminu datowanym na 22 września wskazał, że nie może dochować terminu, ponieważ wiedział, że w tym dniu nie będzie w stanie dostać się do placówki pocztowej. Uczynił to bezzwłocznie kiedy tylko ustała przeszkoda uniemożliwiająca tę czynność, tj. w dniu 23 września 2010 r. przesyłka została nadana przez syna skarżącego, który zamieszkuje pod E., a tego dnia przyjechał w odwiedziny do ojca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Jak wynika z akt sprawy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upływał w dniu 22 września 2010 r., tymczasem nie budzi wątpliwości fakt, że 20 września 2010 r. skarżący był uczestnikiem wypadku komunikacyjnego, w którym doznał obrażeń. Z przedłożonej przez skarżącego karty informacyjnej pacjenta wynikało, że otrzymał on zalecenia przyjmowania leków przeciwbólowych, oszczędnego trybu życia, zakaz jazdy samochodem do czasu usztywnienia odcinka szyjnego kręgosłupa oraz zalecenie kontroli w Poradni Chirurgicznej, na które to okoliczności Sąd pierwszej instancji również zwrócił uwagę. Jednocześnie jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że okoliczności powyższe nie przemawiają za uwzględnieniem wniosku skarżącego o przywrócenie terminu. W ocenie tutejszego Sądu jest to rozstrzygnięcie wadliwe. Wypadek komunikacyjny, w którym uczestniczył wnioskodawca, stanowił bez wątpienia zdarzenie nagłe, niezależne od skarżącego, które w sposób oczywisty wpłynęło na wykonywanie codziennych czynności. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy trudno zatem przyjąć, by złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia z uchybieniem terminu wskazanego w art. 141 § 2 p.p.s.a. było wynikiem niedbalstwa ze strony skarżącego. Biorąc pod uwagę wiek skarżącego, jego sytuację rodzinną oraz fakt, że korzystając z pomocy syna wnioskodawca dokonał czynności w pierwszym możliwym terminie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku stosownie do art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Koszty postępowania zażaleniowego (100 zł tytułem opłaty od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) poniesione przez wnioskodawcę, winny natomiast zostać uwzględnione jako koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw, w razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji, stosownie do art. 200 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.